Teknoloji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası oldu. Günlük birçok işimizi teknolojinin sunduğu çözümler sayesinde kolaylıkla gerçekleştirebiliyoruz. Diğer yandan madalyonun diğer tarafında teknolojik suçlar da var. Özellikle son bir iki senedir siber suçların sayısında artış yaşandı. Hackerlar boş durmuyor, şirketlerin ve kullanıcıların değerli bilgilerini ele geçirmek için çeşitli yöntemlerle saldırılar düzenliyorlar. Özellikle sosyal medya ve internet bankacılığı işlemlerinde kullanılan şifreler oldukça büyük öneme sahip. Çünkü bilgisayar korsanları kolay şifreleri sadece birkaç saniye içerisinde kırabiliyor.
Geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir araştırma raporu şifrelerin güvenliğini bir kez daha gözler önüne serdi. Araştırmaya göre, 2021 yılında dünyada en çok kullanılan şifrelerin '123456', '123456789', '12345', 'qwerty' ve 'password' olduğu ortaya çıktı. İlk sıradaki '123456'yı dünya genelinde tam 103 milyon 170 bin 552 kişi kullanıyor.
Türkiye'de ise ilk 5'te '123456', '123456789', '12345', 'password' ve '12345678' şifreleri yer aldı. Dünya genelindeki ilk sırada yer alan '123456' şifresini Türkiye'de tam 1 milyon 461 bin 585 kişi kullanıyor.
Türkiye'de en çok kullanılan şifreler sıralamasında 'sanane' yedinci, 'galatasaray' 9'uncu, 'asdasd' 10'uncu, 'fenerbahce' 11'inci, 'istanbul' ise 12'nci oldu. Türkiye'deki listede kullanıcıların kendi isimlerini şifre olarak belirlemesi de dikkat çekti. Buna göre 'mustafa' 13'üncü, 'mehmet' 15'inci, 'zeynep' ise 18'inci sırada yer aldı. Listeye göre bu şifrelerin kırılma süreleri de dikkat çekici. Rakamlardan oluşan şifreleri kırmak sadece 1 saniye sürüyor. 'Mustafa' ya da 'Zeynep' gibi özel isimler ya da şehir isimlerinin kırılması ise sadece 2 dakikayı buluyor.
Listede diğer ülkelerin aksine Türklerin 'sanane' gibi akla gelen ilk kelimeyi şifre olarak belirlemesi oldukça dikkat çekici. Uzmanlar, 'sanane' gibi rastgele belirlenmiş şifrelerin daha sonra değiştirilmek üzere kullanıldığını ancak kullanıcıların bu şifreleri değiştirmeyi unuttuklarını söyledi.
Türklerin diğer ülke vatandaşlarına göre önemli bir farkı var. Güvenlik araştırmacıları, "Türkler doğum günü ya da evlilik tarihi gibi özel günleri çok fazla kullanıyor. Bu durum, sosyal mühendislik ile bu şifrelerin çok kolay ele geçirilebileceği anlamına geliyor" dedi.
Uzmanlara göre ise listede dikkat çeken en temel nokta seçilen şifrelerin neredeyse hepsinin bir saniyede kırılacak olması. "Klavyedeki harflerin ve sayıların sıralı bir şekilde yazılması şifrelerin ele geçirilmesine adeta davetiye çıkarmakta" diyen uzmanlara göre kolay şifreleri çeşitli şifre çözme araçlarıyla sadece birkaç saniye içinde kırmak mümkün.
Diğer ülkelere kıyasla Türkiye'de isimlerin ve spor kulüplerinin şifre olarak daha sık tercih edildiğini söyleyen uzmanlar, "Gerek Türkiye gerekse dünyada şifre güvenliği hep ikinci plana atılıyor" diyor. Sadece harf ya da sadece sayılarından seçilmiş şifrelerin hiçbir zaman güvenliği olmadığının altını çizen uzmanlar, "Bu durumu 'bile bile lades' olarak tanımlayabiliriz. Hesap güvenliği güçlü şifreler oluşturmakla doğrudan orantılı" dedi.
PEKİ GÜVENLİ BİR ŞİFRE NASIL OLMALI? GÜVENLİ BİR ŞİFRE BELİRLEMEK İÇİN EN DOĞRU YÖNTEM NEDİR?
Uzmanlar, siber güvenlikte yüzde 100 oranında bir güvenlilikten bahsedilemeyeceğini ancak yine de zor kırılabilecek şifrelerin 'güvenli şifre' olarak adlandırıldığını söyledi. Kolay şifrelerin sadece 1-2 saniyede kırılabildiğini söyleyen uzmanlar, "Güçlü bir şifre oluşturduğunuzda bunu kırmak şu anki işlem gücüyle 10 ile 100 yıl arası sürebiliyor" açıklamasını yaptı.
Saldırganların işini zorlaştırmak için büyük ve küçük harf, rakam ve özel karakterleri kullanmanın önemine dikkat çeken uzmanlar, sözlerine şöyle devam etti: "Yüzde 100 oranında güvenli bir şifre olmayacağından dolayı mümkün olan her platformda çok faktörlü kimlik doğrulama çözümleri ile ikinci bir doğrulama kullanmak daha güvenli."
Bazı araştırmacılar da güvenli bir şifrenin uzun olması gerektiğini savunuyor. Güvenlik uzmanlarına göre bir şifrenin güvenli olması için 15 karakterden kısa olmamalı, hatta 15 karakterin de üzerine çıkılmalı. Uzmanlar büyük ve küçük harf, sayılar ve sembollerin güçlü şifre belirlerken mutlaka tercih edilmesi gerektiğini söylüyor. Uzmanlara göre sıralı harfleri ve sıralı sayıları kullanmamak da çok önemli.
