Kulaklarınızı sıkıca kapatmaya hazır olun, çünkü "dünyanın en yüksek sesli kuşu" unvanı için sahneye bir değil, tam iki yeni şampiyon adayı çıkıyor! Bir inşaat matkabı veya devasa bir elektrikli testere kadar sağır edici çığlıklar atabilen bu tuhaf canlılar, doğanın sessizliğini kelimenin tam anlamıyla paramparça ediyor. Peki, ormanın derinliklerinde yankılanan bu korkutucu çığlıkların sırrı ne ve bilim insanları bu inanılmaz ses seviyelerini nasıl tespit etmeyi başardı?
Bilim dünyasını ve doğa tutkunlarını şaşkına çeviren bu heyecan verici keşfin başrollerinde "çıplak boğazlı çan kuşu" (bare-throated bellbird) ve "kırmızı bacaklı seriema" (red-legged seriema) yer alıyor.
Massachusetts Üniversitesi'nden (UMass Amherst) João C.T. Menezes ve Jeff Podos liderliğindeki uzman ekip, vahşi doğada kuş seslerinin hacmini ölçmenin zorluklarını aşmak için yenilikçi bir yöntem geliştirdi.
Golf sahalarında kullanılan lazerli mesafe ölçerler ile taşınabilir hassas ses kayıt cihazlarını birleştiren bilim insanları, tam 123 farklı kuş türünün ses verilerini topladı. Bu devasa ekolojik proje sonucunda, daha önce sesi hiç kaydedilmemiş 113 tür literatüre kazandırılırken, asıl büyük sürpriz rekor seviyede bağıran bu iki gizemli türün tespit edilmesiyle patlak verdi.
BİR HAVALI MATKAP KADAR GÜRÜLTÜLÜ: 120 DESİBELLİK REKOR ÇIĞLIK
Yapılan titiz saha ölçümlerine göre, çıplak boğazlı çan kuşu ve kırmızı bacaklı seriema tam 120 desibel seviyesine kadar ulaşan sesler çıkarabiliyor. Bu inanılmaz ses şiddeti, hemen yanınızda tam güçle çalışan bir havalı matkapla veya ağır işler için kullanılan bir elektrikli testereyle birebir aynı seviyede!
Araştırma ekibi, çalışmada tespit edilen en sessiz kuş olan sinek kuşunun sadece 64 desibel (normal bir insan sohbeti düzeyinde) ses çıkardığını belirtiyor. En yüksek ve en düşük sesli türler arasındaki 58.3 desibellik bu uçurum, doğadaki akustik çeşitliliğin ne kadar inanılmaz boyutlara ulaşabileceğini gözler önüne seriyor.
Bu kuşların, filler gibi kendilerinden yüzlerce kat daha büyük devasa memelileri bile bastıracak kadar güçlü frekanslar üretebilmesi ise biyoloji dünyasında büyük bir merak uyandırıyor.
BU KUŞLAR NEDEN BU KADAR ŞİDDETLİ BAĞIRIYOR?
Gelelim herkesin kafasındaki asıl "neden" sorusuna. Araştırmacılar, elde ettikleri veriler sayesinde bu sağır edici çığlıkların arkasında yatan anatomik şifreleri yavaş yavaş çözmeye başladı.
Verilere göre; daha iri gövdelere, ekstra güçlü kas yapılarına ve bilhassa çok daha geniş gaga açıklıklarına sahip olan kuşlar, akustik olarak çok daha şiddetli ve uzağa giden sesler üretebiliyor. Daha büyük ve fiziksel olarak güçlü kuşların yırtıcı hayvanlara av olma tehlikesi daha düşük olduğundan, ormanın ortasında sessizce saklanmak yerine gövde gösterisi yaparcasına bağırabiliyorlar.
ÇİFTLEŞME YARIŞINDA SESİ EN ÇOK ÇIKAN KAZANIYOR
Bu devasa gürültünün bir diğer kritik nedeni ise türün devamlılığını sağlama içgüdüsü ve kıyasıya rekabetin yaşandığı çiftleşme yarışıyla doğrudan bağlantılı. Geniş ağız yapısına sahip ve çok eşli (poliamor) üreme davranışları sergileyen kuşların, ormandaki zorlu koşullara rağmen çok geniş alanlara yayılan potansiyel eşlerine kendilerini duyurabilmek için ses tellerinin sınırlarını sonuna kadar zorladığı düşünülüyor.
Araştırmanın ortak yazarı Dr. Jeff Podos, Evolution dergisinde yayımlanan bu çığır açan keşfin masa başında veya internetten veri çekilerek yapılamayacağının altını çiziyor. Gürültücü kuşların bu muazzam gösterisi, doğanın devasa gizemlerinin bilim insanları tarafından hala keşfedilmeyi beklediğini bir kez daha kanıtlıyor.
