Trend
  • facebook-logo
  • Nsosyal logo
  • instagram-logo
Trend Galeri Trend Yaşam ABD'de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

ABD'de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

Microsoft kesintileri, ABD'de uçuşların durdurulması ve kritik teknoloji altyapılarında yaşanan aksaklıklar, dijital sistemlerin güvenilirliğini yeniden gündeme taşıdı. Birbirinden bağımsız teknik sorunların aynı dönemde yaşanmasının önemli bir uyarı niteliği taşıdığını belirten Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Murat Kırık, ABD'nin teknolojik gücünün altyapı güvenliği anlamına gelmediğine dikkat çekti. Kırık, "Teknolojiye sahip olmakla o teknolojiyi kontrol edebilmek aynı şey değil. Gelecekte ülkelerin gücünü belirleyen unsurlardan biri, kriz anında dijital sistemlerini ayakta tutabilme kabiliyeti olacak" değerlendirmesinde bulundu.

Google Haberler'de tüm gelişmeleri tek kaynakta görmek için Sabah'ı takip edin.
Halil İbrahim Ülkü
Giriş Tarihi: 16.11.2026 17:36
ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

ABD'de son günlerde yaşanan teknoloji kaynaklı aksaklıklar, ülkenin dijital ve fiziksel altyapısının dayanıklılığına ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. 12 Kasım'da başlayan Microsoft 365 kesintisi Outlook, Teams ve diğer hizmetleri etkilerken, 13 Kasım'da Federal Havacılık İdaresinin (FAA) teknik sorun nedeniyle ülke genelinde uçuşları durdurması ulaşım sektöründe ciddi aksamalara yol açtı.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

FAA'nın açıklamasına göre, haberleşme ağında yaşanan veri yoğunluğu eski altyapıda kararsızlığa neden oldu ve 22 hava trafik kontrol merkezinin 17'sinde sorun görüldü. Kurum, olayın bir siber saldırı olduğuna ilişkin bulgu bulunmadığını açıkladı.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

Microsoft da kendi hizmetlerindeki kesintinin siber saldırı veya yapay zekâ kaynaklı olmadığını, daha önce gerçekleştirilen ağ kapasitesi yükseltmesiyle bağlantılı teknik bir sorun yaşandığını bildirdi.

Google Haberler'de tüm gelişmeleri tek kaynakta görmek için Sabah'ı takip edin.
ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

Yaşanan gelişmeleri değerlendiren Prof. Dr. Ali Murat Kırık, birbirinden bağımsız teknik sorunların aynı dönemde ortaya çıkmasının ortak bir kırılganlığa işaret ettiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

"Ben bu olayları doğrudan birbirine bağlamanın doğru olmadığını düşünüyorum. Çünkü Microsoft'un yaşadığı küresel hizmet kesintisiyle ABD Federal Havacılık İdaresinin uçuşları durdurmasına neden olan teknik arızanın aynı kaynaktan çıktığına ilişkin bir bulgu yok. Ancak burada gözden kaçırmamamız gereken çok önemli bir nokta var: ABD gibi teknoloji alanında dünyanın en güçlü ülkelerinden biri, artık dijital altyapısındaki küçük bir aksaklığın bile ne kadar büyük sonuçlar doğurabileceğini görüyor. Dolayısıyla mesele iki olayın birbiriyle bağlantılı olması değil, birbirinden bağımsız sistemlerin benzer operasyonel kırılganlıklar taşımasıdır. Bence bu gelişmeler ABD açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıyor."

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Murat Kırık

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

"TEKNOLOJİK GELİŞMİŞLİK, SİSTEM GÜVENLİĞİ ANLAMINA GELMİYOR"

ABD'nin teknoloji alanındaki öncü konumuna rağmen altyapı sorunları yaşamasının temelinde eskiyen sistemler, teknoloji bağımlılığı ve modernizasyon eksikliğinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Kırık, teknolojik gelişmişliğin yalnızca yeni sistemler kurmakla ölçülemeyeceğini ifade etti.

