Günümüzde silah denince akla modern ateşli silahlar ve füzeler gelse de arkeolojik kanıtlar insanlığın yüz binlerce yıldır silah ürettiğini gösteriyor. Peki, bilim insanlarının dünyanın en eski silahı olarak kabul ettiği o şaşırtıcı eserler hangileri ve kimler tarafından yapıldı?
Arkeolojide bir nesnenin "silah" olarak kabul edilmesi için sadece zarar verebilecek yapıda olması yetmez; kullanım amacı, bağlamı ve kesim izleri gibi detaylar büyük önem taşır. Antropoloji uzmanlarına göre erken insan türleri bu araçları hem avlanmak hem de grup içi çatışmalar için kullandı. Organik malzemeler (ahşap, lif, deri) zamanla çürüdüğü için günümüze ulaşan en eski silahlar büyük bir şans eseri bugüne gelebildi.
Peki, günümüzden yüz binlerce yıl öncesine uzanan o en eski silah adayları neler?
1911 yılında İngiltere'nin Essex kentinde keşfedilen Clacton Mızrağı, uzmanlar tarafından dünyanın en eski korunmuş ahşap mızrak parçası olarak kabul ediliyor.
Özellikleri: Akdiken ağacından yapılan ve bir uc sivrilttirilen 37 santimetre uzunluğundaki bu parça, daha uzun bir mızrağın kırılmış ucu olarak değerlendiriliyor.
Kim Üretti?: Yaklaşık 400 bin yıl öncesine tarihlenen mızrak, modern insanın (Homo sapiens) henüz ortaya çıkmadığı bir dönemde, Homo heidelbergensis veya Neanderthaller tarafından ortak av stratejileri yürütmek amacıyla kullanıldı.
Almanya'daki Schöningen bölgesinde 1992'den beri yürütülen kazılarda, çam ve ladin ağacından yapılmış 20 ila 25 adet ahşap silah gün yüzüne çıkarıldı.
Özellikleri: Yaşları 200 bin ila 300 bin yıl arasında değişen bu mızraklar, 2 metreyi aşan boylarıyla dünyanın tamamen korunmuş en eski ahşap silahları unvanını taşıyor. Yanıkla sertleştirilmiş ve bilenmiş bu silahların yanında kesilmiş at kemiklerine de rastlandı.
Strateji: Yaklaşık 65 santimetrelik kısa atma sopaları mermi görevi görürken, uzun mızraklar hem saplama hem fırlatma amacıyla büyük avları alt etmek için kullanıldı.
Ahşap mızraklardan çok daha geriye, 500 bin yıl öncesine uzanan Kathu Pan 1 buluntuları, Güney Afrika'da keşfedilen taştan sivri uçlardır.
Özellikleri: Kenarlarında aşınma izleri bulunan ve bir sapa takılmaya uygun taban yapılarına sahip bu taş uçlar, Neanderthallerden ve Homo sapiensten bile daha eskiye dayanıyor.
Tartışma Nedir?: Yanlarında ahşap saplar günümüze ulaşmadığı için bazı araştırmacılar bunların doğrudan silah olup olmadığını tartışsa da uzmanlar bu uçların pusu avcılığında mızrak ucu olarak kullanıldığında hemfikir.
