Norveç'te bir metal dedektörü kullanıcısı, tarlada bulduğu nesneyi eski bir kıyafet düğmesi sanarak aylarca kenara attı. Ancak aylar sonra ortaya çıkan gerçek, arkeoloji dünyasını ayağa kaldırdı: O nesne, Norveç'in "Son Viking Kralı" Magnus Barefoot'a ait, ülkede bugüne kadar hiç bulunmamış eşsiz bir gümüş sikkeydi.
Sıradan bir metal dedektörü tutkunu olan Morten Eek, Nisan 2025'te Norveç'in güneybatısındaki Utstein Manastırı yakınlarında arama yaparken toprağın yaklaşık 15 santimetre altında parlak bir nesne buldu. Nesnenin bir tarafı gümüş gibi parlıyor, diğer tarafı ise bakır kaplı ve karanlık görünüyordu. Eek, sıradan bir düğme olduğunu düşündüğü bu parçayı evine götürdü; eski düğmelerinin, bozuk paralarının ve hurda metallerinin bulunduğu kutuya attı.
Aylar sonra, diğer metal dedektörü tutkunu arkadaşlarına koleksiyonunu gösterirken, içlerinden biri gümüş yüzeyin üzerindeki desene dikkat çekti. 1865 tarihli ortaçağ sikkeleri referans kataloğundaki çizimlerle şaşırtıcı bir benzerlik gösteren bu "düğme", aslında tarihsel bir hazineydi.
Durumun farkına varan Eek, hemen Stavanger Üniversitesi Arkeoloji Müzesi ile iletişime geçti. Uzmanların yaptığı detaylı inceleme, nesnenin yaklaşık 900 yıl öncesine, Viking Çağı'nın son dönemine ait olduğunu doğruladı.
Yapılan incelemelere göre sikke, Norveç'in 1093-1103 yılları arasında hüküm süren efsanevi kralı Magnus Barefoot (Magnus Berrføtt) dönemine ait. Müze yetkilileri tarafından yapılan resmi açıklamada, bu sikkenin Norveç topraklarında bulunan türünün ilk ve tek örneği olduğu vurgulandı.
Müze uzmanları tarafından yapılan X-ray taramaları, sikkenin "ikinci bir hayat" yaşadığını kanıtladı.
Sikkenin bir tarafı, Hristiyan sanatında kutsal bir sembol olarak kabul edilen "grifon" (aslan gövdeli, kartal başlı mitolojik yaratık) ile kaplı.
Diğer yüzünde ise çift çizgili bir haç motifi bulunuyor. Grifon ve haç motifinin bir arada olduğu bu özel sikke kombinasyonundan dünya genelinde sadece 4 adet biliniyor.
Sikkenin kenarlarındaki çentikler ve üzerine eklenen bakır plaka, bunun yüzyıllar önce bir "kolye" veya "takı" olarak kullanıldığını gösteriyor. Yani sikke, para olma işlevini yitirdikten sonra bir statü sembolü haline gelmiş.
Sikke, 1093-1103 yılları arasında hüküm süren Kral Magnus Barefoot (Magnus Berrføtt) dönemine ait. "Son Viking Kralı" olarak anılan Magnus, babası gibi barışçıl bir yol izlemek yerine, Harald Hardrada gibi savaşçı bir geleneği benimsedi.
1103 yılında İrlanda'daki bir baskında hayatını kaybeden Kral Magnus, sadece askeri başarılarıyla değil, aynı zamanda Norveç'in gümüş sikke standartlarını %90 saflığa yükselten ekonomik reformlarıyla da tanınıyor.
Kaynak: Live Science 9 Temmuz 2026
Görsel kaynağı: H. Hollund, Arkeoloji Müzesi, ABD