Kırık, "Bunun temelinde yıllar içerisinde büyüyen teknoloji bağımlılığı, eskiyen altyapılar ve modernizasyonun yeterince hızlı gerçekleştirilememesi yatıyor. ABD bugün dünyanın en gelişmiş dijital hizmetlerine sahip ancak bu hizmetlerin arkasında hâlâ geçmişten kalan donanımlar, eski haberleşme ağları ve birbirine bağımlı sistemler bulunuyor. Bir tarafta yapay zekâ ve bulut teknolojilerine milyarlarca dolarlık yatırımlar yapılırken diğer tarafta kritik kamu altyapılarının eski teknolojilerle çalışması ciddi bir çelişki oluşturuyor. Teknolojik gelişmişlik yalnızca yeni sistemler kurmakla ölçülmez; mevcut sistemleri güvenli, sürdürülebilir ve kesintilere dayanıklı hâle getirmek de gerekir" dedi.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

ABD Hükümeti Hesap Verebilirlik Ofisinin (GAO) 2025 yılında yayımladığı rapora da dikkat çeken Kırık, federal kurumların kritik bilişim sistemlerindeki modernizasyon ihtiyacının önemli bir gösterge olduğunu belirtti. Söz konusu raporda incelenen en kritik 11 eski federal sistemin sekizinde güncelliğini yitirmiş programlama dilleri kullanıldığı, yedisinde bilinen siber güvenlik açıklarının bulunduğu ve sekiz sistem için modernizasyon planlarının gerekli unsurları tam olarak içermediği kaydedildi.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

"TEK BİR TEKNOLOJİ DEVİNİN KESİNTİSİ DÜNYAYI ETKİLEYEBİLİR"

Microsoft gibi küresel ölçekte hizmet veren şirketlerde yaşanan kesintilerin artık yalnızca şirketlerin ticari faaliyetleriyle sınırlı kalmadığını vurgulayan Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dijital hizmetlerin belirli teknoloji sağlayıcılarında yoğunlaşmasının yeni güvenlik riskleri doğurduğunu söyledi.

Kırık, "Microsoft gibi bir şirketin yaşadığı kesinti artık yalnızca bir şirketin ticari problemi olarak değerlendirilemez. Çünkü dünya genelinde bankalar, üniversiteler, kamu kurumları, hastaneler, şirketler ve milyonlarca kullanıcı Microsoft'un bulut, e-posta, kimlik doğrulama ve iş birliği hizmetlerinden yararlanıyor. Bu hizmetlerde yaşanan bir kesinti, farklı ülkelerdeki kurumların aynı anda iş süreçlerini aksatabiliyor. Burada karşımıza çıkan en büyük risk, dijital hizmetlerin belirli sayıda küresel teknoloji şirketinde yoğunlaşmasıdır. Dijital dünyanın çok önemli bir bölümü birkaç büyük şirketin altyapısına bağımlı hâle geldi. Bu şirketlerden birinde yaşanan teknik arıza, binlerce kilometre uzaktaki kurumları bile etkileyebiliyor" ifadelerini kullandı.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

"DAHA BÜYÜK BİR KESİNTİDE HAYATIN İŞLEYİŞİ AKSAYABİLİR"

Bugün yaşanan aksaklıkların çok daha büyük çaplı ve eş zamanlı gerçekleşmesi hâlinde ortaya çıkabilecek tabloyu da değerlendiren Kırık, bir ülkenin dijital altyapısının ne kadar süre dayanabileceğine ilişkin kesin bir süre vermenin mümkün olmadığını söyledi.

Kırık, "Bunun için kesin olarak birkaç saat veya birkaç gün diyebilmek mümkün değil. Çünkü bir ülkenin dijital altyapısının dayanıklılığı, yedek sistemlerinin kapasitesine, alternatif haberleşme kanallarına ve kurumların kriz anında ne kadar hızlı hareket edebildiğine bağlıdır. Ancak çok daha geniş çaplı ve eş zamanlı bir kesintide havacılık, bankacılık, enerji, sağlık ve haberleşme sistemleri birbirini etkilemeye başlarsa tablo ağırlaşır. ABD'nin tamamen durması gibi bir senaryodan söz etmek gerçekçi olmayabilir ancak bazı temel hizmetlerin uzun süre aksaması mümkündür. Burada önemli olan sistemlerin hiç arıza yapmaması değil, arıza anında ülkenin işleyişini sürdürebilmesidir" değerlendirmesinde bulundu.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

"EN BÜYÜK TEHDİT ESKİ ALTYAPI, SİBER SALDIRI VE YAPAY ZEKÂNIN BİRLEŞMESİ"

Önümüzdeki 5-10 yıllık dönemde ABD'yi bekleyen en önemli risklerin yalnızca siber saldırılardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Kırık, eskiyen teknolojik altyapılarla yapay zekâ destekli saldırıların birleşmesinin daha büyük tehdit oluşturabileceğini ifade etti.

