Trend
  • facebook-logo
  • Nsosyal logo
  • instagram-logo
Trend Galeri Trend Yaşam 100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

Uzun ömür araştırmalarında merak edilen en temel sorulardan biri olan 100 yaşını aşmanın sırrı, genetik miras ile gündelik yaşam alışkanlıkları arasındaki dengeyi gündeme getiriyor. Uzman değerlendirmelerine göre ileri yaşlarda yalnızca ömrün uzaması değil, sağlıklı yaşam süresinin de korunması büyük önem taşıyor. Asıl fark yaratan detay ise genetik altyapının günlük tercihler ve yaşam koşullarıyla nasıl şekillendiğinde gizli...

Google Haberler'de tüm gelişmeleri tek kaynakta görmek için Sabah'ı takip edin.
OSMAN MÜFTÜOĞLU
Giriş Tarihi: 21.11.2026 14:03 Güncelleme Tarihi: 21.11.2026 14:44
100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

Yüzüncü yaş gününüzü hayal edin. Pastanın üstüne yüz mum sığdırma işini aileye bırakalım. Siz o gün ne yapmak isterdiniz? Belki en sevdiğiniz şarkıda dans etmek, belki de masanın başına geçip herkesin ezbere bildiği o hikâyeyi bir kez daha anlatmak. Uzun ömür araştırmalarının en güzel sorusu galiba burada saklı. Daha uzun yaşadığımızda, yapmak istediğimiz şeylere gücümüzün yettiği yıllar da artıyor mu?

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

1. BİLİM İNSANLARININ DOĞUM GÜNÜ DİLEĞİ BİRAZ FARKLI

Yaşlanma araştırmacılarının sık kullandığı İngilizce bir kelime var. Healthspan, yani sağlıklı yaşam süresi. Bunun gündelik hayattaki karşılığı kişiden kişiye değişiyor. Biri için sekseninde vapura binip arkadaşını ziyarete gidebilmek, bir başkası için elleri ağrımadan piyano çalabilmek. Araştırmacılar açısından önemli hedeflerden biri de kalp hastalığı ve tip 2 diyabet gibi rahatsızlıkların ortaya çıkışını geciktirmek.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

Bu konuda umut veren bir bulgu, 110 binden fazla kişinin verilerini inceleyen ve BMJ'de yayımlanan bir araştırmadan geliyor. Araştırmacılar, 50 yaşından sonra kalp-damar hastalığı, kanser veya tip 2 diyabet tanısı almadan geçirilmesi beklenen süreyi hesapladı. İncelenen beş yaşam tarzı ölçütünden dördünü ya da beşini karşılayan kadınlarda bu süre, hiçbirini karşılamayanlara göre yaklaşık 11 yıl, erkeklerde ise yaklaşık 8 yıl daha uzundu. Ölçütler arasında sigara içmemek, düzenli hareket etmek ve beslenme kalitesi de vardı. Bunlar gruplar arasındaki ortalama farklar. Yine de on bir yıl deyince insan durup düşünüyor. Bir çocuğun doğumundan ortaokula başlamasına kadar geçen süre kadar.

Google Haberler'de tüm gelişmeleri tek kaynakta görmek için Sabah'ı takip edin.
100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

2. ÖMÜR UZUYOR, PEKİ SAĞLIK ONA YETİŞİYOR MU?

ABD'de 2009 ile 2019 arasını inceleyen bir çalışma, bu soruya şaşırtıcı bir yanıt veriyor. O on yılda doğuşta beklenen yaşam süresi 78,6 yıldan 79,1 yıla yükselmiş. Aynı dönemde sağlıklı yaşam beklentisi ise 66,5 yıldan 66,2 yıla gerilemiş. Yani ömür hesabında yaklaşık altı ay kazanılırken, sağlık hesabında yaklaşık dört aylık bir düşüş görülmüş.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

Peki 66 yaşını geçince ne oluyor? Doğum günü sabahı kapıda bir istatistikçi belirmiyor elbette. Bu sayı, hastalıkların farklı yaşlarda hayatı ne ölçüde etkilediğini hesaba katan bir toplum ortalaması. İnsan diyabetle yaşarken işine devam edebilir, seyahate çıkabilir, gayet güzel bir yaz geçirebilir. Bu ölçümün değeri de burada. Bir ülkenin sağlık alanındaki başarısını değerlendirirken insanların gündelik hayatlarının nasıl gittiğini de sormamızı sağlıyor.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

