Kurban Bayramı'nın 9 güne bağlanmasıyla artan yolcu yoğunluğu ve bayram alışverişi hareketliliği sonrası denetimler sıkılaştırıldı. Ticaret Bakanlığı, farklı illerin hem şehirler arası otobüs terminallerinde hem de sebze-meyve hallerinde kapsamlı kontroller gerçekleştirdi. Peki denetimlerde nelere bakıldı, hangi şehirlerde işlem yapıldı?
Bayram öncesi vatandaşların mağduriyet yaşamaması için Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda birçok ilde eş zamanlı denetimler başladı. Şehirler arası otobüs terminallerinde bilet fiyatları incelenirken, sebze ve meyve hallerinde ise stok, fiyat ve künye kontrolleri yapıldı.İşte il il detaylar...
Kurban Bayramı öncesinde şehirler arası yolcu taşımacılığında yaşanabilecek haksız fiyat artışlarının önüne geçmek amacıyla denetimlerini artırırken İstanbul Esenler Otogarı'ndaki denetimlerde Bakanlığa bağlı ekipler, otobüs firmalarının bilet tarifeleri, fiyat listeleri ve yolcu bilgilendirmelerine yönelik inceleme yaptı.
Kurban Bayramı öncesi şehirler arası yolcu taşımacılığında yaşanabilecek haksız fiyat artışlarının önüne geçilmesi amacıyla denetimler sıklaştırıldı. İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, bu kapsamda Esenler Otogarı'nda otobüs firmalarına yönelik denetim gerçekleştirdi. Denetimlerde bilet fiyat tarifelerinin vatandaşların görebileceği alanlarda bulundurulup bulundurulmadığı ile tarifelerin mevzuata uygunluğu incelendi.
Ekipler ayrıca firmaların bilet satış süreçleri, fiyat listeleri ve yolculara sunulan bilgilendirmelerini kontrol etti. Bayram döneminde artan yolcu yoğunluğu nedeniyle vatandaşların mağduriyet yaşamaması için yapılan uygulamada, kurallara aykırı durumlarla ilgili gerekli işlemlerin uygulanacağı belirtildi. Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri denetimlerin bayram süreci boyunca farklı noktalarda devam edeceğini ifade etti.
"FİYAT TARİFELERİNİN GÖRÜNÜR YERLERDE OLMASI GEREKİYOR"
İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe yaptığı açıklamada, Kurban Bayramı'nın yaklaştığını ve bu nedenle denetimlerin sıklaştırıldığını belirterek, bugünden sonra bayrama kadar, farklı sektörlerde denetim gerçekleştireceklerini bildirdi.
Bu sektörler arasında önemli olanlardan bir tanesinin de otogarlar olduğunu vurgulayan Menteşe, bu nedenle bugün İstanbul Esenler Otogarı'nda denetimlerde bulunduklarını kaydetti.
Menteşe, otogarda bulunan yazıhanelerde bir fiyat tarifesinin olması ve vatandaşların fiyat tarifesini görebilmesi gerektiğini belirterek, şöyle devam etti:
"Burada bir vatandaşımız 10 gün önce şehrine gideceğinde aldığı biletin fiyatı ile bugünkü biletin fiyatı ve bayramdan bir gün önceki bilet ücreti, üçünü karşılaştırmaya çalışıyoruz. Onları yazıhane sorumlularından temin etmeye çalışıyoruz. Yani burada (makul bir sebeple) ifade edilemeyecek bir mağduriyet var mı ona bakıyoruz. Çünkü akaryakıt fiyatlarımızda da belirli bir oranda yükselmeler var maliyetler açısından. O açıdan bu denetimlerimize devam ediyoruz."
Denetimlerin sadece Esenler Otogarı'nda olmadığını, Alibeyköy Otogarı ve Harem Otogarı'nda da denetimlerin yapıldığını anlatan Menteşe, "Bu otogarımız Türkiye'nin en büyük otogarı. Günlük burada 1200 ila 1500 civarında otobüs hareketi var. Bayramlarda da bu sayı 2 binlerin üzerine çıkıyor. Dolayısıyla buradan ülkemizin diğer illerine giden vatandaş sayımız 100 binler civarında. O nedenle vatandaşımızın yaşayabileceği mağduriyetin önüne geçmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz." diye konuştu.