Kırık, "Ben önümüzdeki 5-10 yılın en büyük riskini bu üç tehdidin birleşiminde görüyorum. Ancak temel yapısal sorun olarak eskiyen altyapıları ilk sıraya koyarım. Çünkü günümüzün siber saldırıları, teknolojik olarak eskimiş ve güvenlik güncellemeleri yetersiz sistemlerde çok daha büyük hasar oluşturuyor. Yapay zekâ ise saldırganların kapasitesini artıran bir çarpan hâline geliyor. Sahte kimlikler, gerçekçi oltalama mesajları, otomatik saldırı araçları ve gelişmiş manipülasyon teknikleri bu tehdidi büyütüyor. ABD'nin asıl sınavı yalnızca siber saldırılara karşı savunma yapmak değil, eski altyapısını yenilerken yapay zekâ çağının güvenlik standartlarını da sisteme entegre etmek olacak" dedi.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

"KÜÇÜK BİR TEKNİK HATA DOMİNO ETKİSİ YARATABİLİR"

Microsoft kesintileri, uçuşlardaki aksamalar ve teknoloji sektöründeki krizlerin farklı nedenlerden kaynaklanmasına rağmen ortak bir sorun alanında buluştuğunu belirten Kırık, dijital sistemler arasındaki bağımlılığın domino etkisi oluşturabileceğine dikkat çekti.

Kırık, "Bir sistemin devre dışı kalması, diğer sistemlerin onun yükünü üstlenmesine neden oluyor. Microsoft örneğinde bazı sunucuların devre dışı kalması, çalışan sunucular üzerindeki yükü artırdı ve toparlanma sürecini zorlaştırdı. FAA örneğinde de haberleşme ağındaki aşırı veri trafiği farklı merkezlerde kararsızlığa neden oldu. Bu nedenle domino etkisi yalnızca teorik bir ihtimal değil, sistemlerin tasarımından kaynaklanan gerçek bir risk. Özellikle enerji, telekomünikasyon, bankacılık ve ulaşım altyapılarının aynı anda etkilenmesi durumunda küçük bir arıza çok daha büyük bir krize dönüşebilir" ifadelerini kullandı.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

"HER ŞEY BOZULMUYOR ANCAK CİDDİ SORU İŞARETLERİ VAR"

ABD'de kısa süre içerisinde yaşanan aksaklıkların kamuoyunda "Her şey mi bozuluyor?" algısı oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Kırık, olayların tamamını tek bir kriz gibi değerlendirmenin doğru olmadığını ancak doğrulanmış teknik sorunların da göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.

Kırık, "Burada hem gerçek bir risk hem de kamuoyunda büyüyen bir algı söz konusu. Özellikle Microsoft gibi küresel ölçekte hizmet veren şirketlerin kesintileri ve ABD'de uçuşların ülke genelinde durdurulması doğal olarak büyük yankı uyandırıyor. Ancak iki büyük olayın aynı hafta yaşanması, bütün sistemlerin çökmekte olduğu anlamına gelmez. Medya ve dijital haberleşme ortamı da bu tür gelişmelerin görünürlüğünü artırıyor. Bununla birlikte olayları yalnızca algı yönetimi veya geçici aksaklık olarak değerlendirmek de büyük hata olur. Çünkü ortada teknik olarak doğrulanmış altyapı sorunları var. ABD'nin bütün sistemleri çökmüyor ancak sistemlerin dayanıklılığına ilişkin ciddi soru işaretleri ortaya çıkıyor" dedi.

ABD’de dijital altyapı alarmı! Prof. Dr. Ali Murat Kırık uyardı: Küçük bir arıza küresel krize dönüşebilir

"DİJİTAL EGEMENLİK BİR GÜVENLİK MESELESİDİR"

Ülkelerin kritik dijital hizmetlerini birkaç büyük teknoloji şirketine bağımlı hâle getirmesinin stratejik güvenlik açısından risk oluşturduğunu belirten Kırık, dijital egemenliğin önümüzdeki dönemin en önemli başlıklarından biri olacağını vurguladı.

Kırık, "Teknolojiye sahip olmakla o teknolojiyi kontrol edebilmek aynı şey değil. Bir ülke kamu hizmetlerinden bankacılığa, sağlık sisteminden ulaşım altyapısına kadar bütün süreçlerini birkaç büyük teknoloji sağlayıcısına bağımlı hâle getirirse bu durum stratejik bir zafiyet oluşturur. Ben burada dijital egemenlik kavramının önem kazandığını düşünüyorum. Ülkeler kendi kritik verilerini, haberleşme altyapılarını ve dijital hizmetlerini kontrol edebilecek kapasiteye sahip olmalı. Bunun yanında tek bir bulut sağlayıcısına bağımlılık azaltılmalı, alternatif sistemler kurulmalı, çevrim dışı yedekler tutulmalı ve kriz tatbikatları düzenli olarak yapılmalı. Teknoloji şirketlerinin başarısına güvenmek yeterli değil; devletlerin kendi dijital güvenlik ve süreklilik stratejilerini oluşturması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