3. GENÇLİK İKSİRİ CEPHESİNDE FARELERDEN HABER VAR

Uzun ömür sohbetlerinde adı sık geçen maddelerden biri rapamisin. Bilim insanlarının ilgisini çekmesinin iyi bir nedeni var. Bir deneyde, ileri yaşta rapamisin verilmeye başlanan dişi ve erkek fareler daha uzun yaşamış. Araştırmacılar açısından özellikle heyecan verici ayrıntı, deneye genç farelerle başlamak gerekmemesi. Yaşlanmanın ilerleyen dönemlerinde de bazı biyolojik süreçleri etkilemek mümkün olabilir.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

Buradan eczane rafına ulaşmak ise epey uzun bir yol. Sağlıklı insanların rapamisin kullanarak daha uzun yaşadığı henüz gösterilmiş değil. Aynı ayrım, "yaşlanma karşıtı" diye pazarlanan takviyeler için de önemli. Bir ürünün bir kan değerini değiştirmesiyle, onu kullanan insanların yıllar sonra daha sağlıklı olması iki ayrı bulgu. Bir dahaki sefere "ömrü uzattı" başlığını gördüğünüzde haberi tek soruyla açabilirsiniz. Kimin ömrünü?

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

4. KADINLARIN FAZLADAN YILLARI NASIL GEÇİYOR?

Kadınlar ortalama olarak erkeklerden daha uzun yaşıyor. Peki bu fazladan yılların ne kadarı sağlıklı geçiyor? JAMA Network Open'da yayımlanan ve 183 ülkeyi kapsayan bir araştırmada, toplam yaşam süresi ile sağlıklı yaşam süresi arasındaki fark kadınlarda erkeklere göre ortalama 2,4 yıl daha büyüktü. Araştırmacılar bu farkı, kadınların kronik hastalıklarla geçirdiği yılların daha fazla olmasıyla ilişkilendirdi.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

Bunun gündelik karşılığını düşünelim. Diz ağrısı bir insanın ömründen tek bir gün eksiltmeden onu çok sevdiği perşembe pazarından vazgeçirebilir. Ağrısı hafiflediğinde yeniden pazara gidebilmesi, tezgâhları dolaşıp komşusuyla kahve içebilmesi de gerçek bir sağlık kazanımı. Üstelik böyle bir kazanımın değerini görmek için doğum günü saymaya gerek yok.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

5. TARTININ ÖMÜR TAHMİNİ PEK KUVVETLİ DEĞİL

İleri yaşta birkaç kilo vermek ömrü uzatır mı? TONE adlı araştırmada, fazla kilosu ve yüksek tansiyonu olan ileri yaştaki katılımcıların bir bölümü rastgele kilo verme programına alındı. On iki yıllık takipte bu grupta 49, diğer grupta 52 kişi hayatını kaybetti. Araştırmacılar iki grubun ölüm oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulmadı.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

Bu çalışmanın yanıt aradığı soru oldukça belirliydi. Oysa insanın kilo verirken aklında bambaşka bir hedef olabilir. "Yokuşun başında durup soluklanmadan eve çıkabiliyor muyum?" ya da "Torunumla yere oturup oynadıktan sonra rahatça kalkabiliyor muyum?" gibi. Tartı sabahları virgülden sonrasına kadar titiz bir rakam veriyor. Bu iki sorunun cevabını ise bize bırakıyor.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

6. YÜZ YAŞIN SIRRINI BİLEN VAR MI?

Yüz yaşını deviren birine mikrofon uzatılınca sohbetin en eğlenceli kısmı başlar. Biri her sabah yürüdüğünü anlatır, diğeri tatlıdan hiç vazgeçmediğini. İkisi de kendi hayatını doğru anlatıyor olabilir. Güç olan, hangisinin bir asır yaşamasında ne kadar payı olduğunu ayırt etmek.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

Bilim insanları özellikle 95, 100 ve ötesine ulaşan kişileri incelediklerinde genetik özelliklerin daha belirgin bir rol oynadığını görüyor. Aileden gelen özelliklere yaşam koşulları, sağlık hizmetlerine erişim ve yıllar boyunca edinilen alışkanlıklar da eşlik ediyor. Bu yüzden yüzüncü doğum günü, insanın sağlığına ne kadar iyi baktığını ölçen bir başarı belgesi sayılamaz.

100 yaşını devirenlerin sırrı genetik mi, alışkanlıklar mı? Prof. Dr. Osman Müftüoğlu açıkladı: Asıl fark yaratan detay...

