Asgari ücret alanlar dahil tüm çalışanların emeklilik döneminde ek bir gelir elde etmelerini hedefleyen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) başlıyor. Hem çalışanlardan hem de işverenlerden belli oranda kesinti yapılması planlanıyor. Sisteme aynı zamanda devlet yüzde 30 destek sağlayacak. BES'in aksine cayma hakkının olmayacağı sistemin ayrıntıları belli oldu.
Emeklilik sisteminde köklü değişikler için kolları sıvayan hükümet, çalışanların da emeklilik döneminde ek gelir elde etmelerini sağlayacak çalışmalara hız verdi. Bu doğrultuda hayata geçirilmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için hazırlıklarda sona yaklaşıldı. İşte TES sisteminin tüm ayrıntıları...
TES NEDİR?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), çalışanların emeklilik sürecinde ek bir gelir elde etmelerini amaçlayan; çalışan, işveren ve devletin katkı sunduğu, fon temelli bir birikim ve tasarruf modeli olarak tanımlanıyor.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların maaşlarından yapılan düzenli kesintilerle emeklilik dönemine yönelik ek bir gelir kaynağı oluşturmayı hedefliyor. Uzun vadeli birikimi teşvik eden bu yapı, tasarruf alışkanlığını güçlendirirken Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile entegre şekilde çalışarak emeklilik sisteminin daha sağlam ve sürdürülebilir hale gelmesini amaçlıyor.
TES NASIL İŞLER?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanın brüt maaşından belirlenen oranda yapılan otomatik kesintinin TES fonuna aktarılmasıyla işler. İşveren de aynı oranda katkı sağlar, devlet ise vergi avantajları ve ek destekler sunar. Birikimler profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilir ve emeklilik döneminde toplu ya da taksitli ödeme olarak katılımcıya ek gelir sağlar.
TES NE ZAMAN HAYATA GEÇECEK?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin 2026 yılı içinde devreye alınması planlanıyor. Orta Vadeli Program'da, sistemin 1 Nisan–30 Haziran döneminde uygulanmaya başlaması hedefleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, altyapı hazırlıkları ile gerekli düzenleme ve yasal çerçeve çalışmalarını sürdürüyor. Meclis'e sunulmasının ardından TES'in yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
KATILIM ZORUNLU OLACAK
BES'te otomatik katılım yalnızca 45 yaş altı çalışanlarla sınırlıyken, TES kapsamında tüm çalışanlar için zorunlu katılım öngörülüyor.
CAYMA VE ÇIKIŞ HAKKI YOK
BES'te katılımcılara ilk iki ay içinde cayma hakkı tanınırken, TES'te en az 10 yıl sistemde kalma zorunluluğu bulunacak ve erken çıkış büyük ölçüde sınırlandırılacak.
ÇALIŞAN, İŞVEREN VE DEVLET KATKI SUNACAK
BES ve TES'te maaştan yüzde 3 kesinti yapılırken, BES'te işveren katkısı bulunmazken TES'te işverenin de yüzde 3 pay vermesi zorunlu olacak; ayrıca devlet katkısı BES'te yüzde 20, TES'te ise yüzde 30 olarak uygulanacak.
BES'te fonlar bireysel emeklilik şirketleri tarafından yönetilirken, TES'te fonların daha merkezi bir yapıda ve devlet denetimi altında işletilmesi öngörülüyor.
EMEKLİLİKTE İKİNCİ MAAŞ OLACAK
BES'te katılımcılar istedikleri zaman sistemden çıkıp 10 yıl ve 56 yaş şartıyla emeklilik geliri elde edebilirken, TES'te birikimlere erişim SGK emeklilik yaşına bağlanacak ve bu yaşlar sigorta başlangıç tarihine göre kadınlarda 58–65, erkeklerde ise 60–65 arasında kademeli olarak uygulanacak.
BES'te birikimler toplu ödeme ya da emekli maaşı şeklinde alınabilirken, TES'te SGK'dan alınan emekli aylığına ek olarak tamamlayıcı bir maaş ödenmesi öngörülüyor.
BES VE TES AYNI ANDA MI KESİLECEK?
TES devreye girdiğinde otomatik BES sisteme entegre edilecek, maaşlardan ayrı ayrı kesinti yapılmayacak ve yalnızca TES kapsamında yüzde 3 oranında kesinti uygulanacak.
AYNI İŞ YERİNDE ÇALIŞANLAR DAHA AVANTAJLI OLACAK
Kıdemle bağlantı ihtimali: Sistemin, uzun süre aynı işyerinde çalışanları daha avantajlı kılacak şekilde kurgulanması seçeneği de değerlendiriliyor.
İŞ DEĞİŞTİREN ÇALIŞANIN BİRİKİMLERİ KORUNACAK
İş değiştirmede birikim korunacak. Çalışan iş değiştirirse TES birikimi yeni işyerine taşınabilecek, sistem sıfırlanmayacak.
MEMURLAR DA SİSTEME DAHİL EDİLECEK Mİ?
TES'te özel sektör–kamu ayrımı olmaması bekleniyor. TES'in hem özel sektör hem de kamu çalışanları için tek ve ortak bir çerçevede uygulanması planlanıyor. Bu çerçevede kamuda çalışan polis, öğretmen doktor vs. de sisteme dahil edilecek.
MAAŞA ETKİSİ NE OLACAK?
TES'te çalışanın brüt maaşından yüzde 3, işverenin de yüzde 3 katkısı kesiliyor. Devlet ise toplam katkı üzerinden yüzde 30 ek destek sağlayacak.
Bu doğrultuda asgari ücretle çalışan bir işçi için hesaplama şu şekilde olacak:
Bu hesaplamaya göre 10 yıl sonunda toplam nominal birikim 309 bin 240 TL, 20 yıl sonunda ise 618 bin 480 TL olacak.