ABD'de yaşanan gelişmelerin diğer ülkeler açısından da önemli dersler barındırdığını belirten Prof. Dr. Ali Murat Kırık, sözlerini şöyle tamamladı:

"Benim bu olaylardan çıkardığım temel sonuç şu: ABD teknolojik açıdan güçlü olabilir ancak teknolojik güç, mutlak sistem güvenliği anlamına gelmiyor. Gelecekte ülkeler yalnızca en gelişmiş teknolojiyi geliştirmekle değil, bu teknolojinin çalışmadığı anlarda da hayatı sürdürebilmekle rekabet edecek. Asıl mesele budur."

Haber Girişi Halil İbrahim Ğlkü - Editör
#ABD #ALİ MURAT KIRIK #TEKNOLOJİ
  • Yaşam Haberleri
  • Veri Politikası
  • Gündem Haberleri
  • Rüya Tabirleri
  • Haberler
  • Son Dakika Haberler
  • Namaz Vakitleri
  • Bilmeceler
  • Yayın Akışı
  • Türkiye Haritası
  • Gizlilik Bildirimi
  • Künye
  • E-Gazete
  • Arşiv
  • RSS
  • Haber
    1. Gündem
    2. Dünya
    3. Son Dakika
    4. Yerel Haberler
    5. Tüm Manşetler
    6. Zaman Tüneli
    7. Ansiklopedi
  • Spor
    1. Ziraat Türkiye Kupası
    2. Futbol
    3. Spor Toto Süper Lig
    4. Şampiyonlar Ligi
    5. UEFA Avrupa Ligi
    6. Milli Takım
    7. Canlı Skor
    8. Basketbol
    9. Voleybol
    10. Tüm Sporlar
    11. Transfer
    12. Spor Magazin
  • Ekonomi
    1. Güncel Piyasalar
    2. Canlı Borsa
    3. Altın Fiyatları
    4. Dolar Kuru
    5. Euro Kuru
    6. Emlak
    7. Sarı Sayfalar
    8. Gazete İlanlar
  • Resmi İlanlar
  • Sigorta
  • Finans
    1. Borsa
    2. Döviz
    3. Altın
    4. Kripto Para
    5. Tahvil-Bono
  • Apara
  • Tarım
  • Hayatın İçinden
    1. Yaşam
    2. Teknoloji
    3. Turizm
    4. Memur
    5. Kadın
    6. Güzellik
    7. Moda
    8. Otomobil
    9. Eğitim
    10. Namaz Vakitleri
    11. Hava Durumu
    12. Yemek Tarifleri
    13. Rüya Tabirleri
    14. Erkek & Kız İsimleri
    15. Ramazan
    16. Yol Durumu
  • Eğlence
    1. Günaydın Magazin
    2. Kültür Sanat
    3. Medya
    4. Astroloji
    5. Oyun
    6. Televizyon
    7. Güzel Sözler
    8. Şans Oyunları
    9. Bulmaca
  • Multimedya
    1. Galeri
    2. Sabah TV
    3. Diziler
    4. ABİ
    5. Altı Üstü İstanbul
    6. Mercan Köşk
    7. Güneşin Doğduğu Yer
    8. Aşk ve Taht
  • Ekler Bölgeler
    1. Ekler
    2. Cumartesi
    3. Pazar
    4. Günaydın
    5. Kitap
    6. Ankara Başkent
    7. Yerel Haberler
    8. Sabah Türkiye
  • Yazarlar
    1. Sabah
    2. Spor
    3. Günaydın
    4. Perspektif
    5. Cumartesi
    6. Pazar
    7. Bölgeler
    8. Tüm Yazarlar
    9. Çizerler
    10. SİZİNKİLER
    11. PİJAMA AİLESİ
    12. HAYATA DAİR
  • Uluslar Ligi
  • Ziraat Türkiye Kupası Ziraat Türkiye Kupası Ziraat Türkiye Kupası
  • A Haber Canlı Yayın AHaber Canlı İzle
  • APara Canlı Yayın APara Canlı İzle
  • Aspor Canlı Yayın Aspor Canlı İzle
  • Atv Canlı Yayın Atv Canlı İzle
  • A2 Canlı Yayın A2 Canlı İzle
  • Vavtv Canlı Yayın Vav TV Canlı İzle
  • Üyelik İşlemleri Üyelik İşlemleri
    1. Üye Girişi
    2. Üye Ol
    3. Çıkış
    4. Bildirimleri Aç / Kapat
  • Künye / İletişim
  • Bize Ulaşın