İnsanlar birbirini sevmeye başladığında, karşıdaki kişinin hayatının daha önceki bölümlerini de merak eder. Bu doğal bir şeydir. Çünkü sevdiğimiz kişiyle kurduğumuz bağ, sadece bugünü değil, o kişinin kim olduğunu da kapsar. Kim olduğu ise büyük ölçüde yaşadıklarıyla şekillenir. Merakın altında yatan duygular çeşitlidir. Bazen "onu daha iyi anlamak istiyorum" duygusu vardır. Bazen "benimle olan ilişkisinin ne kadar özel olduğunu bilmek istiyorum" isteği vardır.
Bazen de "acaba benden önce yaşadıkları hala onu etkiliyor mu?" endişesi vardır. Bu endişe, çoğu zaman korkuyla karışır. Korku da genellikle şu sorulardan beslenir: "Ben yeterli miyim?", "Geçmişteki biri hala kalbinde yer tutuyor mu?", "Beni seçmesi tesadüf mü, yoksa gerçek bir tercih mi?" Bu soruların hepsi insanidir.
Onları bastırmak yerine, nereden geldiğini fark etmek daha sağlıklıdır. Çünkü bastırılan merak, çoğu zaman daha sonra daha sert şekilde ortaya çıkar. Birçok kişi "bilmemek istiyorum" der ama aslında "bilmemek" ile "bilmemeyi seçmek" aynı şey değildir. Bilmemeyi seçmek, bilinçli bir tercihtir.
'BU KONUYU AÇMAYALIM'
"Bu konuyu şimdilik açmayalım, çünkü ilişkimiz henüz o derinliğe gelmedi" demek, bir sınır koymaktır. Oysa "bilmemek istiyorum çünkü duymak istemiyorum" demek, çoğu zaman korkudan kaçımdır. İlişkilerde korkudan kaçmak, uzun vadede ilişkiyi zayıflatır. Çünkü kaçılan şey bir gün mutlaka gelir.
Ya bir sohbet sırasında ya bir anı canlandığında ya da bir tartışmanın ortasında. O yüzden asıl mesele, geçmişi bilip bilmemek değil, o bilgiyi nasıl taşıyabileceğimizi bilmektir. Her insanın içinde, sadece kendisine ait olan bir alan vardır. Bu alan, geçmişin bazı kısımlarını da kapsar. O alanın varlığı, kişinin kendi bütünlüğünü korumasına yardımcı olur. Eğer bir ilişki, bu özel alanı tamamen ortadan kaldırmayı talep ederse, o ilişki sağlıklı bir bağ olmaktan çıkar, sahiplenmeye dönüşür.
Mahremiyet, gizlilik değildir. Mahremiyet, "benim bazı anılarım, bazı duygularım sadece bana aittir ve ben onları paylaşmaya hazır olana kadar bekleyebilirim" diyebilmektir. Bu hakkı tanımak, karşıdaki kişiye saygı göstermektir. Saygı da ilişkinin en temel taşıdır. Bazı çiftler, "aramızda sır olmamalı" diye düşünür. Bu cümle, iyi niyetle söylenir. Ama "sır olmamalı" ile "her şey anlatılmalı" arasında ince bir çizgi vardır. Her şeyin anlatılması, bazen gereksiz acı yaratır.
Özellikle eski ilişkilerin yaşanan ihanetleri, en utanç verici anları, ya da kişinin kendisinin bile henüz sindiremediği olaylar... Bunlar, karşıdaki kişinin kalbine ağır gelebilir. Geçmişin paylaşılması için en doğru zaman, ilişkinin belirli bir güven zeminine oturduğu zamandır. İlk tanışmada her şeyi anlatmak, çoğu zaman fazla yük bindirir. Çünkü karşıdaki kişi henüz sizi yeterince tanımamıştır. Sizin kim olduğunuzu, değerlerinizi, bugünkü duruşunuzu bilmeden, sadece geçmişinizi dinlemek, sizi o geçmişle tanımlamasına yol açabilir. İlişki ilerledikçe, doğal bir şekilde bazı konular açılır. Bir anı canlanır, bir film izlenir, bir sohbet derinleşir ve geçmiş kendiliğinden gelir. Bu doğal akış, zorla açılan sohbetlerden daha sağlıklıdır.
NE KADAR BİLMEK YETERLİDİR?
