Portekiz'deki Peneda Dağları'nın zirvesinde yer alan Val de Poldros, yılın büyük bir kısmında neredeyse tamamen sessizliğe gömülüyor. Sadece tek bir yerleşik sakini bulunan bu tarihi dağ yerleşimi, eski sakinlerinden birinin köye geri dönüp granit evlerden birini restorana çevirmesiyle yeniden hayata döndü.
Viana do Castelo bölgesine bağlı Monção ilçesinde yer alan Val de Poldros, yaklaşık 1.200 metre yükseklikte, Peneda-Gerês Ulusal Parkı'nın girişinde bulunuyor.
TAMAMEN İZOLE BİR KONUMDA
Dik ve dar dağ yollarından ulaşılan köy, şehir merkezlerinden tamamen izole bir konumda yer alıyor.
Bu izolasyonun sebebi yerleşimin kökeninde yatıyor. Val de Poldros, Portekiz'in Alto Minho bölgesinde çobanların mevsimsel olarak kullandığı bir "branda" (yayla yerleşimi). İlkbahar ve yaz aylarında hayvanlarıyla birlikte zirveye çıkan çobanlar, soğuklar bastırana kadar buradaki granit evlerde kalıp kışın daha alçak bölgelere iniyordu. Kalıcı nüfus için tasarlanmayan bu yerleşimde sessizlik, zamanla köyün kimliğinin bir parçası haline geldi.
BÖLGEDE YAŞIM KIŞ AYLARDA YOK
Bölgedeki yaşam geleneksel göçebe hayvancılık üzerine kuruluydu. Aileler yılı iki farklı adreste geçiriyordu: Yazın otlakların yeşerdiği yüksek yaylalarda, kışın ise rüzgardan korunan alçak vadilerdeki evlerinde kalıyorlardı.
"Cardenha" adı verilen tipik yayla evleri de bu mantıkla inşa edildi. Harç kullanılmadan üst üste yığılan granit taşlar, soğuğu geçirmeyen kalın duvarlar ve minimum iç hacim... Her detay, sert dağ şartlarına dayanmak ve sadece birkaç ay kullanılmak üzere tasarlandı.
TEK BAŞINA YAŞAMAYA BAŞLADI
Köyün tek kalıcı sakini Fernando Gonçalves. Uzun yıllar Andorra'da çalıştıktan sonra 2004 yılında büyük bir karar alarak doğduğu topraklara döndü ve boş granit evlerin arasında tek başına yaşamaya başladı.
Yalnız kalmamak ve köye hayat vermek amacıyla küçük bir restoran açan Gonçalves, mekanına köyün adını verdi. Restoranda sabit bir menü bulunmuyor; misafirlere o gün taze ve mevsimsel malzemelerle ne pişirildiyse o sunuluyor. Zirveye çıkmadan önce rezervasyon yaptırmak ise şart.
TURİZM MERKEZİNE DÖNÜŞTÜ
Yapıların mimarisi tamamen doğal çevreye uyum sağlayacak şekilde tasarlandığı için küçük pencereleri ve alçak çatıları ile kayalık araziyle bütünleşiyor. Estetik kaygıdan ziyade ihtiyaçtan doğan bu mimari, günümüzde Monção Belediyesi tarafından koruma altına alınan önemli bir turizm cazibe merkezine dönüşmüş durumda.
