Dünya üzerinde öyle yerler vardır ki, tehlike çığlık atmaz; aksine sizi derin bir sessizlikle yanına çağırır. İngiltere'nin Yorkshire bölgesindeki Bolton Manastırı yakınlarında akan Wharfe Nehri'nin bir bölümü olan Bolton Strid, tam olarak böyle bir yer. Burası bir şelale kadar gürültülü ya da bir okyanus kadar devasa değil; sadece birkaç metre genişliğinde, taşların arasından süzülen "zararsız" bir su kanalı gibi görünüyor. Ancak gerçek çok başka...
Bu görsel yanılsama, doğanın en ölümcül mühendisliklerinden birini gizliyor. Yüzyıllardır süregelen yerel anlatılara göre, bu suya düşen birinin kurtulma şansı matematiksel olarak imkansız.
Rivayetlere göre Strid'e düşen kimsenin kurtulamadığı, kaybolanların büyük bölümünün de bir daha izine rastlanmadığı anlatılıyor. Bu yüzden "insanları yutan nehir" diye anılan bu su geçidinin ölüm oranının yüzde yüz olduğu iddia ediliyor.
NEDEN BU KADAR TEHLİKELİ?
Nehrin yukarısına doğru sadece birkaç dakika yürüdüğünüzde, yaklaşık 30 metre genişliğinde kıyıya sahip ve sakin tempoda akan sularıyla son derece masum görünen sıradan bir akarsu gibi durur.
Ancak sıra dışı bir jeolojik oluşum nedeniyle su, Strid'e ulaştığında yön değiştirerek adeta yanlamasına akıyor ve yüzlerce galonluk akış, derinliğinin 60 metreden fazla olduğu tahmin edilen yalnızca 1,8 metrelik dar bir yarıktan geçmeye zorlanıyor.
Bu sıra dışı yapı nedeniyle dar geçitten geçen su olağanüstü hız kazanıyor; yukarı, aşağı ve yanlara doğru şiddetle savrulurken bir insanı saniyeler içinde içine çekebilecek kabarcıklar ve güçlü girdaplar meydana getiriyor.
Bu olguyu anlatan içerik üreticisi Tom Scott, güçlü akıntıların "aşağıdaki kayalarda geçitler ve tüneller oyduğunu" belirtiyor.
Nehri çevreleyen kaygan ve yosun tutmuş taşların altında, "ölümcül akıntıları saklayan" tortul kayalar ve yarıklardan oluşan geniş bir mağara sistemi bulunduğunu ifade ediyor.
Kendisi, suya düşecek kadar şanssız olan herkesin, kendisini birkaç dakika içinde suyun altına çekilmiş ve tamamen tanınmaz hale gelene kadar 'tekrar tekrar suyun altındaki kayalara çarpmış halde' bulacağını ekliyor.
Strid'in gerçek derinliği resmi olarak bilinmese de, Jack a Snacks adlı başka bir içerik üreticisi en derin noktayı ölçmek için sonar cihazı kullandı. Elde ettiği sonuç yaklaşık 65 metrelik bir derinliğe işaret ediyor; bu da üst üste konmuş yaklaşık 15 çift katlı otobüsün yüksekliğine denk geliyor.
BURADA KAÇ KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ?
Strid'in kaç kişinin hayatına mal olduğunu kesin olarak belirlemek mümkün değil; ancak akıntıya kapılıp kaybolanlara dair anlatılar 12. yüzyıla kadar uzanıyor ve 1800'lü yıllarda şiirlere bile konu olmuş durumda.
Üzücü olaylardan bilinenlerden biri, Ağustos 1998'de yeni evliler Barry ve Lynn Collett'in balayının ikinci gününde ölmesiyle yaşandı. Çift, Wharfe yakınında yürüyüşe çıktı ve bir daha asla canlı görülmediler.
25 yaşındaki öğrenci hemşire Lynn, altı gün sonra Addingham'daki bir bentin yakınında ölü bulundu; eşi Barry ise iki ay sonra akıntının 16 km aşağısında kıyıya vuruncaya kadar bulunamadı.
Ölümleriyle ilgili yapılan soruşturmada çiftin, bir dakikadan kısa sürede 1,5 metre yükseldiği söylenen su seviyelerinin yükselmesi nedeniyle hazırlıksız yakalandığı ortaya çıktı.
Bir başka trajik olay da 2010 yılında, sekiz yaşındaki Aaron Page'in doğum gününde basamak taşlarının yanında oynarken kayarak nehre düşüp boğulmasıyla meydana geldi. Yoldan geçen biri onu yakaladı ama güçlü akıntı onu yüzeyin altına sürükledi ve kısa süre sonra ortadan kayboldu.
ZİYARET EDİLEBİLİR Mİ?
Hikayeli geçmişine rağmen Strid popüler bir turistik yer olmaya devam ediyor ve yürüyüşçüler ve motosikletçiler tarafından sıklıkla ziyaret ediliyor.
Ziyaretçiler nehre yaklaştıklarında ise şöyle bir uyarı görüyorlar: 'Strid tehlikelidir ve geçmişte hayatlara mal olmuştur. Lütfen geride durun ve kaygan kayalara dikkat edin.'
Çevre Profesörü Carolyn Roberts şunları söyledi: "Güzel nehirler de insanlar için tehlikeli olabilir. Strid güzel ve zararsız görünse de aynı şekilde ölümcül. Üzerinde aktığı kayaların doğasından etkilenen kanalın şekli olan jeomorfolojisi nedeniyle hayatı tehdit ediyor."
"Alüvyonların arasında görkemli bir yol açmak yerine, kireç taşı oluşumunun kenarından düşen düz ve sarkan kayaların arasından kıvrılıp dönüyor. Akıştaki girdaplar, suyun altında yatağa veya yanlara yakın düşen hapsedecek, türbülans ise kişiyi çok hızlı bir şekilde bilinçsiz hale getirecektir."