Bu sorunun cevabı, her çiftin kendi içinde bulacağı bir cevaptır. Genel bir ölçü vermek gerekirse, şunu söyleyebilirim: Karşıdaki kişinin bugünkü duygusal dünyasını anlamak için gereken kadar bilmek yeterlidir. Daha fazlası, çoğu zaman merakı tatmin etmekten öteye geçmez. Eski ilişkilerin isimleri, tarihleri... Bunlar, ilişkinin kalitesini belirlemez. Belirleyen şey, kişinin bugün nasıl sevdiği, nasıl bağlandığı, nasıl güvendiğidir.
Geçmiş, bu noktada sadece bir arka plan olabilir. Ön plana çıkmamalıdır. Eğer geçmiş, sürekli olarak bugünkü ilişkinin ortasına giriyorsa, o zaman mesele geçmiş değil, bugünkü güvensizliktir. Güvensizlik, geçmişi bilmekle çözülmez. Güvensizlik, güven inşa etmekle çözülür. Güven de tutarlı davranışlarla, dürüstlükle, sabırla inşa edilir. Çiftler birbirinin geçmişini ne kadar bilmeli? Cevap, "yeteri kadar" tır. Yeteri kadar, her çift için farklıdır. Yeteri kadar, güvenin izin verdiği kadardır. Yeteri kadar, saygının koruduğu kadardır. Yeteri kadar, sevginin taşıyabildiği kadardır.
YÜKÜNÜ BİRİYLE PAYLAŞMAK YALNIZ OLMADIĞINI HİSSETTİRİR
Geçmişi bilmek, bazı durumlarda ilişkiyi güçlendirir. Çünkü karşıdaki kişinin neden bazı şeylere daha hassas olduğunu, neden bazı durumlarda geri çekildiğini, neden bazı konuları konuşmakta zorlandığını anlamaya yardımcı olur. Anlamak, yargılamadan dinlemek demektir. Yargılamadan dinlemek de sevgiyi derinleştirir. Ayrıca, geçmişini paylaşan kişi, çoğu zaman rahatlar. Taşıdığı yükü biriyle paylaşmak, yalnız olmadığını hissettirir.
Bu his, bağın güçlenmesine katkıda bulunur. Bazı çiftler, geçmişlerini konuştuktan sonra birbirlerine daha yakın hisseder. Çünkü artık "bilinmeyen" bir alan kalmamıştır. Bu da güvensizlik duygusunu azaltır. Asıl mesele, "her şeyi bilmek" ile "hiçbir şey bilmemek" arasında bir denge bulmaktır. Bu denge, her çift için farklıdır. Bazı çiftler, birbirlerinin geçmişini oldukça detaylı bilir ve bu onlara sorun yaratmaz.
Bazı çiftler ise sadece genel hatlarıyla bilir ve bu da onlara yeter. Dengeyi bulmanın yolu, birbirine sormaktır. "Bu konuyu konuşmak ister misin?" diye sormak. "Şu an bunu duymaya hazır mısın?" diye sormak. "Benim için bu detayı bilmek önemli, senin için de öyle mi?" diye sormak. Bu sorular, saygıyı gösterir. Saygı da güveni besler. Ayrıca, "bilmemek" de bir tercihtir. Bir insan, "ben senin geçmişini detaylı bilmek istemiyorum, çünkü bugün seninle olduğum için mutluyum" diyebilir. Bu da saygıdeğer bir duruştur. Önemli olan, bu tercihin korkudan değil, bilinçli bir seçimden gelmesidir.
UNUTMA!
Geçmişi bilmek, ilişkiyi kurtarmaz. Geçmişi bilmemek de ilişkiyi mahvetmez. Asıl olan, birbirine nasıl baktığınızdır. Birbirinizi bugün, burada, elinizde olanla sevebiliyor musunuz? Geçmişin gölgesi, bugünün ışığını söndürmüyor mu? Bu sorulara dürüstçe cevap verebiliyorsanız, geçmişin ne kadarını bilmeniz gerektiğini de kendiniz bulursunuz. Çünkü en doğru ölçü, dışarıdan verilen bir kural değil, ilişkinizin kendi ritmidir. İlişkiler, mükemmel bilgilere değil, sabırlı anlayışa ihtiyaç duyar. Geçmiş de bu anlayışın bir parçası olabilir. Ama asla tamamı olmamalıdır. Çünkü sevgi, geçmişte değil, şimdide yaşanır. Ve şimdi, elimizde olan tek zamandır.
