'de heyecanlandıran keşif

Giriş Tarihi: 19.11.2014 16:23
CERN'de heyecanlandıran keşif

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi () bilim adamları, iki atomaltı parçacığı keşfetti.

'den yapılan açıklamada, keşfin, dünyanın nasıl meydana geldiğini tanımlayan parçacık fiziğinin "Standart Model"inin ötesinde işlerin nasıl yürüdüğüne ışık tutacağı belirtildi.

BİRİNİ BULMAYA ÇALIŞIRKEN İKİSİNİ KEŞFETTİK

Büyük Hadron Çarpıştırıcısı kullanılarak yapılan deneylerde keşfedilen atomaltı parçacıklar, devasa bir gücün bir araya getirdiği üç zerreciğin oluşturduğu baryondan meydana geliyor.

CERN'e bağlı LPNHE Laboratuvarı'nda görevli Matthew Charles, "Doğa bize cömert davrandı. Birini bulmaya çalışırken ikisini birden keşfettik" dedi.

PROTONLARDAN 6 KAT DAHA AĞIR

Keşfedilen yeni parçacıkların, 14 milyar yıl önce evrenin doğumuna yol açtığına inanılan Büyük Patlama ortamını yaratmayı amaçlayan 10 milyar dolar tutarındaki deney sırasında, 27 kilometrelik tünelde birbirleriyle çarpıştırılan protonlardan 6 kat dağa ağır olduğu belirlendi.

Araştırma sonuçları, "Physical Review Letters" dergisinde yayımlanacak.

NOBEL ÖDÜLLÜK DENEY

Büyük Hadron Çarpıştırıcısı kullanılarak daha önce de parçacıklara kütlelerini verdiği düşünülen ve "Higgs Bozonu" adı verilen atomaltı parçacığı keşfedilmişti. "Tanrı Parçacığı" olarak da bilinen Higgs Bozonu'nun keşfi, geçen yıl Belçikalı fizikçi François Englert ile İngiliz bilim adamı Peter W. Higgs'e Nobel Fizik Ödülü getirmişti.

CERN NEDİR?

CERN Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi anlamına gelen Fransızca Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire sözcüklerinin kısaltmasıdır. Bu kurum, İsviçre ve Fransa sınırında yer alan dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarıdır. 1954 yılında 12 ülkenin katılımıyla kurulmuş olan CERN'in günümüzde 21 tam üyesi ve 2 tam üyelik adayına ilaveten Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 3 ortak (asosiye) üyesi vardır. Türkiye'nin ortak üyelik kararı TBMM'den geçtikten sonra etkin hale gelecektir.

PERSONEL

CERN'de yüzlerce bina ve 3000 personel (fizikçiler ve destek personeli) vardır. Bu personelden 100 kadarı kuramsal fizikçilerdir. Diğerleri ise, çeşitli kuramların araştırıldığı deney düzeneklerinin projelerini hazırlayan, yapımını sağlayan ve deneyleri yürüten deneysel fizikçiler ve mühendislerdir. CERN'ün kendi personeline ek olarak dünyanın yüzden fazla ülkesinden yaklaşık 10000 kadar fizikçi ve mühendis de CERN'de yer almaktadır.

BİLİMSEL BAŞARILAR

1973: Gargamelle'de nötr akım bulundu.;[1]
1983: W ve Z bozonları UA1 ve UA2 deneylerinde bulundu UA s;[2]
1995: PS210 deneyinde ilk anti hidrojen atomları üretildi.;[3]
1999: NA48 deneyinde CP simetrisi bulundu;[4]
2010:38 Antihidrojen atomu saniyenin 6'da 1'i boyunca kapana kıstırıldı.;[5]
2011: Antihidrojen atomları 15 saniye boyunca tutuldu.;[6]
2012:Higgs bozonuna benzeyen 125 GeV/c2 ağırlığında bir bozon tespit edildi.[7]

CERN'de en önemli yer, yeraltındaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) denilen parçacık hızlandırıcılarının, olduğu bölgedir. Tarım arazisinin altında kilometrelerce uzanan dev makinalarda proton denilen atom parçacıkları yahut atom çekirdekleri birbirleriyle çok yüksek hızlarda çarpıştırılırlar. Örneğin özel görelilik kuramına göre LHC'deki protonlar ışık hızının %99.999998'sine kadar hızlanınca protonun kütlesi de 7000 katına (7 TeV) çıkacaktır. 1956'da kurulan 28 GeV'lik eşzamanlı proton hızlandırıcısından sonra 1976'da da 450 GeV'lik bir başka hızlandırıcı daha kulanıma girdi. 1981'de geliştirilerek çarpışma halkası olarak kullanılabilecek duruma getirilen bu cihazdan bugün, dönüşümlü olarak parçacık hızlandırıcısı ve çarpıştırıcı olarak faydalanılmaktadır. Çarpışmalar ile bazı kısa ömürlü yeni madde biçimleri bu arada parçacık fizikçilerinin ilgilendiği W ve Z parçacıkları ortaya çıkarılmıştır. CERN, Avrupa'nın fizik alanında Amerika ve Rusya ile yarışa girmesini sağlamıştır.
Üye olan ülkeler

Kurucu ülkeler: (1954'ten)

Belçika
Danimarka
Almanya
Fransa
Yunanistan
İtalya
Norveç
İsveç
İsviçre
Hollanda
Birleşik Krallık
Yugoslavya (1961 yılına kadar)

Sonradan katılan ülkeler:

Avusturya 1959
İspanya 1961
Portekiz 1985
Finlandiya 1991
Polonya 1991
Macaristan 1992
Çek Cumhuriyeti 1992
Slovakya 1993
Bulgaristan 1999
İsrail 2013

Ortak (asosiye) üyeler:

Kıbrıs Cumhuriyeti 2012
Ukrayna 2013
Türkiye 2014

Katılım süreci devam eden ülkeler:[8][9]

Romanya 2008
Sırbistan 2010

Gözlemci üyeler: Avrupa Komisyonu, Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan, İsrail, Japonya, Rusya, Türkiye, UNESCO.

1954'den beri gözlemci konumunda olan ve CERN'in kuruluşunda rol almış bir uluslararası örgüt olan UNESCO dışında, ülke bazında gözlemcillere bakıldığında, en eskisi Türkiye (1961), en yenisi Hindistan'dır (2002).[10]
ARKADAŞINA GÖNDER
CERN'de heyecanlandıran keşif
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz