Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği'nin (TÜBİD) bu yıl Kıbrıs'ta beşincisini düzenlediği kongresinde bin 200 uzman, üremenin ve üreme tıbbının geleceğini konuştu.
DURUMUMUZ VAHİM
Kongre Başkanı, Tüp Bebek ve Kadın Doğum Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tıraş, "Dünyada ne yazık ki her geçen gün üremenin giderek azaldığı ve üreme yaşının giderek arttığı görülüyor.
Dünyada bugün doğurganlık hızı 2.25 çocuğa kadar düşmüş durumda. Bugün dünyadaki yüzde 55 ülke 2.1 doğurganlık hızının altında kaldı.
Türkiye'de durum çok daha vahim. Biliyoruz ki 2001 yılında 2.38 olan doğurganlık hızımız 2024'te 1.48'e kadar gerilemiş durumda.
İlk doğumdaki ortalama anne yaşı dünyada 28.3'ken, Türkiye'de ise 29.7'lere kadar yükselmiş durumda. Bu açıdan baktığımızda, belki de hiçbir dönemde üreme tıbbına bugünki kadar ihtiyaç duyulmadı" dedi.
YENİ YÖNETMELİK GELİYOR
Prof. Dr. Tıraş sözlerini şöyle sürdürdü: "Artık görevimiz sadece infertiliteyi yani kısırlığı tedavi etmek değil. İnfertiliteyi, üreme potansiyelini doğru yönetmek, kişiselleştirilmiş tedaviler geliştirmek ve bilimin sunduğu yenilikleri güvenli ve etik biçimde hastalarımıza ulaştırmak zorundayız.
Sağlık Bakanlığı ile bir görüşme organize ettik. Bir müjde ile geldim. Sağlık Bakan Yardımcımız Nurullah Okumuş ile görüşme sağlandı. 2006'da yayınlanan yönetmelik çok eski. Çok olumlu bir dönüş oldu. Yeni bir yönetmelik için revizyon çalışması yapacağız. Bir komisyon kurup, çalışmaları yapıp, Bakanlığa bildireceğiz. Şu andaki Tüp Bebek Yönetmeliği'nde yaş aralığı 23-40 yaş kabul ediliyor. Bu yaşın 20-45 yaş aralığına çekilmesini öneriyoruz. Hatta 18 yaşına bile çekilebilir."
Prof. Dr. Tıraş, bir yandan doğurganlık hızı tüm dünyada düşerken, bir yandan da tüp bebek tedavilerinde inanılmaz gelişmelerin yaşandığını söyleyerek, "Günümüzde laboratuvarlarda kullanılan yöntemler çok daha ileri bir noktaya ulaştı. Embriyonun gelişimi saat saat takip edilebiliyor, genetik özellikleri transferden önce değerlendirilebiliyor hatta yapay zekadan hangi embriyonun öncelikli olarak transfer edilebileceği konusunda destek alınabiliyor" dedi.
24 SAAT EMBRİYOYU İZLİYORUZ
Prof Dr. Tıraş, tüp bebekte en sağlıklı embriyoyu seçmek için nasıl bir işlem uyguladıklarını ise şöyle anlattı: "Klasik yöntemde embriyoların gelişimi belirli zamanlarda mikroskop altında değerlendirilirdi. Ancak yeni nesil tedavilerde görüntüleme sistemleri, embriyoların gelişimini, bulundukları özel cihazdan çıkarılmadan belirli aralıklarla görüntülemeye olanak sağlıyor. Gelişim süreci adeta bir film gibi izlenebiliyor. Embriyonun bir çeşit tomografisini çekiyorlar. Işıkla çalışan bir sistem. Embriyonun iç yapısını hızlı bir şekilde inceleyip, acaba bir genetik anomali var mı tespit edebiliyor."
BEBEĞİ YAPAY ZEKA MI SEÇİYOR?
Tüp bebekte, görüntülerin artık yapay zeka tarafından analiz edildiğini de söyleyen Prof. Dr. Tıraş, "Yapay zeka, embriyoların gelişim sürecine ait görüntüleri inceliyor. Embriyologların hangi embriyoların öncelikli değerlendirilebileceğine karar vermesine yardımcı oluyor. Bu durum kulağa 'Bebeği yapay zeka mı seçiyor' gibi gelebilir. Yine de son kararı hekim ve embriyolog veriyor" dedi.
EMBRİYO SIVISINDAN GENETİK İNCELEME
Genetik teknolojisinde de çok büyük gelişmeler olduğunu söyleyen Prof. Dr. Tıraş, "Eskiden embriyolardan hücre alarak bunların genetiğini belirlerken, önümüzdeki dönemlerde hücre almadan embriyonun yüzdüğü sıvının incelenmesi ile bu işlemler belirlenebilecek" dedi.
