SON DAKİKA | TikTok sosyal platformu üzerinden açılan canlı yayınlar yeni bir tartışma konusu haline geldi. Özellikle son zamanlarda popülerleşen slime yayınları, kullanıcıların yüzlerine kese kağıdı geçirerek bu tarz yayınları gerçekleştirmesi gündemden düşmüyor. Özellikle açılan yayın üzerinden 'hediye' alarak kazanıldığı iddia edilen yüksek tutarlı paralar, denetim sistemi hakkında akıllarda soru işaretleri oluşturdu. Bilişim Uzmanı SABAH'a özel yaptığı açıklamalarda konunun merak edilen başlıklarını yanıtladı. İşte detaylar…
SON DAKİKA | TikTok'ta son dönemde özellikle slime yayınları gibi akımlar popülerleşmiş durumda. Bu tarz akımlar üzerinden gönderilen yüksek tutarlı ve kaynağı belirsiz hediyeler ise gündemden düşmüyor. Bahsi geçen tutarların, kara para aklama amacıyla kullanma ihtimali akıllarda soru işareti oluşturmaktayken, bu yayınların asıl amacı merak konusu oldu.
'CİDDİ ŞÜPHELER DOĞURABİLİR'
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Dijital İletişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, konuya ilişkin önemli açıklamalarda bulunarak, "TikTok'ta özellikle slime yayınları gibi dikkat çekici içeriklerde yüksek tutarlı ve kaynağı belirsiz hediyeler gönderilmesi, kara para aklama açısından ciddi şüpheler doğurabilir. Burada mesele yalnızca insanların eğlenmek için hediye göndermesi değil, suçtan elde edilen paranın dijital platformlar üzerinden dolaşıma sokulmasıdır. Örneğin çalıntı kredi kartlarıyla alınan hediyeler yayıncılara aktarılabilir, ardından bu gelirler platform üzerinden elde edilmiş kazanç gibi gösterilebilir. MASAK'ın 2022 yılında TikTok üzerinden suç gelirlerinin aklanmasına yönelik incelemeleri de bu riskin geçmişte somut olarak gündeme geldiğini ortaya koydu. Tabii her yüksek tutarlı hediye kara para aklama anlamına gelmez; burada önemli olan para hareketlerinin kaynağı ve işlem örüntüsüdür. Şüpheli işlemlerin tespit edilmesidir." ifadelerini kullandı.
'ŞÜPHELİ İŞLEMLER TESPİT EDİLMELİ'
Slime yayınları gibi olağan dışı hediye trafiği yaratan akımlarda, şüpheli para hareketlerinin tespit edilmesi konuus gündemdeki yerini koruyor. Bu tarz bir işlem tespit edildiğinde 'TikTok'un otomatik denetim veya bloke sistemi devreye girer mi?' sorusuna cevap veren Dijital İletişim Uzmanı Prof. Dr. Kırık, "TikTok gibi platformların olağan dışı hediye trafiğini, kısa sürede gerçekleşen yüksek tutarlı işlemleri ve şüpheli hesap hareketlerini algoritmalar aracılığıyla tespit etmesi mümkün. Özellikle yayıncının izleyici sayısıyla gönderilen hediyelerin tutarı arasında ciddi bir uyumsuzluk varsa, aynı kişiler sürekli yüksek miktarda hediye gönderiyorsa veya hesaplar arasında şüpheli bir para dolaşımı görülüyorsa sistem inceleme başlatabilir. Platform bu noktada işlemleri durdurabilir, hesapları geçici olarak kısıtlayabilir ve gerekli durumlarda ilgili finansal hareketleri incelemeye alabilir. Fakat burada önemli olan, otomatik sistemlerin tek başına suç kararı vermemesi; şüpheli işlemleri tespit ederek insan incelemesine ve gerektiğinde ilgili kurumlara bildirim sürecine yönlendirmesidir." Diye konuştu.
'TİKTOK BELİRLİ VERİLERE ERİŞEBİLİYOR'
TikTok'ta oldukça yaygın bir hal alan bu tarz akımlar ve hediye adı atında aktarılan paraların büyüklüğü çeşitli tartışmalara yol açtı. Bu akımlarda gönderilen hediyelerin arkasındaki kişilerin ve paranın kaynağının ne ölçüde denetlenebileceği konusunda konuşan Prof. Dr. Kırık, "TikTok, kullanıcı hesapları, hediye gönderimleri, canlı yayınlar ve platform üzerinden gerçekleşen ödeme hareketleri hakkında belirli verilere erişebiliyor. Ancak bir hediyenin arkasındaki kişinin gerçek kimliğini ve paranın hangi kaynaktan geldiğini her zaman tek başına doğrulayamaz. Örneğin bir kullanıcı gerçek hesabıyla hediye gönderiyor olabilir ama kullandığı kredi kartı başkasına ait olabilir veya para farklı hesaplar üzerinden dolaştırılmış olabilir. Bu nedenle platformun kendi denetimi yeterli değil; ödeme kuruluşları, bankalar ve MASAK gibi finansal denetim kurumlarıyla veri paylaşımı ve koordinasyon büyük önem taşıyor. Asıl mesele, hediyenin kime gönderildiğinden çok, paranın nereden geldiğinin ve hangi amaçla kullanıldığının ortaya çıkarılmasıdır." Dedi.
'BÜTÜN YAYIN TÜRLERİ RİSK TEMELLİ İNCELENMELİ'
Prof. Dr. Kırık, slime yayınları gibi akımların finansal açıdan denetlenmesi için devreye girmesi gereken kurumlar ve denetim sistemi hakkında, "Bu tür yayınların finansal açıdan denetlenmesinde başta MASAK olmak üzere ödeme kuruluşları, bankalar, ilgili kamu kurumları ve TikTok'un kendi denetim mekanizmaları birlikte hareket etmeli. MASAK şüpheli para hareketlerini ve suç gelirlerinin aklanması ihtimalini incelemeli; bankalar ve ödeme kuruluşları olağan dışı işlem örüntülerini takip etmeli; platform ise hediye gönderimlerini, yayıncı hesaplarını ve gelir aktarım süreçlerini denetlemeli. Burada yalnızca slime yayınlarına odaklanmak yeterli olmaz; benzer şekilde yüksek tutarlı hediye trafiği oluşturan bütün yayın türleri risk temelli incelenmeli. Dijital platformlar artık yalnızca içerik paylaşım alanı değil, aynı zamanda ciddi miktarda paranın dolaştığı ekonomik sistemler. Bu nedenle şeffaflık, güçlü denetim ve kurumlar arası iş birliği şart." şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Ali Murat Kırık
