Kurutulmuş biberiyenin kalsiyum oranı peyniri geride bıraktı, deniyor. Peki bir çay kaşığı biberiye kemiklerinize ne kadar yarar sağlıyor? Rakamların arkasındaki gerçek şu.
Mutfağın en sevilen otlarından biri olan biberiye bir kez daha gündemde. Besin tablolarına göre kurutulmuş biberiyenin 100 gramı, birçok sert peynirden daha fazla kalsiyum içeriyor. Ama küçük bir ayrıntı var: Kimse tabağına 100 gram biberiye koymuyor. Gelin bu aromatik otun sofradaki gerçek yerine birlikte bakalım.
Evet, tablolardaki rakam doğru. Kurutulmuş biberiyenin 100 gramında yaklaşık 1280 mg kalsiyum bulunuyor. Aynı miktarda potasyum, demir ve magnezyum da var.
Ama işin püf noktası porsiyonda. Yemeğe attığımız biberiye genelde bir çay kaşığı kadar, yani 1-2 gram. Bu da yaklaşık 15-25 mg kalsiyum demek. Karşılaştırma yapmak gerekirse, ince bir dilim beyaz peynir yaklaşık 150-200 mg, bir kase yoğurt ise 230-280 mg kalsiyum veriyor. Yani biberiye, peynirin yerini tutacak bir kalsiyum kaynağı değil.
Biberiyenin asıl gücü aromasında. Birkaç tutam, sıradan bir fırın patatesini ya da tavuğu bambaşka bir lezzete çeviriyor.
Bir de tuz meselesi var. Yemekte aroma ne kadar güçlüyse tuza ihtiyaç o kadar azalıyor. Tuzu azaltmak da tansiyon dostu bir alışkanlık. Biberiyenin sağlığa en kolay katkısı belki de bu.
Geleneksel olarak şişkinlik ve hazımsızlıkta tercih edilen biberiyenin antioksidan içeren bir bitki olduğu da biliniyor. Ancak bu etkilerin çoğu laboratuvar çalışmalarına dayanıyor; mutfakta kullanılan küçük miktarlarda kesin bir sağlık faydası beklememek gerekir.
Kurutulmuş biberiye taze olana göre daha yoğundur, bu yüzden az miktar yeterli. En çok yakıştığı yemekler:
• Fırında patates ve kök sebzeler
• Tavuk, kuzu eti ve balık
• Çorbalar ve soslar
• Zeytinyağı ve sarımsakla hazırlanan marinasyonlar
Çay sevenler için pratik tarif: Bir çay kaşığı kurutulmuş biberiyenin üzerine sıcak su ekleyip 5-10 dakika demleyin. Güzel kokulu bir içecek olur ama kalsiyum deposu beklemeyin.
Bir ipucu: Biberiyeyi yüksek ateşte yakmayın, yanarsa acılaşır.
Kemik sağlığının sırrı tek bir besinde değil, dengeli bir düzende. Süt, yoğurt ve peynir, susam ve tahin, kılçıklı küçük balıklar, badem ve yeşil yapraklı sebzeler kalsiyum için güçlü seçenekler. Bunun yanında güneş ışığı ya da doktor kontrolünde D vitamini, düzenli yürüyüş ve yeterli protein kemikleri ayakta tutuyor.
Biberiye bu düzene lezzet katan güzel bir eşlikçi, ama kalsiyum ihtiyacını ona bırakmak doğru olmaz.
Yemeklerdeki miktarlar çoğu kişi için sorun yaratmıyor. Yine de şunlara dikkat:
• Biberiye uçucu yağı ağızdan alınmamalı, zehirleyici olabiliyor.
• Hamileler ve emzirenler yüksek miktarda biberiye ya da takviyelerden uzak durmalı.
• Düzenli ilaç kullananlar, özellikle kan sulandırıcı alanlar, bol biberiye çayı veya takviye öncesinde doktora danışmalı.
• Aşırı tüketim mide rahatsızlığına yol açabilir.
Biberiye kalsiyum şampiyonu değil, ama mutfağın aromalı yıldızı. Yemeklere lezzet ve tuz tasarrufu katması için ona sofrada yer açın. Kemikleriniz için ise süt ürünleri, susam, balık, güneş ve hareket hâlâ en sağlam yol.
