Borneo Adası'nın balta girmemiş yağmur ormanlarının ortasında 45 milyar dolarlık devasa bütçeyle kurulan yeni başkent Nusantara, açılışının ardından adeta bir "hayalet şehre" dönüştü. Devasa çok şeritli bulvarların ıssız kaldığı, lüks konut kulelerinin boş durduğu megakentte 1.2 milyon insan yaşaması planlanırken nüfus sadece 10 binde kaldı.
Endonezya hükümeti, 2022 yılında ülkenin yönetim merkezini Cava Adası'nda bulunan tarihi başkent Cakarta'dan taşımak üzere devasa bir adım attı. Yeraltı sularının aşırı çekilmesi sebebiyle her yıl birkaç santimetre denize batan, kilitlenmiş trafiği ve yoğun hava kirliliğiyle boğuşan Cakarta'dan kaçışın adresi Borneo Adası oldu.
Eski Cumhurbaşkanı Joko Widodo liderliğinde başlatılan ve yaklaşık 45 milyar dolara mal olması öngörülen Nusantara projesi, sadece bürokrasiyi taşımayı değil, ekonomik hareketliliği de ülke geneline yaymayı hedefliyordu.
KULELER VE SOKAKLAR BOMBOŞ KALDI
Çevreci teknolojiler, akıllı kamu binaları ve modern konut kompleksleriyle tasarlanan Nusantara için 2029 yılına kadar 1,2 milyonluk bir nüfus hedeflenmişti. Ancak inşa edilen görkemli yapılara rağmen kente yerleşim beklenenin çok gerisinde kaldı:
1,2 milyon kişinin yaşaması planlanan devasa kentte güncel nüfus yaklaşık 10 bin seviyesinde çakılı kaldı. Milyarlarca dolar harcanan yeni konut kulelerinde şimdilik sadece 1.800 kamu görevlisi ve güvenlik personeli ikamet ediyor.
DERİN BİR SESSİZLİK HAKİM
Çok şeritli devasa bulvarlarda araç trafiği yok denecek kadar seyrek seyrederken, dev devlet binalarının çevresini derin bir sessizlik kaplamış durumda.
NE MAĞAZA VAR NE EĞLENCE
Cakarta'nın 7/24 yaşayan, hareketli ve renkli metropol hayatından çıkarılarak Borneo ormanlarının ortasındaki bu sessiz kente tayin edilen kamu çalışanları ciddi bir adaptasyon kriziyle karşı karşıya.
Konut ve kamu binalarının yapımı büyük oranda tamamlanmış olsa da; şehirde sosyal yaşamı destekleyecek restoran, mağaza, kafe ve eğlence imkanlarının henüz gelişmemiş olması günlük hayatı durma noktasına getirdi. Kente yerleşen bazı kamu çalışanları, akşamları kapkaranlık ve ıssız sokaklara bürünen bu "ütopik kentte" yaşamaya alışmakta zorlandıklarını dile getiriyor.
ÖZEL SEKTÖR YATIRIMI GERİ ÇEKİLDİ
Yönetim değişikliğinin ardından projeye aktarılan kamu kaynaklarında ciddi kısıntılara gidildi. 2024 yılında yaklaşık 3,5 milyar dolar olan yıllık devlet finansmanı sonraki süreçte düşürülürken, kente çekilmesi planlanan özel sektör yatırımları da beklentilerin çok altında kaldı.
Tüm bu aksaklıklara rağmen Endonezya yönetimi projeden vazgeçmiş değil. Hükümet, kamu kurumlarını aşamalı biçimde taşıyarak 2028 yılına kadar Nusantara'yı ülkenin resmi siyasi başkenti yapma hedefini sürdürüyor.
Uzmanlar ise 45 milyar dolarlık bu devasa yatırımın kaderini binaların tamamlanmasının değil, kalıcı nüfusun ve sosyal yaşamın ne zaman canlanacağının belirleyeceğini vurguluyor.
