Fransa'nın Korsika Adası üzerinde kaydedilen sıra dışı görüntüler görenleri şaşkına çevirdi. Gece gökyüzünde dev elektrik kollarını andıran kırmızı ışıklar, adeta bilim kurgu filmlerini aratmadı. Ancak fotoğrafın ardındaki gerçek çok daha farklıydı. İspanya kıyılarındaki güçlü fırtınaların üzerinde oluşan ve yüzlerce kilometre uzaktan bile görüntülenebilen bu ışıkların, atmosferde meydana gelen nadir bir doğa olayı olduğu ortaya çıktı.
İşte gökyüzünde kısa süreliğine beliren kırmızı ışıkların ardındaki bilimsel gerçek…
KORSİKA SEMALARINDA NADİR GÖRÜNTÜ
Fransız fotoğrafçı Florian Riu, Korsika Adası'ndaki Montemaggiore köyü üzerinde görülen sıra dışı ışıkları fotoğraflamayı başardı. Atmosfer olaylarını görüntülemeye odaklanan fotoğrafçı, İspanya kıyılarında oluşması beklenen fırtınaları takip ederek çekim için uygun bir nokta belirledi.
Fotoğrafta, köyün ışıklandırılmış evlerinin üzerinde dallanarak uzanan kırmızı çizgiler dikkat çekti. Görüntü, ışıkların doğrudan yerleşim yerinin üzerinde oluştuğu izlenimine sebep oldu.
Ancak ışıkların kaynağı fotoğrafın çekildiği yerden oldukça uzaktaydı. Fırtınaların yaklaşık 500 ila 700 kilometre mesafede meydana geldiği belirtilirken, atmosferin üst katmanlarında oluşan bu ışıkların uygun koşullarda Korsika'dan da görülebildiği aktarıldı.
KIRMIZI IŞIKLARIN SIRRI NE?
Bilim dünyasında red sprite olarak adlandırılan bu olaylar, gök gürültülü fırtınaların üzerinde, atmosferin üst katmanlarında meydana gelen kısa süreli elektriksel ışımalar olarak biliniyor. Bu oluşumlar, sıradan yıldırımlardan farklı bir yapıya sahip.
Yeryüzüne yakın bulutlarda veya bulutlarla yer arasında gerçekleşen yıldırımların aksine, bu kırmızı ışık olayları çoğunlukla yerden yaklaşık 50 ila 90 kilometre yükseklikte görülüyor. Güçlü yıldırım deşarjlarının ardından atmosferde oluşan elektrik alanındaki değişimler, uygun koşullarda bu sıra dışı ışımaları tetikleyebiliyor.
Işıkların kırmızı veya pembe renkte görünmesinin nedeni ise atmosferdeki azot molekülleri. Elektriksel etkileşim sonucunda enerji kazanan moleküller, daha düşük enerji seviyelerine dönerken ışık yayıyor. Bu süreç, gökyüzünde dallanan kırmızı ışıkların oluşmasını sağlıyor.
SADECE MİLİSANİYELER SÜRÜYOR
Kırmızı ışık olaylarını ilgi çekici kılan özelliklerden biri de son derece kısa sürmeleri. Genellikle milisaniyeler içinde gerçekleşen bu ışımalar, çıplak gözle fark edilmelerini ve fotoğraflanmalarını zorlaştırıyor.
Başarılı bir çekim için güçlü bir fırtınanın varlığı, uygun görüş koşulları ve ışığa duyarlı bir kamera gerekiyor. Fotoğrafçıların doğru yönü belirlemesi ve sürekli çekim yapması da bu anları yakalama şansını artırıyor.
Bilim insanları, 1989 yılında elde edilen ilk kesin fotoğrafik kanıtlardan bu yana kırmızı ışık olaylarını incelemeyi sürdürüyor. Bu ışımalar yerden, uçaklardan ve Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan yapılan gözlemlerle araştırılıyor.
Korsika'da kaydedilen görüntüler, atmosferdeki elektriksel süreçlerin ne kadar geniş bir alana yayılabildiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Bilim insanları, onlarca yıldır incelenen bu sıra dışı ışımaların nasıl oluştuğunu ve atmosferle nasıl etkileşime girdiğini araştırmaya devam ediyor.