İşin ferahlatıcı yanı şu. Sevdiğiniz biriyle akşam yürüyüşüne çıkmanın karşılığını almak için 100 yaşına kadar beklemeniz gerekmiyor. Belki o yürüyüşte uzun zamandır konuşamadığınız bir şeyi konuşacaksınız. Belki kestirme sokağı geçip sohbet biraz daha sürsün diye sahilden döneceksiniz. O akşamın hayatınıza tam olarak kaç dakika eklediğini kimse söyleyemez. Ama o dakikaları nasıl geçirdiğinizi siz bilirsiniz.

Haber Girişi Zehra Demirok - Editör
  • Yaşam Haberleri
  • Veri Politikası
  • Gündem Haberleri
  • Rüya Tabirleri
  • Haberler
  • Son Dakika Haberler
  • Namaz Vakitleri
  • Bilmeceler
  • Yayın Akışı
  • Türkiye Haritası
  • Gizlilik Bildirimi
  • Künye
  • E-Gazete
  • Arşiv
  • RSS
  • Haber
    1. Gündem
    2. Dünya
    3. Son Dakika
    4. Yerel Haberler
    5. Tüm Manşetler
    6. Zaman Tüneli
    7. Ansiklopedi
  • Spor
    1. Ziraat Türkiye Kupası
    2. Futbol
    3. Spor Toto Süper Lig
    4. Şampiyonlar Ligi
    5. UEFA Avrupa Ligi
    6. Milli Takım
    7. Canlı Skor
    8. Basketbol
    9. Voleybol
    10. Tüm Sporlar
    11. Transfer
    12. Spor Magazin
  • Ekonomi
    1. Güncel Piyasalar
    2. Canlı Borsa
    3. Altın Fiyatları
    4. Dolar Kuru
    5. Euro Kuru
    6. Emlak
    7. Sarı Sayfalar
    8. Gazete İlanlar
  • Resmi İlanlar
  • Sigorta
  • Finans
    1. Borsa
    2. Döviz
    3. Altın
    4. Kripto Para
    5. Tahvil-Bono
  • Apara
  • Tarım
  • Hayatın İçinden
    1. Yaşam
    2. Teknoloji
    3. Turizm
    4. Memur
    5. Kadın
    6. Güzellik
    7. Moda
    8. Otomobil
    9. Eğitim
    10. Namaz Vakitleri
    11. Hava Durumu
    12. Yemek Tarifleri
    13. Rüya Tabirleri
    14. Erkek & Kız İsimleri
    15. Ramazan
    16. Yol Durumu
  • Eğlence
    1. Günaydın Magazin
    2. Kültür Sanat
    3. Medya
    4. Astroloji
    5. Oyun
    6. Televizyon
    7. Güzel Sözler
    8. Şans Oyunları
    9. Bulmaca
  • Multimedya
    1. Galeri
    2. Sabah TV
    3. Diziler
    4. ABİ
    5. Altı Üstü İstanbul
    6. Mercan Köşk
    7. Güneşin Doğduğu Yer
    8. Aşk ve Taht
  • Ekler Bölgeler
    1. Ekler
    2. Cumartesi
    3. Pazar
    4. Günaydın
    5. Kitap
    6. Ankara Başkent
    7. Yerel Haberler
    8. Sabah Türkiye
  • Yazarlar
    1. Sabah
    2. Spor
    3. Günaydın
    4. Perspektif
    5. Cumartesi
    6. Pazar
    7. Bölgeler
    8. Tüm Yazarlar
    9. Çizerler
    10. SİZİNKİLER
    11. PİJAMA AİLESİ
    12. HAYATA DAİR
  • Uluslar Ligi
  • Ziraat Türkiye Kupası Ziraat Türkiye Kupası Ziraat Türkiye Kupası
  • A Haber Canlı Yayın AHaber Canlı İzle
  • APara Canlı Yayın APara Canlı İzle
  • Aspor Canlı Yayın Aspor Canlı İzle
  • Atv Canlı Yayın Atv Canlı İzle
  • A2 Canlı Yayın A2 Canlı İzle
  • Vavtv Canlı Yayın Vav TV Canlı İzle
  • Üyelik İşlemleri Üyelik İşlemleri
    1. Üye Girişi
    2. Üye Ol
    3. Çıkış
    4. Bildirimleri Aç / Kapat
  • Künye / İletişim
  • Bize Ulaşın