Savaş ABD'yi petrol krizi, kara harekâtının getirebileceği büyük askeri kayıp riski, kontrol edilemez bir İsrail, Avrupalı müttefikler tarafından terk edilme ve iç kamuoyunda giderek büyüyen muhalif sokak eylemleriyle baş başa bıraktı.
1) PETROL KRİZİ 1970'LERDEN BETER
İsrail ile ABD'nin müzakereler devam ederken 28 Şubat'ta bir anda saldırılara başlamasının ardından İran yönetimi de beklendiği üzere elindeki enerji kozunu devreye soktu. Dünya petrol ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kilitlenmesiyle birlikte küresel enerji krizi patladı.
Asya'dan Afrika'ya ya da Ortadoğu'dan Avrupa'ya kadar dünyanın dört bir yanından ülkeler pandemi dönemindeki gibi kapanma önlemleri almak zorunda kaldı. BBC'nin haberine göre ABDİsrail'in İran'a yönelik savaşının etkileri "1970'lerdeki ekonomik kaostan çok daha büyük" olabilir. Ortadoğu'daki risklerin piyasalara bedeli 14 trilyon dolara ulaştı. Hürmüz krizinin Körfez ülkelerinin ekonomilerine maliyeti 50 milyar doları aştı.
2) KARA SALDIRISI SONU OLABİLİR
ABD'de son günlerde gündem, Trump'ın ülkesini İran'a karşı kara savaşına da sokup sokmayacağı yönde oluyor. Trump kanadından Hürmüz Boğazı'na yönelik İran için stratejik önemdeki Hark Adası'na asker çıkarılması gündeme getiriliyor. Ancak uzmanlara göre İran Devrim Muhafızları kara saldırılarına karşı hazırlıklı ve böylesi bir ihtimal savaşın bölgesel hale dönmesine de neden olabilir.
Wall Street Journal gazetesi de Trump'ın yardımcılarına 'Hürmüz Boğazı açılmamış olsa bile savaşı bitirmek istediğini' söylediğini aktardı. Dolayısıyla kara saldırısı çıkmazındaki Trump'ın ne karar vereceği bölgenin de kaderini belirleyecek.
3) İSRAİL'İ DURDURAMIYOR
Trump daha önce 10 Ekim'de İsrail'e rağmen Gazze'de ateşkesi devreye soktu. Yemen'deki Husilerle de İsrail'den bağımsız şekilde anlaşma yaptı. Trump'ın önünde şimdi bir kez daha İran savaşının devam etmesini isteyen İsrail engeli bulunuyor. Beyaz Saray, Tel Aviv yönetimini durdurabilecek mi bunu da zaman gösterecek.
4) İÇERİDE ÇATLAKLAR DERİNLEŞİYOR
ABD Başkanı Trump'ı İran savaşında en çok zorlayan unsurların başında ülkesinde karşılaştığı muhalif sesler geliyor. Guardian gazetesine göre Trump'ı destekleyen ABD milliyetçileri adeta ikiye bölünmüş durumda. Özellikle gençlerden oluşan büyük bir grup, "İsrail'in peşinden yeteri kadar savaştık, artık vergilerimizi ABD için harcamalıyız" diyerek savaşın sonlandırılmasını istiyor.
Cumhuriyetçiler içerisindeki daha ileri yaştakilerin ise Trump'a her şekilde destek verdiği biliniyor. Öte yandan ABD'de yapılan son ankette, katılımcıların yüzde 62'si, Başkan Donald Trump'ın performansından memnun olmadığını belirtti.
5) AVRUPALI MÜTTEFİKLERLE YOL AYRIMI
Trump, İran'a saldırılara başlamasından bu yana Avrupa ve Asya'daki müttefiklerinden Hürmüz Boğazı'nın açılması noktasında destek çağrısı yapıyor. Ancak özellikle Avrupa'dan umduğu desteği göremedi ve İngiltere, Fransa, Almanya gibi sıkı müttefiklerinden açıkça "Bu savaşı biz başlatmadık" sesleri yükseldi. Avrupa ile Trump arasındaki bu ayrışma ve çıkmazın NATO'nun da geleceğini riske attığına dair yorumlar güçleniyor.
