Sonbahar mevsiminin etkisini iyice hissettirmesi, sıcaklıkların hızla düşmesi ve sağanak yağışların başlamasıyla birlikte gözler kış öncesindeki son ılık günlere çevrildi. Meteoroloji uzmanlarının son değerlendirmeleriyle birlikte 2026 Pastırma sıcakları tarihi için geri sayım başladı. İşte çöl üzerinden gelen ılık hava dalgasıyla yaşanacak bu özel meteorolojik dönemin takvim detayları...
Sonbahar mevsimi etkisini göstermeye başlamışken Türkiye genelinde gözler halk arasında "Pastırma Yazı" veya "Pastırma Sıcakları" olarak bilinen ılık hava dalgasına çevrildi. Gündüzleri güneşli ve mevsime göre yüksek, geceleri ise serin ve ayazlı seyreden bu dönem, kış soğukları kapıyı çalmadan önceki son açık hava fırsatını sunuyor. Atmosferik sirkülasyonun etkisiyle çöl üzerinden gelen ılık hava kütlesi, Türkiye'nin büyük bölümünde gündüz sıcaklıklarını hissettirir şekilde artıracak.
Meteoroloji uzmanlarının tahminlerine göre bu yıl kış öncesi son ılık günler 1-10 Kasım veya 25 Ekim-15 Kasım tarihleri arasında yaşanacak. Yurt genelinde yaklaşık 10 gün boyunca etkili olması beklenen Pastırma Sıcakları, kış soğukları bastırmadan önce açık ve güneşli havanın tadını çıkarmak isteyenlere son bir fırsat sunacak.
Bu süreçte gündüz sıcaklıkları belirgin şekilde yükselirken, geceleri ise mevsim gereği ayaz ve serin hava etkisini hissettirmeye devam edecek.
Bu özel meteorolojik döneme "pastırma sıcakları" denmesinin arkasında asırlık geleneksel üretim süreçleri yatıyor. Pastırma imalatında etlerin açık havada, gündüz güneşinde kuruması ve gece ayazında sertleşmesi gerekiyor.
Gündüzleri ılık, geceleri ise soğuk geçen bu 10 günlük iklim dengesi, tarih boyunca pastırma yapımına en ideal şartları sunduğu için bu günler geleneksel olarak bu isimle anılıyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) kaynaklarında ve meteoroloji literatüründe "Pastırma Yazı", kutupsal kökenli alçak basınç merkezlerinin geri çekilmesi ve bölgeye yüksek basınç merkezinin yerleşmesiyle açıklanır:
Yüksek basınç (antisisklon) alanlarında hava hareketi aşağı yönlüdür. Bu durum bulut oluşumunu engeller ve gökyüzünün tamamen açık kalmasını sağlar. Ayrıca rüzgarın oldukça zayıf esmesi nedeniyle sabah ve gece saatlerinde yer yer yoğun sis ve pus olayları görülür.
Gündüz Güneş ışınları yeryüzünü doğrudan ısıtırken, gece bulut örtüsü olmadığı için ısı hızla uzaya kaçar (radyasyonel soğuma). Bu nedenle gündüz ile gece arasındaki sıcaklık farkı 15-20 dereceye kadar çıkabilir.
Gündüz ve gece arasındaki yüksek sıcaklık farkına dikkat çeken uzmanlar, vatandaşların tedbirli olmasını öneriyor. Gündüz vakitlerindeki güneşli havanın aldatıcı olabileceğini vurgulayan meteorologlar, gece ayazının üst solunum yolu rahatsızlıklarını tetikleyebileceğine işaret ediyor.
10 günlük pastırma sıcaklıkları periyodunun tamamlanmasıyla birlikte, kasım ayının ortasından itibaren yurt genelinde kış şartlarının çok daha belirgin şekilde hissedilmesi bekleniyor.
