Türkiye'nin dört bir yanında, aynı dil konuşulsa da kelimeler bambaşka anlamlara bürünüyor. Kimi bir şaşkınlığı, kimi bir sitemi, kimi de samimi bir çağrıyı ifade eden bu yerel sözler; bölgelere göre değişen kültürün en eğlenceli yansımalarından biri. Karadeniz'de "ula" diye seslenilirken, Ege'de "gari" ile cümleler tamamlanıyor.
Kendi yöremizde kullanılan yerel kelimeleri az çok tanırız; ancak Türkiye'nin dört bir yanında, her bölgeye özgü birbirinden ilginç ve renkli kelimeler günlük konuşmalara farklı bir zenginlik katar. Bu kelimeler, hem yöresel kültürün izlerini taşır hem de dilin ne kadar canlı ve çeşitliliğe açık olduğunu gösterir.İşte, Türkiye'nin en ilginç yerel kelimeleri...
"BANADURA"
Hatay'da ve Adana'nın batı taraflarında 'domates' anlamında kullanılmaktadır.
"AFKURMA!"
Karadeniz yöresinde köpeklere "daha fazla havlama" anlamında söylenirken, bazen de çok konuşan kişilere "artık sus" ya da "yeter" mesajı vermek için kullanılan yerel bir ifadedir.
"KARTOL"
Bayburt, Artvin, Erzurum ve Erzincan çevresinde "patates" yerine kullanılan bu kelime, Rus işgal döneminin ardından Rusçadan dilimize yerleşmiştir.
"CİLLİ"
Bursa yöresinde "misket", "bilye" ya da "meşe" yerine kullanılan bu kelime, özellikle çocuk oyunlarında sıkça duyulan yerel ifadelerden biridir.
"KIZAN"
Trakya yöresinde "çocuk" anlamında kullanılan bu kelime, bölgenin günlük konuşma dilinde sıkça karşılaşılan yerel ifadelerden biridir.
"ULA"
"Ula" kelimesi, kullanım bağlamına göre farklı anlamlar kazanabilen bir ifadedir. Özellikle Karadeniz yöresinde samimi bir seslenme ve hitap sözü olarak; "hey", "yahu" ya da "arkadaş" anlamında günlük konuşmalarda sıkça kullanılmaktadır
"CIBARTMAK"
"Cıbartmak" kelimesi, özellikle bazı yörelerde "morartmak" anlamında kullanılan yerel bir ifadedir. Genellikle darbe, çarpma ya da sıkma sonucu oluşan morlukları anlatmak için halk arasında günlük konuşma dilinde yer bulur.
"DÜZGÜ"
Aydın ve çevresinde okul alışverişi yaparken kalemtıraş yerine düzgü demenizi öneririz.
"EDE"
Kahramanmaraş yöresinde "ede" kelimesi, günlük konuşma dilinde "abi" anlamında kullanılan sıcak ve samimi bir hitap olarak öne çıkar.
"FUFUDİ"
Rize yöresinde "fufufi" kelimesi, halk arasında sivilce için kullanılan yerel ve eğlenceli bir ifade olarak bilinmektedir.
"GÖBELEZ"
İnebolu yöresinde köpek yavruları için "göbelez" kelimesi kullanılır.
"GARİ"
"Gari", özellikle Ege bölgesi şivesinde kullanılan, Türkçe "artık", "bundan böyle", "o halde" veya "hadi" anlamlarına gelen bir kelimedir.
"YEMİŞ"
İzmir başta olmak üzere Ege'de yaş incire yemiş denir.
"ALAF"
Yozgat'ta alev veya ateş için alan denir.
"APOLYA"
Antalya yöresinde "hoparlör" kelimesi yerine halk arasında "apolya" ifadesi kullanılmaktadır.
"GÖBEL"
Ankara ve Çorum çevresinde bebek ve çocuk için göbel kelimesi kullanılır.
"MANIK"
Adana yöresinde kedi yavruları için "mık" kelimesi kullanılır.
"ÇİT"
Elazığ ve çevre illerde işlemeli başörtüye günlük hayatta çit denir.
