SON DAKİKA… Dünya, ABD'den gelen 'uçuş yasağı' kararına kilitlendi. 11 Eylül'den bu yana ilk kez gerçekleşen ve tam 4 saat süren uçuş durdurma kararının Türkiye saati ile 04.15 itibarıyla kaldırıldığı belirtildi. Peki tüm uçuş sistemini kilitleyen yasağın sebebi neydi? ABD'li yetkililerden peş peşe açıklamalar geldi. Öte yandan 4 saatlik yasak nedeniyle 8 binden fazla uçuşta gecikme yaşandığı, 6 binden fazla uçuşun ise iptal edildiği öğrenildi. İşte dünyanın kilitlendiği krizin perde arkası ve tüm yaşananlar…
SON DAKİKA… ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, ülke genelinde uçuşları durdurma kararının Türkiye saatiyle 04.15 itibarıyla kaldırıldığını duyurdu.
Duffy ve İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray'da düzenledikleri basın toplantısında, ABD Federal Havacılık İdaresinin (FAA) aldığı ülke genelinde uçuşları durdurma kararına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yerel saatle 15.36 itibarıyla radar ve haberleşme sistemlerinde dengesizlikler yaşandığına işaret eden Duffy, bu durum karşısında derhal uçuşları durdurma kararı aldıklarını söyledi.
Duffy, haberleşme veya radar sistemlerinin tamamının devre dışı kalmadığını, ancak yaşanan dengesizlikler dolayısıyla tedbir aldıklarını kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump döneminde bir kısmı yenilenen cihazlarda herhangi bir kesinti yaşanmadığının altını çizen Duffy, sorunun eski donanımlardan kaynaklandığını ifade etti.
Duffy, tamamen yeni ve ileri teknolojilerle donatılmış bir sistemle bu tür kesintilerin bir daha yaşanmayacağını savundu.
Güncel durumda merkezlerin ve terminal yaklaşma kontrol ünitelerinin (TRACON) faal durumda olduğunu belirten Duffy, "Bu akşam saat 20.15'te (TSİ 14 Kasım 04.15) hava sahasını yeniden açtık." dedi.
Duffy, ancak bu durumun her uçuşun hemen gerçekleşeceği anlamına gelmediğini, sürecin yavaş işleyeceğini ancak mümkün olduğunca çok sayıda uçuşu gerçekleştirmeye çalışacaklarını bildirdi.
YENİ SİSTEMLER İÇİN BÜTÇE TALEBİ
Hayati önem taşıyan hava trafik kontrol sistemlerinin en son teknolojiyle yeniden inşa edilmesi gerektiğini ifade eden Duffy, sistemin "yamalarla veya geçici çözümlerle" idare edilmemesi gerektiğine dikkati çekti.
Duffy, Trump'ın 12,5 milyar dolarlık kapsamlı bir yasa tasarısı ile yeniden inşa sürecini başlattığına işaret ederek, FAA özelinde daha önce görülmemiş bir hızla ilerlediklerini ancak bunun kısmi bir finansman olduğunu belirtti.
Bu gibi sorunlarla sürekli karşılaştıklarına değinen Duffy, "Başkan Trump 30 milyar dolar talep etti, ancak ben 50 milyar dolar gerektiğini düşünüyorum." diye konuştu.
SEBEBİ SİBER SALDIRI MI?
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de kamuoyunda olay ile Microsoft arasında bağlantı kurulduğunu ancak böyle bir bağlantının bulunmadığını söyledi. Şu ana kadar herhangi bir siber saldırı bulgusuna rastlanmadığını belirten Mullin, ekiplerin konuya ilişkin çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti.
Mullin, hükümetin tüm kurumlarıyla benzeri görülmemiş bir hızla hareket ettiğini, havalimanları, yerel yönetimler ve eyaletlerle işbirliği içinde çalışarak yardıma ihtiyaç duyabilecek yolcuların ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştıklarını anlattı. "Şu anda işler doğru yönde ilerliyor gibi görünüyor." ifadelerini kullanan Mullin, halkın güvenliğinin süreç boyunca hiçbir zaman tehlikeye girmediğini vurguladı.
MULLİN: İNCELEMELER SÜRÜYOR
Mullin, "Hiçbir zaman can güvenliği riski oluşmadı, hiçbir uçuş tehlikeye girmedi. FAA durumu yönetebildi. Bu adımı tamamen ihtiyat amacıyla attık." dedi. Uçuşların durdurulmasına yol açan kesintinin bir siber saldırıdan veya yapay zekadan kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkin soruyu da yanıtlayan Mullin, şu aşamada kesin bir sonuca varmadıklarını ancak mevcut bulguların böyle bir ihtimale işaret etmediğini belirtti.
Mullin, henüz siber saldırıya ilişkin herhangi bir belirtiye rastlamadıklarını, olayın mekanik bir sorundan kaynaklanmış gibi göründüğünü ancak incelemenin sürdüğünü ve bu ihtimali tamamen dışlamadıklarını ifade etti.
İç Güvenlik Bakanı Mullin, "Bunun bir siber saldırı ya da süper zeka saldırısı olduğuna dair hiçbir kanıt görmedik." diye konuştu.
BİNLERCE UÇUŞU ETKİLEDİ
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 13 Kasım'da hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim sorunu nedeniyle ABD genelindeki tüm havalimanlarında uçuşları durdurma kararı almıştı, kısıtlama 4 saatten fazla sürmüştü.
Uçuş takip sitesi FlightAware'in verilerine göre, ülke genelinde 8 binden fazla uçuşta gecikme yaşanırken, 6 binden fazla uçuş iptal edildi.
ABD'deki hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim arızası hayatı felç etti. FAA'dan yapılan açıklamada, tedbir amacıyla ülke genelindeki tüm havalimanlarında kalkışların durdurulduğu belirtilerek "Uluslararası uçuşlar özel olarak tek tek değerlendirilecektir" denildi. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy de gelişmeyi doğrulayarak "FAA teknisyenleri sorunu araştırıyor. Daha detaylı bilgi edindikçe bu bilgileri kamuoyuyla paylaşacağız" açıklamasında bulundu.
YAKLAŞIK 7 BİN UÇUŞU ETKİLEDİ
Hava trafiği takip platformu FlightAware verilerine göre, ülke genelindeki havalimanlarında kalkışları durdurma kararı yaklaşık 7 bin seferi etkiledi. Bu sayıya tamamen iptal edilen veya ertelenen seferlerin dahil olduğu aktarıldı.
FAA'nın kararı, kritik bir bilgisayar sisteminin arızalandığı Ocak 2023'ten bu yana ilk, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ise ikinci kapsamlı uçuş durdurma uygulaması olarak kayıtlara geçti.
