Ameliyathaneleri neredeyse robotlar bastı diyebiliriz. Üstelik robotik cerrahide mesafeler ortadan kalkıyor. Deneyimli bir cerrah, farklı şehir ya da ülkedeki hastaya robotik konsol üzerinden müdahale edebilecek. Bu sistemler en çok üroloji alanında kullanılıyor.
Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği'nin (IURES) düzenlediği 'IURES 2026 Kongresi'ne ürolojik cerrahide yaşanan teknolojik dönüşüm damgasını vurdu. Tek bir kesiden gerçekleştirilen ileri robotik teknolojiyle, özellikle böbrek ve prostat kanseri ameliyatlarında hasta konforu artıyor. Bakın işin uzmanları neler anlattı…
IURES 2026 Kongre Başkanı Prof. Dr. Murat Binbay, ürolojide 'yeni dönem' olarak nitelendirilen bu dönüşümün, 3 ana başlıkta şekillendiğini belirterek, şunları söyledi: "Bunlar, 'Telecerrahi', 'Tek port (Single Port) robotik cerrahi' ve 'Robotik sistemlere entegre edilen yapay zeka destekli karar destek teknolojileri'dir. Bu 3 eksen ürolojik cerrahinin önümüzdeki dönemine yön verecek."
ARTIK BİR TEORİ DEĞİL
Cerrahın mesafeye bağlı kalmadığı yeni döneme 'Telecerrahi' dönemi dendiğini belirten Prof. Dr. Binbay, "Telecerrahi, uzaktan robotik cerrahidir. Cerrahın hasta ile fiziksel olarak aynı ortamda bulunma zorunluluğu yoktur. İleri düzey robotik cerrahi deneyiminin coğrafi mesafeden bağımsız şekilde hastaya ulaştırılabilmesini mümkün kılan bir teknoloji olarak öne çıkıyor."
"Deneyimli bir cerrahın farklı bir şehirde, hatta farklı bir ülkede bulunan hastaya robotik konsol üzerinden müdahale edebilmesi, artık teorik bir olasılık olmaktan çıkıp seçilmiş merkezlerde uygulanabilir bir gerçekliğe dönüşüyor. Özellikle ileri düzey robotik cerrahi deneyiminin sınırlı olduğu bölgelerdeki hastalara, deneyimli merkezlerin bilgi birikimini ulaştırabilme potansiyeli taşıyor" dedi.
TEK BİR KESİDEN
'Tek Port (Single Port) Robotik Cerrahi'yi de anlatan Prof. Dr. Binbay, "Tek bir kesiden gerçekleştirilen ileri robotik teknoloji, özellikle böbrek ve prostat kanseri ameliyatlarında hasta konforunu belirgin şekilde artırıyor. Çoklu kesiye dayalı klasik robotik yaklaşıma kıyasla daha az doku travması, daha az ameliyat sonrası ağrı ve daha hızlı iyileşme potansiyeli sunuyor. Hasta aynı gün taburcu edilebiliyor" diye konuştu.
YAPAY ZEKALI ROBOTLARLA ÜROLOJİDE YENİ DÖNEM
IURES 2026 Kongre Başkanı Prof. Dr. Burak Turna da prostat kanserinde yapay zeka ve robotik cerrahi ile tümör odaklarının daha doğru tanımlandığını belirterek, şöyle dedi:
"Ürolojide özellikle beşinci nesil robotik cerrahi platformlarının cerrahi süreçlere entegre edilmesiyle, modern ürolojik cerrahinin sınırları yeniden belirlendi. Bu teknoloji artık yalnızca cerrahın el hareketlerini hassaslaştıran bir sistem olmanın ötesine geçiyor. Beşinci nesil robotik teknoloji; daha gelişmiş görüntüleme, cerrahi hassasiyet, dokunsal geri bildirim ve cerrahi verilerin daha etkin kullanılabilmesine olanak sağlıyor. Robotik cerrahi önümüzdeki dönemde yapay zeka ve ileri veri analizi teknolojileriyle daha da gelişecek."
ODAK BÖLGEYİ YOK EDİYOR
Prof. Dr. Turna, uygun seçilmiş, lokalize prostat kanserli hastalarda, organın veya dokunun tamamını yok etmek yerine, sadece hastalıklı veya kanserli olan odak bölgeyi hedef alarak yok eden modern bir tedavi yaklaşımı olarak tanımlanan 'Fokal tedaviler'in, kanserli dokuyu hedeflerken, prostatın sağlıklı bölümlerini ve çevredeki kritik anatomik yapıları mümkün olduğunca korumayı amaçladığını belirtti.
PROSTATTA HEDEFE YÖNELİK BİYOPSİ
IURES Başkanı Prof. Dr. Fatih Atuğ ise prostat kanserinin erkeklerde en sık görülen kanserlerden biri olduğuna dikkat çekerek, tanıda son yıllardaki en önemli gelişmelerden birinin 'Multiparametrik Prostat MR' olduğunu söyledi. Prof. Dr. Atuğ, şöyle dedi: "Prostat bezini ve çevre dokuları birden fazla gelişmiş görüntüleme parametresiyle inceleyen özel bir manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemi olan 'Multiparametrik Prostat MR'da, standart MR çekimlerine ek olarak anatomik, su moleküllerinin hareketini inceleyen ilaçlı görüntüleme yöntemleri birlikte kullanılmaktadır.
Prostat kanseri şüphesi taşıyan odakları en erken ve en net dönemde tespit eder. Radyasyon içermez, güvenli ve ağrısız bir incelemedir. Şüpheli alanların tam yerini belirleyerek, hedefe yönelik biyopsi yapılmasına imkân tanır ve gereksiz biyopsi oranını düşürür. MR'da şüpheli bir alan görülmesi halinde MR-ultrason füzyon biyopsisi ile bu bölgeden hedefe yönelik örnekler alınabilir. Böylece, klinik olarak prostat kanserlerini yakalama olasılığının artırılması amaçlanır."
