21 Haziran yaz gündönümüyle birlikte Kuzey Yarımküre'de yaz mevsimi başlıyor. Bu tarihte Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne dik açıyla gelirken Türkiye'de yılın en uzun gündüzü yaşanıyor. Peki, halk arasında ekinoks olarak karıştırılan 21 Haziran gündönümü nedir, Türkiye'de en uzun gündüz nerede yaşanacak?
Kuzey Yarımküre'de yaz mevsiminin resmi başlangıcı olan 21 Haziran Yaz gündönümü geldi. Güneş ışınlarının Yengeç Dönencesi'ne dik açıyla düşeceği bugünde Türkiye genelinde yılın en uzun gündüzü ve en kısa gecesi yaşanacak. Bu doğa olayıyla birlikte gün ışığından yararlanma süresi en üst seviyeye çıkarken, gece süreleri ise yılın en düşük seviyesine inecek.
Kamuoyunda sıklıkla gece ve gündüz sürelerinin eşitlendiği ekinoks dönemiyle karıştırılan 21 Haziran tarihi, bilimsel literatürde yaz gündönümü (solstis) olarak adlandırılıyor. Dünya'nın eksen eğikliğine bağlı olarak gerçekleşen bu astronomik süreçte, Kuzey Yarımküre'de aydınlık süreler zirve noktasına ulaşıyor.
Güneş ışınları Kuzey Yarımküre'de yer alan Yengeç Dönencesi'ne yıl içindeki en dik açıyla ulaşıyor. Ekvatorun kuzeyinde kalan tüm ülkelerde yılın en uzun gündüzü ve en kısa gecesi deneyimlenirken, Güney Yarımküre'de tam tersi bir süreçle kış mevsimi başlıyor. Astronomik döngünün bir sonucu olarak, 21 Haziran tarihinden itibaren Kuzey Yarımküre'de gündüz süreleri kademeli olarak kısalma eğilimine giriyor. Güneş açısının dik gelmesi sebebiyle, yıl içindeki en kısa gölge boyları bu tarihte kaydediliyor.
Coğrafi konumu gereği Kuzey Yarımküre'nin orta kuşağında yer alan Türkiye, bu özel tarihte güneş ışınlarını alabileceği en dik açıyla karşılıyor. Matematiksel coğrafya kurallarına göre, yaz gündönümünün yaşandığı gün ekvatordan kutup noktalarına doğru ilerlendikçe gündüz süreleri uzama gösteriyor.
Bu enlem kuralı doğrultusunda, Türkiye'de yılın en uzun gündüz süresi ülkenin en kuzey uç noktası olan Sinop'ta kaydedilecek.
