Kosta Rika'da yıllar önce çorak bir araziye dökülen 12 bin ton portakal kabuğu ve posası, doğanın gücünü gözler önüne seren sıra dışı bir değişime yol açtı. Bilim insanları 16 yıl sonra bölgeye döndüklerinde karşılaştıkları manzara karşısında şaşkınlık yaşadı.
Kosta Rika'daki Guanacaste Ulusal Parkı'nın çorak bir bölümüne dökülen 12 bin ton portakal kabuğu ve posası, bölgeyi 16 yıl içerisinde sık bir yağmur ormanına dönüştürdü.
Bilim insanlarının bölgede yürüttüğü incelemeler, organik atıkların toprağı hızla yenilediğini ve bitki örtüsünü katladığını belirledi.
PROJE 1997 YILINDA HAYATA GEÇİRİLDİ
Guanacaste Ulusal Parkı'ndaki verimsiz toprakları yeniden canlandırmak adına ekologlar, 1997 yılında meyve suyu fabrikasıyla işbirliği içerisine girdi.
Rakip şirket, doğanın kirletildiği gerekçesiyle dava açtı ve proje durduruldu. Mahkeme kararının ardından söz konusu araziye müdahale edilemedi ve alan kendi haline bırakıldı.
Projenin askıya alınmasının ardından 16 yılda bilim insanları bölgeyi yeniden incelemek için araziye gitti. 2013 yılında yapılan saha ölçümlerinde portakal kabuklarının ve posasının döküldüğü alanın tamamen gür bir orman dokusuyla kaplandığı görüldü.
BİTKİ YOĞUNLUĞU ARTTI
Araştırmacılar, atık dökülen bölge ile hemen yanında bulunan müdahale edilmemiş çorak toprakları karşılaştırdı. Yapılan analizler sonucunda portakal atıklarının bulunduğu kısımda bitki yoğunluğunun yüzde 176 daha fazla olduğu tespit edildi.
Dikilen 24 bin 500 fidan sayesinde birleşen orman, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan güney kasuarı başta olmak üzere bölgedeki yaban hayatına yeniden güvenli bir koridor sağladı.
PİST YÜZÜNDEN İKİYE BÖLÜNEN YAĞMUR ORANI TEKRAR BİRLEŞTİ
Avustralya'nın kuzeyinde bulunan Daintree Yağmur Ormanı'nın Cow Bay bölgesi, yıllardır ekolojik bir bölünmüşlüğe sahne oluyordu. Bölgede yer alan eski ve kullanılmayan bir uçak pisti, ağaçların arasında yaklaşık 7 hektarlık çıplak bir alan oluşturarak ormanı adeta ortadan ikiye bölmüştü.
Nesli tükenme tehlikesindeki canlıları korumak amacıyla çalışan vakıf, Mart 2026 itibarıyla planlanan bütün fidanların toprağa ulaştığını ve pist alanının tamamen orman örtüsüne büründüğünü ilan etti.
Gerçekleştirilen bu devasa dönüşümün arkasındaki ana hedef, Avustralya'da resmî olarak "tehlike altında" kabul edilen güney kasuarını koruma altına almaktı.
Yediği meyvelerin tohumlarını ormanın farklı noktalarına taşıyarak ekosistemin kendini yenilemesinde vital bir rol üstlenen bu özel kuş türü, yaşam alanlarının parçalanması, araç çarpmaları ve köpek saldırıları nedeniyle büyük bir varoluş mücadelesi veriyordu.
Nesli tehlike altındaki kurbağa türleri, ağaç kanguruları ve uçan tilkiler yeni yaşam alanından doğrudan faydalanmaya başladı. Meyve vermeye başlayan genç ağaçlar şimdiden bölgeye çok sayıda kuş türünü çekmeyi başardı.
Ağaçlandırmanın olumlu etkileri karayla da sınırlı kalmayacak. Yeni oluşan yoğun bitki örtüsü, yağmur sularıyla derelere karışan tortuyu doğal bir filtre gibi süzerek suyun kalitesini artıracak.
Berraklaşan akarsular sayesinde dünyaca ünlü Büyük Set Resifi'ne ulaşan sular temizlenecek, aynı zamanda büyüyen binlerce ağaç iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini hafifletmeye katkı sağlayacak.
Hollanda, ekolojik çöküşün eşiğine gelen Markermeer Gölü'nü kurtarmak için ezber bozan bir mühendislik projesine imza attı. Göl tabanında biriken ve canlı yaşamını tehdit eden devasa çamur tabakasını çıkaran uzmanlar, bu malzemeyi gölün ortasında yeni adalar inşa etmek için kullandı. "Marker Wadden" adı verilen ve 2023 yılında tamamlanan bu devasa proje, ülkenin son yıllardaki en başarılı doğa geliştirme ve ekosistem canlandırma hamlelerinden biri olarak gösteriliyor.
SETLER GÖLÜN EKOSİSTEMİNİ SIKIŞTIRMIŞTI
Yaklaşık 70 bin hektarlık genişliğe sahip olan Markermeer, Hollanda ve Avrupa'nın en önemli tatlı su rezervlerinden biri durumundaydı. Ancak geçmişte inşa edilen Afsluit ve Houtrib setleri, gölün deniz ve nehirlerle olan doğal su sirkülasyonunu kesti. Zamanla göl tabanında kalın ve boğucu bir çamur tabakası birikti.