Soğuk eller ve ayaklar çoğu zaman masum bir durum gibi görülse de uzmanlar, bu şikâyetin yüksek tansiyon (hipertansiyon) ve kalp-damar hastalıkları gibi ciddi sorunların belirtisi olabileceğini söylüyor. "Sessiz katil" olarak bilinen yüksek tansiyon, genellikle belirti göstermediği için fark edilmesi güçtür. Ancak dolaşımla ilgili bazı ipuçları erken uyarı niteliği taşıyabilir.
Kalp sağlığı konusunda çalışmalar yürüten British Heart Foundation (BHF), soğuk eller ve ayakların sürekli hale gelmesi durumunda dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı. Kurumun kıdemli kalp hemşiresi Regina Giblin, soğuk havalarda kan damarlarının daraldığını (vazokonstriksiyon) ve bunun kan basıncını artırdığını açıkladı.
"Bu durumda kalp, vücudun hayati organlarına kan pompalamak için daha fazla çalışmak zorunda kalır. Beyin, akciğerler ve böbrekler öncelikli olduğundan eller ve ayaklara giden kan akışı azalır. Sonuçta ekstremiteler üşür, solgun ya da mor görünebilir, karıncalanma ve uyuşma hissi yaşanabilir" dedi.
SOĞUK EL VE AYAKLARIN NEDENLERİ
Uzmanlara göre, soğuk el ve ayakların tek nedeni hava sıcaklığı değildir. Yüksek tansiyon, düşük tansiyon, kalp yetmezliği ve periferik arter hastalığı da dolaşımı bozarak bu belirtiye yol açabilir.
Bunun yanında kalple doğrudan ilişkili olmayan bazı rahatsızlıklar da etkili olabilir. Tiroid problemleri, diyabet, anemi, anksiyete ve stres de ellerin ve ayakların sürekli soğuk olmasına sebep olabilir.
BHF hemşiresi Giblin, şu uyarıda bulundu:
"Eğer sıcak bir ortamda olmanıza rağmen elleriniz veya ayaklarınız hâlâ soğuksa, cilt renginiz soluk, mavi ya da alacalı görünüyorsa, uyuşma veya ağrı hissediyorsanız, hatta bacaklarınızda yara ve ülserler oluşuyorsa mutlaka doktorunuza başvurun."
UZMANLARDAN UYARI
Uzmanalar soğuk ekstremitelerin dolaşım bozukluğu ve yüksek tansiyonla ilişkili olabileceğini belirtiyor. Açıklamalarında şu ifadelere yer verdiler:
"Vücudunuz üşüdüğünde, ısıyı korumak için kan öncelikle hayati organlara yönlendirilir. Ancak dolaşım zayıfsa, eller ve ayaklar yeterince kanlanamaz ve sürekli soğuk hissedilebilir."
Cleveland Clinic uzmanları ise soğuk ellerin sadece soğuk ortamlarda değil, sürekli hale gelmesi durumunda da araştırılması gerektiğini vurguladı:
"Eğer elleriniz soğuk bir ortamda bulunmasanız bile sürekli üşüyorsa, bu durum altta yatan bir sağlık probleminin işareti olabilir."
RAYNAUD SENDROMUNA DİKKAT
Her soğuk el ve ayak, kalp-damar sorununa işaret etmeyebilir. Raynaud hastalığı, en sık görülen nedenlerden biridir. Bu hastalıkta parmaklardaki damarlar aniden daralır ve kan akışı geçici olarak azalır. Cilt mavi, beyaz veya mor renge dönebilir. Kan akışı yeniden başladığında ise elde ısınma, kızarıklık ve ağrı hissedilebilir.
YÜKSEK TANSİYON: SESSİZ KATİL
Yüksek tansiyon, kalp krizi ve felçlerin başlıca nedenlerinden biridir. Ancak çoğu zaman hiçbir belirti vermediği için "sessiz katil" olarak bilinir. Uzmanlar, düzenli tansiyon ölçümü yapmanın ve vücudun verdiği küçük sinyalleri dikkate almanın hayati önem taşıdığını vurguluyor.
NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURMALI?
Eller ve ayaklar sürekli soğuk, solgun ya da mor görünüyor, karıncalanma ve uyuşma hissi eşlik ediyorsa; özellikle de yaralar ve dolaşım bozukluğu belirtileri varsa vakit kaybetmeden bir doktora başvurmak gerekiyor.
Kalp-damar sağlığı için düzenli kontroller, sağlıklı beslenme, egzersiz ve sigaradan uzak durmak ise en önemli koruyucu adımlar arasında yer alıyor.
