İngiltere'deki Newcastle Üniversitesi'nin birinci sınıf arkeoloji öğrencileri, Northumberland bölgesindeki kazılarda yaklaşık 2 bin yıllık Roma İmparatorluğu dönemine ait altın zincir, işlemeli akik taşı, süslü bronz aksesuar ve yazıtlı eserler ortaya çıkardı.
Arkeoloji eğitimi alan üniversite öğrencilerinin ilk saha deneyimi, yaklaşık iki bin yıl öncesine uzanan dikkat çekici keşiflerle sonuçlandı.
İngiltere'deki Newcastle Üniversitesi öğrencilerinin Northumberland bölgesindeki Redesdale kazılarında Roma döneminden kalma altın takılar, askeri parçalar, yazıtlı nesneler ve değerli taşlar bulundu. Eserlerin sayısı ve sağlamlığı uzmanları dahi hayrete düşürdü.
İLK KAZI GÜNÜNDE GÖRENLERİ ŞAŞIRTAN ALTIN ZİNCİR
Kazının en çarpıcı keşfi, arkeoloji öğrencisi Elise Zallu tarafından ilk gün gerçekleştirildi. Yaklaşık 7 santimetre uzunluğundaki Roma dönemine ait altın zincir parçasının o denli iyi korunduğu ifade edildi ki, tamamı günümüze ulaşmış olsaydı bugün bile takılabilecek durumda olabileceği belirtildi.
Zincirin, Roma döneminde gelişmiş kuyumculuk işçiliğinin göstergelerinden biri olan "loop-in-loop" tekniğiyle üretildiği değerlendiriliyor. Küçük altın halkaların sekiz şeklinde bükülüp katlanarak birbirine geçirilmesiyle oluşturulan bu esnek yapıdaki takıların genellikle yüksek saflıkta altından yapıldığı; seçkinlerin mücevherlerinde, askeri tılsımlarda veya üst düzey subay ailelerinin özel aksesuarlarında kullanıldığı aktarılıyor.
KURŞUN PARÇA VE BRONZ SÜVARİ AKSESUARI
Kazının ilk gününde ortaya çıkarılan bir diğer önemli buluntu ise öğrenci Shannon Wood tarafından bulundu. Üzerinde Latince yazı izleri taşıyan katlanmış kurşun parçanın, Roma dönemindeki ticaret ve askeri tedarik düzenine dair bilgi verebileceği düşünülüyor. Uzmanlar parçanın ticaret, vergi, mülkiyet veya ordu taşımacılığıyla bağlantılı bir mühür olabileceğini; bir diğer ihtimal olarak ise kişisel bir mesaj ya da beddua tableti işlevi görmüş olabileceğini değerlendiriyor.
Kazının ikinci gününde öğrenci Megan Potter, Roma dönemine ait süslü bir bronz askeri aksesuar keşfetti. Hilal biçimindeki ve klasik dönem savaşçılarının kullandığı küçük kalkanlardan esinlenen bu parçanın askeri kemer, kılıç kını veya at koşum takımına takılan dekoratif bir unsur olduğu öngörülüyor.
Yaklaşık 2 bin yıl toprak altında kalmasına rağmen büyük ölçüde korunan eserde altın kaplama izleri bulunurken, bu tür süslemelerin yalnızca dekoratif olmadığı, askerin ordudaki konumunu ve statüsünü de gösterdiği kaydediliyor. Parçanın bir süvari subayına ya da yüksek rütbeli bir kişiye ait olabileceği ifade ediliyor.
AKİK TAŞI VE YAZIT
Kazı alanında altın ve askeri aksesuarların yanı sıra çok sayıda sikke, mızrak ucu, kıyafet aksesuarı ve seramik kap parçası da bulundu. Bazı seramiklerin üzerinde kazınmış yazılar görülürken, bir kase parçasında ve başka seramiklerde "MARTIN" veya "MARTINUS" şeklinde okunabilen bir isim saptandı; bu durumun yaklaşık 2 bin yıl önce bölgede yaşayan ya da çalışan bir kişiye ait olabileceği ihtimalini doğurdu.
Sezonun sonlarına doğru öğrenciler Maisy Watmough ve Zoe Yuill, kırmızımsı turuncu renkte akik taşından yapılmış işlemeli bir yüzük taşı ortaya çıkardı. Roma döneminde yüzüklere yerleştirilip sıcak balmumuna basılarak belgelerin sahibini tanımlamaya yarayan taşın üzerinde, elinde asa ve Zafer'i temsil eden küçük bir figür bulunan, ayaklarının yakınında kartal yer alan Jüpiter tasvir ediliyor. Askeri otoriteyi, imparatorluk gücünü ve ilahi korumayı simgeleyen bu figürle birlikte bölgede bulunan işlemeli yüzük taşlarının sayısı dörde yükseldi; aynı bölgede 2025 kazı sezonunda iki benzer eser, 19. yüzyılda ise bir başka örnek bulunmuştu.
ROMA SINIRINDAKİ YAŞAMA IŞIK TUTAN KAZILAR
Newcastle Üniversitesi ve araştırma ortaklarının 1990'ların başından bu yana sürdürdüğü Redesdale kazıları, Roma İmparatorluğu'nun kuzey sınırında yaşamın nasıl sürdürüldüğünü anlamayı amaçlıyor. 2026 yazında gerçekleştirilen çalışmalara iki grup halinde ikişer hafta sahada çalışan 52 birinci sınıf arkeoloji öğrencisi katıldı. 2021'de başlayan araştırma projesi kapsamında savunma alanları, iç yapılar, yollar ve endüstriyel faaliyetlere ilişkin kalıntılar incelenerek askerler, tüccarlar, siviller ve yerel toplulukların Roma sınırındaki yaşamı nasıl paylaştığına ışık tutulması hedefleniyor.