Akdeniz kıyısındaki bir mağarada yapılan kazılar, insanlık tarihine dair bildiğimiz her şeyi sorgulatıyor. Binlerce yıl önce Türkiye topraklarında yaşayan Neandertaller ve modern insanların, birbirlerinden habersiz olsalar da aynı kültürel izleri bıraktığı ortaya çıktı. İşte Türkiye'nin kalbinde yapılan o büyük keşfin detayları...
Bilim dünyasının en büyük tartışmalarından biri olan "İnsan ve Neandertal ilişkisi", Türkiye'de Akdeniz kıyısında bulunan Üçağızlı II Mağarası ile yeni bir boyut kazandı. PNAS dergisinde yayınlanan yeni araştırmaya göre; bölgede binlerce yıl arayla yaşayan Neandertaller ve modern insanlar (Homo sapiens), tıpkı günümüzdeki komşular gibi aynı yaşam tarzını paylaşıyordu.
Mağara, 77.000 ile 59.000 yıl önce Neandertallerin, ardından 59.000 ile 47.000 yıl önce ise Homo sapiens'in (modern insan) eviydi. Arada 20.000 yıldan fazla zaman dilimi olmasına rağmen, mağaradan çıkan kalıntılar "tek bir elden çıkmış gibi" birbirinin kopyasıydı.
Araştırmacılar, iki farklı insan grubunun mağarada bıraktığı izleri karşılaştırdığında şaşkına döndü. Binlerce yıl arayla yaşamalarına rağmen:
Bu keşfin en büyük sürprizi; Neandertaller ve modern insanların biyolojik olarak birbirlerinden tamamen farklı olmalarına rağmen, "kültürel bir süreklilik" içinde olmaları.
Araştırmanın yazarlarından paleoantropolog Naoki Morimoto, bulguları şu sözlerle özetliyor: "Bu iki grup sadece aynı çevreye uyum sağlamıyordu; muhtemelen sembolik tercihlerini bile paylaşıyorlardı."
Bu keşif, tarih kitaplarındaki "Neandertaller ilkeldi, insanlar üstündü" algısını tamamen yıkıyor. Aksine, bölgenin tarih öncesi bir "koridor" görevi gördüğü ve binlerce yıl önce bile medeniyetler arası bir kültür akışı olduğu düşünülüyor.
Uzmanlar, Neandertallerin 40 bin yıl önce neden yok olduğu sorusuna hala cevap arıyor. Üçağızlı II Mağarası'ndaki bu "kültürel devamlılık", iki türün biyolojik olarak farklı olsa da kültürel olarak birbirine çok daha yakın olduğunu kanıtlıyor. Peki, madem bu kadar benzerdik, onları yok olmaktan kurtaramayan neydi?
Kaynak: Live Science 6 Temmuz 2026