Menteşe, otogarda sadece otobüs bileti fiyatına bakmadıklarını, restoran ve kafe hizmetlerine de baktıklarını ifade ederek, "Aynı zamanda yol boyunca bulunan dinlenme tesislerinde vatandaşlarımızın sıklıkla kullandığı temel gıda maddeleri gibi ürünlerin fiyat etiketlerini de kontrol ediyoruz." ifadesini kullandı.
Vatandaşların bayram alışverişi için satın alacağı ürünlerin de denetim kapsamında olduğunu hatırlatan Menteşe, "Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da bu denetimlerimize devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.
KAYSERİ'DE 'FAHİŞ BİLET' DENETİMİ
Kayseri'de Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, Kurban Bayramı öncesi Şehirlerarası Otobüs Terminali'nde faaliyet gösteren firmaları denetledi. Kontrollerde, otobüs firmalarının Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın belirlediği tavan bilet fiyat tarifesine uyup uymadığı incelendi.
Denetimlere ilişkin açıklama yapan Ticaret İl Müdürü Gazi Dinçaslan, Ticaret Bakanlığı olarak haksız fiyat artışı ve yanıltıcı indirimlere karşı yoğun denetimlerin sürdüğünü belirtti. Dinçaslan, özellikle bayram öncesi artan taleple birlikte bilet fiyatlarının tavan ücretin üzerinde satılıp satılmadığının kontrol edildiğini söyledi.
"AYKIRILIK TESPİT EDİLDİĞİNDE BAKANLIĞA BİLDİRİYORUZ"
Dinçaslan açıklamasında, "Denetimlerde, haksız fiyat dediğimiz veya tavan fiyat ücreti var. Bu fiyatların üzerinde fiyatlandırma yapılıp yapılmadığına bakıyoruz. Ayrıca Kurban Bayramı öncesi hal denetimlerimiz yoğun şekilde devam ediyor. Aykırılık tespit edildiği durumda tutanak altına alıp, bakanlığımıza bildiriyoruz" ifadelerini kullandı.
BURSA'DA HEM HAL HEM TERMİNAL DENETİMİ
Bursa Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri de bayram öncesi denetimlerini artırdı. Ticaret İl Müdürlüğü koordinesinde maliye denetim personeli, hal zabıtaları ve emniyet ekiplerinin katılımıyla gerçekleştirilen kontrollerde; sebze ve meyve hallerindeki ürün miktarları ile Hal Kayıt Sistemi'ndeki stok verileri karşılaştırıldı.
Ürünlerin künyeleri sorgulanırken, hale giriş-çıkışları ile alış ve satış fiyatları da incelendi. Şehirler arası terminallerde ise otobüs firmalarının bilet fiyat tarifeleri kontrol edildi.
TARİFEYİ AŞAN FİRMALARA İŞLEM BAŞLATILIYOR
Bursa Ticaret İl Müdürü İsmail Aslanlar, terminallerde artan yolcu sirkülasyonu nedeniyle yazıhanelerdeki bilet fiyatlarını denetlediklerini belirterek, "Ulaştırma Bakanlığı'nın belirlediği tarifelerin üzerinde satış yapan işletmeleri tespit ederek gerekli işlemleri başlatıyoruz" dedi.
Aslanlar ayrıca hallerde gerçekleştirilen kontrollerle ilgili, "Bir ürünün hale gelişi, halden çıkışı, alış ve satış fiyatlarını kontrol ediyoruz. Ayrıca Bakanlığımız kayıtlarındaki stok miktarı ile işletmelerdeki stok miktarını karşılaştırıyoruz. Uyumsuzluk tespit edilen işletmelere idari para cezası uyguluyoruz" diye konuştu.
663 BİN ÜRÜN DENETLENDİ
Bursa genelinde 2026 yılı başından bu yana yaklaşık 2 bin 500 işletmede 663 bin ürün denetlendiğini açıklayan Aslanlar, market, kafe, restoran, fırın ve haller başta olmak üzere toplam 39 milyon 500 bin TL idari para cezası uygulandığını söyledi.
Aslanlar ayrıca, 353 firmanın haksız fiyat artışı nedeniyle değerlendirilmek üzere Bakanlığa gönderildiğini belirterek, haksız fiyat artışı ve stokçuluğa yönelik denetimlerin süreceğini ifade etti. Bakanlık tarafından 180 bin TL'den 1 milyon 800 bin TL'ye kadar idari para cezası uygulanabildiği kaydedildi.
