İspanya'daki dünyaca ünlü Gran Dolina mağarasında gün yüzüne çıkarılan 850 bin yıllık fosiller, insanlık tarihinin en karanlık sırrını deşifre etti. Yeni bulgular, erken insan akrabalarının yamyamlık geçmişinde sadece çocukların değil, yetişkinlerin de hedef alındığını gözler önüne serdi.
Katalan İnsan Paleoekolojisi ve Sosyal Evrimi Enstitüsü (IPHES) tarafından yayımlanan yeni araştırmaya göre, mağarada günümüzden 850 bin yıl önce yaşayan antik insan akrabalarına ait iki düzineden fazla yeni kemik ve diş kalıntısı keşfedildi.
Buluntular arasında kafatası parçaları, omurga, kol ve bacak kemikleri ile modern insanların soyu tükenmiş yakın akrabası olan Homo antecessor türüne ait üç diş yer alıyor. Bu tür, yaklaşık 1.2 milyon ile 770 bin yıl önce Avrupa'da yaşamıştı.
On yıllardır mağarada yürütülen kazılarda Homo antecessor türünün kendi grup üyelerini besin amacıyla yediğine (yamyamlık) dair çok sayıda kanıt bulunmuştu. Ancak 2010 yılında yapılan bir çalışmada, bu yamyamlık izlerinin çoğunlukla rakip grupların savunmasız üyeleri olan bebekler ve çocuklardan oluştuğu düşünülüyordu; çünkü onların avlanması ve etkisiz hale getirilmesi çok daha kolaydı.
Ancak yeni kazılan fosiller bu varsayımı tamamen sarstı! IPHES'ten biyolojik antropolog Palmira Saladié, yeni keşifle birlikte mağarada tespit edilen toplam birey sayısının en az 13'e yükseldiğini ve bunlardan yaklaşık yarısının yetişkinlerden oluştuğunu belirtti. Saladié, "Daha fazla yetişkin bireyin bulunması ve bazılarında kesik izlerinin olması, yamyamlığın sadece gençlerle sınırlı olmadığını gösteriyor" dedi.
Mağarada ele geçirilen kanıtlar sadece bunlarla sınırlı değil. Çakmak taşı, kuvarsit ve kumtaşından yapılmış taş aletlerin yanı sıra; sırtlan, kunduz, geyik, at ve gergedan gibi hayvan kemikleri de kazı alanında gün yüzüne çıkarıldı.
Mağarada bulunan taş aletlerin insan kemiklerindeki kesik izleriyle birebir uyuşması ve hayvan kemiklerinde kullanılan kesim tekniklerinin insanlar üzerinde de uygulanmış olması dikkat çekti. Daha önceki çalışmalarda insan kemikleri üzerinde tespit edilen insan ısırık izleri, cesetlerin kesin olarak tüketildiğinin en güvenilir kanıtı olarak kayıtlara geçmişti.
Gran Dolina'da yamyamlık uygulamasının varlığı kesin olarak kanıtlanmış olsa da, bilim insanlarının yanıt aradığı o en büyük soru hâlâ gizemini koruyor: Bu vahşet neden yapıldı? Araştırmacılar, yeni keşfedilen yetişkin kemiklerinin Homo antecessor grupları arasındaki bu davranışı daha iyi anlamalarına yardımcı olmasını umuyor.
Şiddetli kıtlık dönemlerinde hayatta kalma mücadelesi (beslenme amaçlı) yüzünden mi, yoksa kabile içi çatışmalar ve ritüeller nedeniyle mi yapıldığı henüz netlik kazanmış değil.
IPHES'ten arkeolog Marina Mosquera, mağaradaki yeni alanda kazılara henüz yeni başladıklarını belirterek, "İlk sonuçlar bile buranın devasa bir bilimsel potansiyele sahip olduğunu gösteriyor" dedi. Uzmanlar şimdi kemikler üzerinde yaşa bağlı farklılıkları, yamyamlık olaylarının sıklığını ve Homo antecessor gruplarının sosyal organizasyonunu çözmek için detaylı laboratuvar analizlerini sürdürüyor.
