Engellilerin ÖTV'siz araç alımının kapsamı genişletildi. Meclis'te kabul edilen yeni düzenleme ile birlikte özellikle ortopedik engeli bulunan ve belirli kriterleri karşılayanlar ÖTV'siz araç alabilecek. Peki, engelliler hangi marka ve model araçları alabilecek? ÖTV'siz araç alma limiti ne kadar oldu? Akıl sağlığı yerinde olmayanlar araç alabilir mi? Engellilerin ÖTV'siz araç alımına ilişkin tüm detaylar İŞ'İN DOĞRUSU'nda...
ENGELLİLERİN ARAÇ ALIM ŞARTLARI NEDİR?
Mevzuatta engelliye ÖTV indirimi değil, ÖTV muafiyeti uygulanmakta. Yüzde 90 üstünde engelli olanlar ile yüzde 90 altında engel durumuna göre ÖTV muafiyeti uygulanıyor.
ENGELLİ ARAÇ ALMA LİMİTİ NE KADAR OLDU?
2025'te 2 milyon 290 bin 200 TL olan limit, 2026'da yeniden değerleme oranı doğrultusunda ÖTV ve diğer her türlü vergiler dahil 2 milyon 873 bin 972 TL olarak şekillendi. Aracın bu limitin altında olması ve yüzde 40 yerlilik şartını karşılaması gerekiyor.
YÜZDE 90 VE ÜSTÜ ENGELLİLERİN ÖTV MUAFİYET ŞARTLARI NELER?
Yüzde 90 engelli olanlar 10 yılda bir ÖTV'siz araç satın alabiliyor. Aracı bizzat kendisinin kullanma şartı yok. Ancak sürekli tekerlekli sandalye ya da sedye kullanılması gibi durumlarda ÖTV'den muaf olmak için araca özel tertibat yaptırılması zorunlu.
YÜZDE 90 ÜSTÜ ENGELLİ ARACI KİMLER SATIN ALABİLİR?
18 yaşını doldurmuş, engellilik oranı yüzde 90 ve üstü olanlar Engellilik Sağlık Kurulu Raporu'yla kendisi için araç satın alabilir. Aracı kullanma şartı olmadığı gibi özel tertibat da gerekmez.
AKIL HASTALARI ALABİLİR Mİ?
Akıl sağlığı yerinde olmayan 18 yaş üstü zihinsel engelli kişiler için mahkeme tarafından atanan vasi kararıyla araç alımı yapılabilir. 18 yaş altı için araç alımı velayet sahibi ebeveynleri veya vasileri tarafından gerçekleştirilebilir.
YÜZDE 90 ALTI ENGELLİLER İÇİN ARAÇ ALIM ŞARTI NEDİR?
Yüzde 90 altında engelli olanlar, belli koşullarda ÖTV'siz araç alabilir. Burada önemli olan engellilik oranı değil, sağlık raporunda "hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanması gerekir" ibaresinin yer almasıdır. Böylece engellilik oranı ister yüzde 40, ister yüzde 80 olsun ÖTV'siz araç alabilir.
ENGELLİ ARAÇ ALIMI KAPSAMI NE KADAR GENİŞLETİLDİ?
TBMM'de yapılan son değişiklikle, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan ve engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bireyler de koşulları sağlamaları halinde ÖTV'siz araç alım hakkından yararlanabilecek.
ARACA ÖZEL TERTİBAT YAPTIRMANIN ŞARTLARI NELER?
ÖTV'siz satın alınan araçlarda: debriyaj, fren, gaz pedalları ve vites kolu gibi hareket ettirici aksam üzerinde özel tertibat yapılmalı. Kriterler: "gaz, fren veya debriyaj pedallarında sabit düzenlemeler yapılması, manuel vites kolunun direksiyona taşınması veya daha uygun hale getirilmesi ile sağ veya sol el/bacak kısıtlılıklarına göre hareket ettirici düzeneklerin eklenmesi" olarak sıralanır. Örneğin sağ bacağı olmayan bir engellinin ÖTV'siz araç almak için fren ve gaz pedallarında özel tertibat zorunludur.
OTOMATİK VİTESLİ ARAÇLARDA ÖZEL TERTİBAT GEREKLİ Mİ?
Otomatik vitesli araçların engellilerin kullanımı için uygun hale getirilmeli. Otomatik vites olması hareket ettirici aksamda gerekli olan özel tertibatların yapılmasını ortadan kaldırmaz. Sağ bacağı olmayan veya her iki bacağını hareket ettiremeyen kişiler, fren ve gaz pedallarında düzenleme olmadan otomatik vitesli aracı kullanamaz.
ÖTV'SİZ HANGİ ARAÇ VE OTOMOBİLLER ALINABİLİR?
En az yüzde 40 yerli olması şartı nedeniyle Togg T10X ve T10F, Fiat Egea Sedan ve Egea Cross, Renault Clio, Megane Sedan ve Duster, Toyota Corolla, Corolla Hybrid ve C-HR, Hyundai i20 ve Bayon alınabiliyor. Fiat Egea Sedan, Fiat Egea Cross, Fiat Ulysse, Renault'da ise Duster, Megane ve Clio model araçlar alınabiliyor.
ÖTV MUAFİYET KAPSAMINDA OLAN ARAÇLAR NELER?
Motor silindir hacmine bakılmaksızın hesaplanması gereken ÖTV ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 2.873.972 TL altında olan binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, station wagon gibi taşıtlar ÖTV muafiyeti kapsamında. Motor hacimlerine bakıldığında ise sınırlamalar "Motor silindir hacmi 2800 cm''ü geçmeyen, eşya taşımaya mahsus van, panelvan, pick-up gibi açık veya kapalı kasalı kamyonetler 1.6 motor hacmi ve altında olan binek otomobiller motor silindir hacmi önemli olmaksızın tüm motosikletler" şeklinde sınırlanıyor.
ÖTV'SİZ ARAÇLAR HANGİ ŞARTLARDA SATILABİLİR?
ÖTV'siz satın alınan araçlar 10 yıl geçmeden satılamaz. Ancak, araç 10 yıl geçmeden sel, heyelan, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelirse yeni bir araç alımında ÖTV ödenmez.
ÖTV'SİZ ARAÇ ALANLAR YENİ DÜZENLEMEYE GÖRE ARACINI NE ZAMAN SATMALI?
ÖTV'siz araç alımında yüzde 40 yerlilik oranı ve 10 yılda bir satın alma şartı var. 5 yılını dolduran engelli aracını cezasız satabilir. Ancak, ÖTV'siz yeni araç almak isterse 10 yıl beklemek zorunda. Örneğin Nisan 2025'te ÖTV'siz araç satın alan bir engelli, bu aracını Nisan 2030'da cezasız satabilir. Ancak yeniden ÖTV'siz araç almak isterse Nisan 2035'e kadar beklemek zorunda.
