Yeni Zelanda Koruma Dairesinin 1 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre, 2026 üreme sezonundan 90 yavru resmî nüfus sayımına eklendi.
Böylece kritik derecede tehlike altındaki kākāpōların toplam sayısı 325'e yükselerek koruma programı döneminin en yüksek seviyesine ulaştı. Yavrular, 150 günlük gelişim sürecini tamamlayıp bağımsız kabul edildikten sonra toplam nüfusa dahil edildi.
Koruma programının operasyon yöneticisi Deidre Vercoe, tek bir sezonda 90 yavrunun nüfusa katılmasının yeni bir rekor olduğunu açıkladı. Programın ilk yıllarında aynı sayıda yavruya ulaşılması tam 16 yıl sürmüştü.
Uzmanlar, dört üreme sezonu boyunca artış yaşanmamasının ardından gelen bu sonucu türün geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor.
Sezonun en genç yavrusu Awarua-A3, 30 Mart'ta yumurtadan çıktı. Yapılan modellemeler, bir sonraki üreme döneminin 2028 gibi erken bir tarihte başlayabileceğini gösteriyor. Ekipler şimdiden yeni sezon ve büyüyen nüfus için güvenli yaşam alanları hazırlamaya başladı.
Kākāpōlar her yıl üremiyor. Bu gececil ve uçamayan papağanlar, Yeni Zelanda'ya özgü rimu ağaçlarının bol miktarda meyve verdiği dönemlerde, genellikle iki ila dört yılda bir çiftleşiyor. 2026'da yaşanan yoğun rimu meyvelenmesi, dört yıllık aradan sonra kuşların üreme davranışını tetikledi.
The Guardian'ın aktardığına göre, erkek kākāpōlar çiftleşme döneminde yerde hazırladıkları çukurlarda, göğüslerindeki hava keselerini kullanarak derin sesler çıkarıyor. Hafifçe çekilen viyolonsel telini andıran bu çağrıların yaklaşık 5 kilometre uzağa ulaşabildiği belirtiliyor. Eşini seçen dişi, bir ila dört yumurta bırakıyor ve yavruların bakımını yaklaşık altı ay boyunca tek başına üstleniyor.
Kākāpōlar bir zamanlar Yeni Zelanda genelinde yaygın olarak yaşıyordu. Ancak ülkeye sonradan getirilen kedi ve kakım gibi yırtıcılar nedeniyle sayıları hızla azaldı; tür 1900'lü yıllarda yok olmanın eşiğine geldi. 1995'te başlatılan Kākāpō Kurtarma Programı sırasında yalnızca 20'si dişi olmak üzere 51 kuş kalmıştı.
Bugün tüm kākāpōlar yırtıcılardan arındırılmış adalar ve korunaklı alanlarda yaşıyor. Uçamayan kuşlar 4 kilograma ulaşabiliyor ve 60 ila 80 yıl yaşayabiliyor.
Nüfustaki tarihî artış umut verse de düşük genetik çeşitlilik, kısırlık, hastalıklar ve düşük yumurtadan çıkma oranı ciddi riskler oluşturmayı sürdürüyor. Bu nedenle bilim insanları her bireyi yakından izlemeyi ve uzun vadeli koruma çalışmalarını devam ettirmeyi planlıyor.
