Samsun Diyabet Derneği Başkanı, Halk Sağlığı ve İç Hastalıkları Uzmanı Dr. M. Emin Dinççağ, dünyada her 10 kişiden birinin diyabet, her 8 kişiden birinin ise obeziteyle yaşadığını belirterek, diyabet ve obeziteyle mücadele için yapılan harcamalara rağmen hastalıkların artmaya devam ettiğini söyledi. Dinççağ, hareketsiz yaşam, hazır gıdalar ve şekerli içecek tüketiminin bu artışta önemli rol oynadığını ifade etti.
"14 Kasım Dünya Diyabet Günü" dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Dr. M. Emin Dinççağ, diyabet ve obezitenin dünya genelinde giderek büyüyen bir sağlık sorunu haline geldiğini belirtti. Dünya ülkelerinin gayrisafi milli hasılalarının yaklaşık yüzde 2'sini her yıl diyabet ve obeziteyle mücadeleye harcadığını kaydeden Dinççağ, buna rağmen hastalıkların yaygınlaşmasının küresel bir çelişki oluşturduğunu dile getirdi.
"635 MİLYON TİP 2 DİYABET HASTASI VAR"
Dünyada diyabetin ulaştığı boyuta dikkat çeken Dinççağ, "Bugün dünyada 635 milyon tip 2 diyabetli var. En az bu kadar gizli şeker hastası var. Küresel bir salgından söz ediliyor. Bunlara bulaşıcı olmayan hastalıklar deniliyor ve önemli ölçüde ölüm nedenleri arasında yer alıyor. Her yıl milyonlarca insan obezite, tip 2 diyabet ve ilişkili hastalıklar nedeniyle ölüyor" dedi.
"HAREKETSİZ YAŞAM HASTALIKLARI ARTIRIYOR"
Tip 2 diyabetin önlenmesinde hareketli yaşamın ve sağlıklı beslenmenin önemine dikkat çeken Dinççağ, "Tip 2 diyabetin önlenmesinde hareketli bir yaşam ve sağlıklı beslenme konusunda öğütler veren dünya, insanları daha az hareket etmeye zorlayan araç gereç sayısının artmasına tanıklık ediyor. Günlük yaşamımızda otomasyon, uzaktan kumanda, asansör, home ofis çalışmalar, bilgisayar başında çalışma ve gençlerin ve çocukların bilgisayar bağımlılığı, yürüyüş yerine otomobil veya motorlu araçların kullanılmasını teşvik ediyor. Bu durum insanlığın daha az hareket etmesine ve obezite gibi ciddi sağlık problemlerine yol açıyor" diye konuştu.
Dünya genelinde motorlu araç sayısının 1,5 milyarı aştığını ve yıllık 100 milyon adet seviyesine ulaştığını belirten Dinççağ, şehirleşme ve kentlerdeki yeşil alanların azalmasının da hareketsiz yaşamı artırdığını söyledi.
"ŞEKERLİ VE PAKETLİ ÜRÜNLER OBEZİTEYİ ARTIRIYOR"
Hazır gıdalar, fast food beslenme ve paketli ürünlerin sağlıklı beslenmenin önündeki engeller arasında yer aldığını ifade eden Dinççağ, "Kota uygulamalarına rağmen nişasta bazlı şekerlerin, özellikle gençlerin, çocukların sevdiği şekerleme ve atıştırmalık ürünlerde kullanılması ve bunların tüketiminin artması da bir diğer çelişkidir" diye konuştu.
Yüksek fruktozlu mısır şurubu üretiminin 1970 ve 2000'li yıllarda logaritmik şekilde artış gösterdiğini belirten Dinççağ, Asya ve Latin Amerika gibi ülkelerde paketli gıda ve gazlı içecek sektörünün hızla büyüdüğünü söyledi.
Fruktoz bazlı şekerlerin üretiminin ucuz ve kullanımının kolay olmasının bu tercihte etkili olduğunu dile getirdi.
"DİYABET VE OBEZİTEYLE MÜCADELEDE KÜRESEL ÇELİŞKİ YAŞANIYOR"
Paketli ürünlerde bulunan fruktoz bazlı şekerlerin sağlık üzerindeki etkilerine değinen Dinççağ, "Paketli ürünler (kek, bisküvi, soslar, gazlı içecekler) içeriğindeki fruktoz bazlı şekerler nedeniyle önemli ölçüde karaciğer yağlanması, obezite ve tip 2 diyabet nedeni olabileceği araştırmalarda ortaya konulmuştur" ifadelerini kullandı.
Bir yandan tip 2 diyabet ve obezitenin önlenmesi için yoğun çaba gösterilirken diğer yandan otomasyonun, motorlu araçların ve fruktoz bazlı şekerlerin üretiminin teşvik edilmesinin küresel bir çelişki oluşturduğunu belirten Dinççağ, diyabet ve obeziteyle mücadele çalışmalarının dünyanın her yerinde hızla sürdürülmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