ANKARA'DA DA HEM BİLET HEM FİYAT ETİKETİ DENETİMİ
Ankara'da da benzer şekilde Kurban Bayramı öncesinde şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik bilet fiyatı denetimi gerçekleştirildi. Ticaret Bakanlığı'na bağlı Ankara Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ekipleri, Ankara Şehirlerarası Terminalinde incelemelerde bulundu.
Ankara Ticaret İl Müdürü Elif Tan'ın da takip ettiği denetimlerde; bilet fiyatlarının yanı sıra terminal içerisindeki restoran, kafe ve büfelere yönelik fiyat etiketi kontrolleri yapıldı.
Tan, denetimlerde satışa sunulan bilet fiyatlarıyla yolcuya verilen biletlerde yer alan fiyatların aynı olup olmadığının incelendiğini belirterek, "Denetimlerimizde Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi'ne (U-ETDS) otobüs firmalarının beyan ettiği fiyat listesiyle, yolcunun biletindeki fiyatın uyumlu olup olmadığının kontrolünü gerçekleştiriyoruz. Herhangi bir uyumsuzluk durumunda idare yaptırımı uyguluyoruz. Ayrıca terminal içerisinde; bilet satış noktalarında restoranlarda, kafeteryalarda ve büfelerde Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamında denetimler yapıyoruz" dedi.
ANTALYA DA DENETİM ALTINDA
Sabah saatlerinde başlayan denetimlerde ekipler, hal içerisinde faaliyet gösteren iş yerlerinde ürünlerin alış ve satış faturalarını kontrol etti. Tezgahlarda bulunan ürünlerin kimlik etiketleri ve künyeleri de tek tek incelendi.
Denetimlerde ürünlerin hangi üreticiden geldiği, hale giriş tarihi, fiyat bilgileri ve komisyon oranları kontrol edilirken, komisyon oranlarının yasal sınır olan yüzde 8'i aşıp aşmadığı denetlendi. Ürünlerin stok durumu ile fiyat değişimleri de karşılaştırıldı.
Ekipler ayrıca fahiş fiyat ve kayıt dışı satış iddialarına yönelik incelemelerde bulunurken, alış ve satış faturaları arasındaki uyum, irsaliye bilgileri ve künye kayıtları detaylı şekilde kontrol edildi.
Antalya Ticaret İl Müdürü Halil Özşahan, bayram öncesi denetimlerin aralıksız sürdüğünü belirterek, "Bayram öncesi sıkı denetimlerimiz başladı. Fahiş fiyat var mı yok mu ona bakıyoruz. Künye bildirilmiş mi? İrsaliye faturasıyla normal fatura arasında bir fark var mı? Bunları denetliyoruz. Şu ana kadar denetlediğimiz firmalarda bir usulsüzlükle karşılaşmadık. Fiyatlar zaten normale döndü. Sera dönemindeki gibi yüksek fiyatlarımız yok, herhangi bir aksaklığa rastlamadık" diye konuştu.
Özşahan, herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmesi halinde gerekli işlemlerin başlatılacağını belirterek, "Herhangi bir aksaklıkla karşılaştığımız durumlarda alış satış bilgilerini alır, fiyat değerlendirmesi yapılması için bakanlığımıza göndeririz. Bakanlığımız değerlendirme kurulunda değerlendirir, cezası kesilir" ifadelerini kullandı.
Bayram süresince denetimlerin devam edeceğini kaydeden Özşahan, "Bayram süresince her gün denetimlerimiz devam edecek. Sadece hallerimizde değil, otogarlarda da denetim yapıyoruz" dedi.
İZMİR
İzmir'de Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, otogarlarda işletmelerin bilet ücret tarifelerini vatandaşların görebileceği şekilde asıp asmadığını kontrol ederken, bilet fiyatlarında haksız artış yapılıp yapılmadığı, tarifeye aykırı uygulamalar ve tüketiciyi yanıltıcı işlemler incelendi.
Sebze ve meyve hallerinde gerçekleştirilen kontrollerde ise ürünlerin Hal Kayıt Sistemi'ndeki (HKS) bildirimleri ile fiziki ürünlerin uyumu denetlendi. Ürün fiyat hareketleri, stokçuluk girişimleri, kayıt dışı faaliyetler ve piyasa dengesini bozabilecek uygulamalar da takip edildi.
İzmir Ticaret İl Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, denetimlerde mevzuata aykırı uygulama tespit edilmesi halinde ilgili işletmelere idari yaptırımlar uygulanacağı belirtilerek, "Amacımız; bayram tatili öncesi ve tatil sürecinde vatandaşlarımızın mağduriyet yaşamamasını sağlamak, adil ve şeffaf ticaret düzenini korumak ve piyasadaki fırsatçı uygulamalara karşı etkin mücadeleyi sürdürmektir. Denetimlerimiz bu süreçte aralıksız devam edecektir" ifadelerine yer verildi.
KOCAELİ'DE İNTERNET VE GİŞE FİYATLARI KARŞILAŞTIRILDI
Kocaeli'de denetimlerde, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenen tavan fiyatlar ile vatandaşa uygulanan bilet fiyatları karşılaştırıldı.
Ticaret İl Müdürü Veysi Uzunkaya, Ticaret Bakanlığı'nın talimatıyla bayram öncesinde terminallerde denetimlerin sürdüğünü belirterek, tüketicilerin ekonomik çıkarlarını zedeleyecek uygulamalara karşı önlem aldıklarını söyledi.
Uzunkaya, "Denetimlerimizde dikkat ettiğimiz en önemli husus tüketicilerin mağdur edilmemesi yönünde. Fahiş fiyattan ve haksız fiyat artışından tacirlerimizin kaçınması yönünde belirli uyarıların yanında denetimlerimiz etkin şekilde yapılmaktadır" dedi.
İnternet üzerinden alınan bilet fiyatlarıyla terminaldeki fiyat listelerinin de karşılaştırıldığını belirten Uzunkaya, vatandaşların fahiş fiyatla karşılaşmaları halinde il müdürlükleri, valilikler ve belediyelere başvurabileceklerini ifade etti.
Uzunkaya, bayram süresince ve sonrasında denetimlerin aralıksız devam edeceğini kaydetti.
SAMSUN'DA 19 YAZIHANE VE 52 FİRMA İNCELENDİ
Ticaret Bakanlığı ekipleri tarafından Samsun Şehirlerarası Otobüs Terminali'nde gerçekleştirilen denetimlerde 19 yazıhane ve 52 firma incelendi.
Kontrollerde, Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi (U-ETDS) üzerinden firmalar tarafından beyan edilen ücret tarifesine uygun bilet satışlarının yapılıp yapılmadığı denetlendi.
Samsun Ticaret İl Müdürü Kürşat Turpçu, Ticaret Bakanlığı olarak ülke genelinde yürütülen yoğun denetim faaliyetlerinin Samsun'da da sürdüğünü belirterek, "Denetimlerimizde firmalarımız tarafından Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi üzerinden beyan edilen fiyat tarifesinin üzerinde bilet satışlarının yapıldığına dair tespitler yapılması halinde, bir taraftan 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında 'Haksız Fiyat Artışı', diğer taraftan ise 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Fiyat Etiket Yönetmeliği kapsamında işlem tesis etmekteyiz" dedi.
Denetimler sonunda inceleme yapılan firmaların faaliyetleri tutanak altına alındı.
KONYA
Ticaret İl Müdürlüğü ekiplerince, merkez Selçuklu ilçesindeki şehirlerarası otobüs terminalinde yapılan denetimde, firmaların belirlenen fiyatlara uygun bilet satışı yapıp yapmadığı kontrol edildi.
Ticaret İl Müdürü Mustafa Çağlayan gazetecilere, yaklaşan Kurban Bayramı dolayısıyla otogardaki denetimleri yoğunlaştırdıklarını söyledi.
Tüketicinin korunmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade eden Çağlayan, "Firmaların Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının belirlediği fiyat tarifelerine uyup uymadıklarına yönelik denetimlerimizi yapacağız. Tüketicinin mağdur olmaması adına her zaman sahadayız." dedi.
Çağlayan, otogar bölgesinde faaliyet gösteren restoran, kafe ve dinlenme tesisi gibi yerlerde de fiyat ve etiket denetimi yaptıklarını dile getirdi.
VAN'DA DA DENETİM DEVAM ETTİ
Ticaret İl Müdürü Derya Ayaydın, basın mensuplarına Kurban Bayramı öncesi tüketicilerin ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla denetimleri artırdıklarını söyledi.
