Türkiye'de insanlar en çok hangi suçlardan etkileniyor, mağdur olduktan sonra ne yapıyor ve güvenlik algısı nasıl şekilleniyor? TÜİK'in ilk kez yaptığı araştırma, suç mağduriyetine dair çarpıcı tabloyu ortaya koyuyor…
Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması (TSMA), 2025, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından ilk defa gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın amacı, bireyin ve hanehalkının suç mağduriyetini, mağduriyet sonrası davranışlarını ve güvenlik algılarını ölçmektir.
Araştırma kapsamında, içinde 15 ve üzeri yaşta fert bulunan 21 bin 500 örnek hane belirlenmiştir. Veriler, örnek hanelerde yaşayan 15 ve üzeri yaşta 18 bin 378 kişi ile yapılan bilgisayar destekli yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. TSMA'da her haneden tesadüfi olarak seçilen bir kişi ile görüşülmüştür.
Fertlere; güvenlik algıları, seçilmiş suç türlerinden son üç yıl ve son bir yıl içinde mağduriyet yaşayıp yaşamadıkları ve mağduriyet yaşamışsa son mağduriyetin ayrıntılarına ilişkin sorular sorulmuştur.
Araştırmada hanehalkını etkileyen suç mağduriyetleri kapsamında araç hırsızlığı, araç parçalarının hırsızlığı, araçtan kişisel eşyanın çalınması, motosiklet/moped hırsızlığı ve evden hırsızlık ele alınmıştır.
Kişisel suç mağduriyetleri kapsamında ise yağma, hırsızlık, banka dolandırıcılığı, tüketici dolandırıcılığı, bilişim suçları, saldırı/yaralanma, tehdit, rüşvet, cinsel olmayan taciz ve cinsel taciz yer almıştır.
Araştırma sonuçlarından elde edilen temel bulgular ve detaylar...
EVDE ALINAN GÜVENLİK ÖNLEMLERİNDE İLK SIRAYI ZIRHLI/ÇELİK KAPI ALDI
Suçtan korunmak amacıyla hanehalkının evde aldığı güvenlik önlemleri incelendiğinde;
en yüksek %70,7 ile zırhlı/çelik kapı,
%35,5 güvenlik kamerası,
%28,0 pencerelere panjur veya korkuluk oldu.
En düşük %4,7 hırsız alarmı, %4,8 bekçi köpeği ve %5,5 ile biber gazı/elektro şok oldu.
Alınan güvenlik önlemleri kent-kır sınıflamasına göre incelendiğinde; ateşli silah ve bekçi köpeği önlemlerinin kırda, pencerelere panjur veya korkuluk önleminin ise orta yoğun kentte diğer yerleşim yerlerine göre daha yüksek oranda olduğu görüldü.
Zırhlı/çelik kapı, güvenlik kamerası, daha yüksek çit veya duvar, özel kapı kilitleri, güvenlik görevlisi, biber gazı/elektro şok ve hırsız alarmı önlemlerinin ise yoğun kentte diğer yerleşim yerlerine göre daha yüksek oranda olduğu görüldü.
SUÇ TÜRLERİNİN DAĞILIM ORANI
Araştırmada yer alan suç türleri için 15 ve üzeri yaştaki nüfusun son bir yıl içinde en az bir kez mağdur olma oranı, bir başka ifade ile yaygınlık hızı, değerlendirildiğinde;
cinsel olmayan taciz %4,6,
bilişim suçları %3,5,
tüketici dolandırıcılığı %2,8 ile ilk sıralarda yer aldı.
En düşük yaygınlık hızına sahip suç türleri ise;
Yağma %0,1
araç hırsızlığı %0,2
araçtan kişisel eşyanın çalınması %0,6 olarak gerçekleşti.
ŞİKAYET ETME ORANININ EN YÜKSEK OLDUĞU SUÇ TÜRÜ ARAÇ HIRSIZLIĞI OLDU
Araştırmada yer alan suç türleri için, yaşanan son suç mağduriyeti olayını resmi bir merciye bildirme oranı incelendiğinde; en yüksek bildirme oranına sahip suç %81,3 ile araç hırsızlığı oldu.
Bunu %68,4 ile motosiklet/moped hırsızlığı ve %53,3 ile saldırı ve yaralanma izledi.
En düşük bildirme oranına sahip suç türleri ise sırasıyla %5,1 rüşvet, %11,0 cinsel taciz ve %14,7 cinsel olmayan taciz oldu.
ÇALINAN EŞYALARDA OLUŞAN MADDİ KAYBIN DEĞERİ ÇOĞUNLUKLA 25 BİNİN ALTINDA OLDU
Son yaşanan suç mağduriyeti olayında çalınan eşya veya oluşan maddi kaybın 2025 yılı toplam değeri incelendiğinde, tüm suçlar için en yüksek oranın "24 999 TL ve altında" gerçekleştiği görüldü.
Evden hırsızlık ve tüketici dolandırıcılığında "100 000 TL ve üzeri" ikinci sırada yer alırken, diğer suç türlerinde "25.000- 99.999 TL" arası ikinci sırada yer aldı.
EVDEN HIRSIZLIK OLAYLARININ %15,5'İNDE ELEKTRONİK/ELEKTRİKLİ EŞYA ÇALINDI
Son yaşanan suç mağduriyeti olayında çalınan eşyanın türü incelendiğinde, evden hırsızlık olaylarının %16,6'sında evden bir şey çalınmazken; %15,5'inde elektronik/elektrikli eşya ve %14,9'unda mücevher, saat, altın çalındı. Diğer hırsızlık olaylarında ise çalınan eşya %19,4'ünde cüzdan/çanta/bavul ve evrak çantası, %15,2'sinde cep telefonu oldu.
