Türkiye'de emekli olmak isteyenler gerekli prim günü ve yaş şartını sağlamak zorunda. Emekli olmak şartları sigorta giriş tarihine göre değişiyor. Öte yandan prime esas kazançlar ise Aylık Bağlama Oranı'nı (ABO) etkiliyor. İşte emeklilikle ilgili tüm detaylar…
AYLIK BAĞLAMA ORANI NASIL ETKİLER?
Aylık bağlama oranı çıkan yasalarla beraber zaman zaman değişiklik gösterdi. 1999 öncesinde aylık bağlama oranı yüzde 60'a kadar çıkıyordu. 01.01.2000-30.09.2008 yılları arasında 4447 sayılı Kanun ile aylık bağlama oranı düşürüldü. 01.10.2008 yılından sonra 5510 sayılı kanun ile ABO'da her hizmet yılı için yüzde 2 esasına geçildi. Aylık bağlama oranı prim günlerine göre hesaplanıyor. 5510 sayılı Kanun'da sabit bir aylık bağlama oranı bulunmuyor.
2008 sonrasında aylık bağlama oranı hizmet süresine göre hesaplanmaya başlandı. Her 360 prim günü için yaklaşık yüzde 2 oran uygulanıyor. Bu nedenle 3600 günde yaklaşık yüzde 20, 9000 günde ise yaklaşık yüzde 50 aylık bağlama oranı oluşuyor.
3600 GÜNLE EMEKLİ OLMAK MÜMKÜN MÜ?
3600 günle emekli olmak SGK mevzuatına göre, sigortalılık başlangıç tarihi 08.09.1999'dan önce olanları kapsıyor. Gerekli şartları sağlayan kadın ve erkekler kademeli yaş sınırlarına bağlı olarak emekli olabiliyor. Bu noktada şartların yerine getirildiği tarih önem taşıyor.
Buna göre,
• İlk sigortalılık tarihi önem taşıyor
• 15 yıl ve 3600 gün şartının sağlanması gerekiyor
• Emekli olmak isteyen kadın ve erkeklerde yaş şartı kademeli olarak uygulanıyor
3600 PRİM GÜNÜ İLE EMEKLİ OLUNABİLİR Mİ?
Kadınların 3600 günle emekli olabilmeleri için 15 yıl, 50 yaş ve 3600 gün şartını yerine getirdikleri tarih belirleyici oluyor. Eğer çalışan bir kadın 23 Mayıs 2002 tarihinden önce belirlenen 15 yıl hizmet süresi ve 3600 prim gününü doldurmuş ise 50 yaşında emekli olma hakkını kazanıyor.
Buna karşın 24 Mayıs 2002 ile 23 Mayıs 2005 tarihleri arasında belirlenen 15 yıl hizmet süresi ve 3600 prim gününü dolduran kadın sigortalılar için yaş şartı değişiyor. Bu durumdaki bir kadın çalışanın 52 yaşını beklenmesi gerekiyor.
Emekli olma seçenekleri arasında farklı gün sayıları da bulunuyor. 4500 günle emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı sağlanması gerekiyor. 4500 günle emeklilik 08.09.1999-30.04.2008 arasında ilk defa sigortalı olanları kapsıyor. Bu gün sayısında maaş oranını sigortanın ödendiği dönemdeki kazançlar belirliyor.
7200-9000 GÜN PRİM SAYISI EŞİTLEME
Milyonlarca Bağkurlu küçük esnaf prim SSK ile prim eşitlemesi bekliyor. Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde Bağkurlular 9000 yerine 7200 prim gününü tamamladıklarında ve de diğer koşulları da yerine getirdiklerinde emekli olabilecekler. Böylece Bağkurlu 3,5 yıl avantaj sağlamış olacak. Konuyla henüz yasal bir düzenleme yapılmadı.