Vatandaşların mağduriyet yaşamaması için denetimlerin devam edeceğini belirten Ayaydın, şunları kaydetti:
"Otobüs terminalleri ile meyve sebze satışı yapan toptancı halleri üzerinde yoğunlaşan denetimlerimizde, otobüs terminallerinde Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi (U-ETDS) üzerinden firmaların bakanlığa beyan ettiği fiyat tarifeleri kontrol edilmektedir. Sistemdeki fiyat ile yolcuya kesilen bilet arasında uyumsuzluk tespit edilmesi durumunda aykırılık tutanak altına alınarak idari yaptırım uygulanmaktadır. Ayrıca fiyat etiketi yönetmeliği kapsamında yanıltıcı ilanlar, bilet satış noktalarında tarife asma zorunluluğu gibi unsurlar kontrol edilmektedir."
Haksız fiyat artışıyla ilgili denetimlerin yoğun bir şekilde sürdürüldüğünü ifade eden Ayaydın, "Meyve sebze toptancı hallerinde gerçekleştirilen denetimlerde ürün künyeleri incelenerek, ürünün çıkış noktası ile tüketiciye satışa sunulan bedeller karşılaştırılarak fahiş fiyat uygulandığına kanaat getirilen işletmeler tutanak altına alınarak Haksız Fiyat Artışı Denetim Kurulunda değerlendirilmek üzere Bakanlığa iletilmektedir. Ayrıca stokçuluk denetimleri gerçekleştirilmektedir." dedi.
"TİTİZLİKLE İNCELEMEYE DEVAM EDİYORUZ"
Şanlıurfa'da da Kurban Bayramı öncesi Ticaret İl Müdürlüğü, Hal Müdürlüğü ve zabıta ekipleri tarafından il genelinde sıkı denetimler gerçekleştiriliyor.
Kurban Bayramı öncesi Şanlıurfa'da Ticaret İl Müdürlüğü, Hal Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi Zabıta ekipleri tarafından yoğun denetimler gerçekleştiriliyor. Şehirlerarası otobüs terminali, hal pazarı, marketler gibi yoğun olarak kullanılan alanlarda yapılan denetimlerde fiyat kontrolleri yapıldı.
Şanlıurfa Ticaret İl Müdürlüğü tarafından konuyla ilgili yapılan açıklamada,
"Bakanlığımızın talimatları doğrultusunda yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde vatandaşlarımızın ekonomik menfaatlerinin korunması, piyasa düzeninin sağlanması ve tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla il genelinde denetim faaliyetleri artırılmıştır. Bu kapsamda; başta toptancı halleri, sebze ve meyve ticaretinin yoğun olarak gerçekleştirildiği satış alanları ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı faaliyetlerinin yürütüldüğü otobüs terminallerinde denetimler yoğunlaştırılmıştır. Ticaret İl Müdürlüğümüzün koordinesinde; il merkezinde Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığı ve Hal Müdürlüğü ekipleriyle birlikte, ilçelerimizde ise kaymakamlıklarımızın koordinasyonunda denetimler aralıksız şekilde sürdürülecektir. Gerçekleştirilen denetimlerde; fiyat etiketi uygulamaları, haksız fiyat artışı, fahiş fiyat oluşumları, ürünlerin mevzuata uygunluğu, tüketicilerin doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesi, satıştan kaçınma yani stokçuluk ve yanıltıcı ilanlara ilişkin hususlar titizlikle incelenmektedir. Otobüs terminallerinde yapılan denetimlerde ise özellikle bilet fiyat tarifeleri, tarife uygunluğu, tüketici hakları ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli kontroller gerçekleştirilmektedir. Kurban Bayramı süresince de devam edecek denetim faaliyetleri ile piyasa işleyişinin düzenli şekilde sürdürülmesi, vatandaşlarımızın mağduriyet yaşamaması ve haksız ticari uygulamaların önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Şanlıurfa Ticaret İl Müdürlüğü olarak ilgili mevzuat kapsamında denetim faaliyetlerimiz kararlılıkla sürdürülecek olup, vatandaşlarımızın karşılaştıkları olumsuz durumlara Cimer, ALO 175 ve Ticaret İl Müdürlüğümüze bildirmeleri halinde gerekli reaksiyon alınacaktır" ifadelerine yer verildi.