Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın verdiği müjdenin ardından milyonlarca emeklinin gözü 2027 Ocak ayında yapılacak maaş artışına ve düzenlemeye çevrildi. Refah payı ve seyyanen zam senaryoları gündeme gelirken, Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, A Haber yayınında dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, enflasyon farkının yanı sıra emeklilere refah payı verilmesi ihtimalini de ele aldı. Yılmaz, mevcut en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 liranın farklı zam senaryolarında ulaşabileceği tutarları tek tek açıkladı.
DÖRT AYLIK ENFLASYON FARKI YÜZDE 8,28 OLDU
Enflasyon verilerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Emin Yılmaz, hesaplamalarında ekim ayı verileri ile yılın son iki ayına ilişkin beklentileri esas aldı.
Yılmaz, A Haber yayınındaki açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Şu anın ekonomik olarak bir fotoğrafını çekmek lazım. Ekim ayı enflasyonu yüzde 2,58 çıkmıştı. İkinci yarıyıl için 4 aylık veri 8,28 oldu, son 10 aylık veri ise yüzde 27,53'e ulaştı. Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi'ne baktığımızda Kasım ayı için yüzde 1,18, Aralık ayı için yüzde 0,97 tahmin ediliyor. Dolayısıyla ikinci yarıyıl için yaklaşık yüzde 10,62 gibi bir rakamın çıkacağını öngörüyoruz."
Yılmaz'ın değerlendirmesine göre kasım ve aralık ayı enflasyon beklentilerinin gerçekleşmesi halinde 2027 Ocak dönemi için altı aylık enflasyon oranı yüzde 10,62 seviyesine ulaşabilecek.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI İÇİN 4 FARKLI REFAH PAYI SENARYOSU
Mevcut en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olduğunu hatırlatan Emin Yılmaz, yüzde 10,62'lik enflasyon farkının uygulanmasıyla maaşın 26 bin 53 liraya yükselebileceğini belirtti.
Ancak emeklilere enflasyon farkının yanı sıra refah payı verilmesi durumunda yeni maaş tablosunun değişeceğini ifade eden Yılmaz, dört farklı oran üzerinden hesaplama yaptı.
Yılmaz, konuya ilişkin şu açıklamada bulundu:
"Cumhurbaşkanımızın açıklamaları doğrultusunda yılbaşına kadar yasal bir düzenleme müjdesi verilmişti. Mevcut en düşük emekli maaşı olan 23 bin 552 lira, yüzde 10,62'lik enflasyon farkıyla 26 bin 53 liraya çıkacak. Bunun üzerine refah payı verilmesi durumunda tablo değişiyor; yüzde 5 refah payı eklenirse maaş 27 bin 355 liraya, yüzde 10 eklenirse 28 bin 658 liraya, yüzde 15 verilirse 29 bin 960 liraya ve yüzde 20 refah payı uygulanırsa 31 bin 263 liraya kadar yükseliyor."
REFAH PAYINA GÖRE YENİ EMEKLİ MAAŞI HESAPLAMASI
Emin Yılmaz'ın açıkladığı hesaplamalara göre, yüzde 10,62'lik enflasyon farkının üzerine farklı oranlarda refah payı eklenmesi durumunda en düşük emekli aylığı şu seviyelere ulaşabilecek:
| Zam senaryosu | Tahmini emekli aylığı |
|---|---|
| Mevcut en düşük aylık | 23.552 TL |
| Yüzde 10,62 enflasyon farkı | 26.053 TL |
| Enflasyon + yüzde 5 refah payı | 27.355 TL |
| Enflasyon + yüzde 10 refah payı | 28.658 TL |
| Enflasyon + yüzde 15 refah payı | 29.960 TL |
| Enflasyon + yüzde 20 refah payı | 31.263 TL |
EN YÜKSEK EMEKLİ MAAŞI 150-160 BİN LİRA BANDINA ÇIKABİLİR
Emekli maaşlarının yalnızca taban aylık üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Emin Yılmaz, yüksek emekli aylığı alanların ulaşabileceği rakamlara ilişkin de hesaplama yaptı.
Mevcut sistemde en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira, en yüksek emekli aylığının ise yaklaşık 138 bin lira seviyesinde bulunduğunu ifade eden Yılmaz, en yüksek aylıklarda da önemli bir artış yaşanabileceğini söyledi.
Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
"Sistemde şu an en düşük maaş 23 bin 552 lira seviyesindeyken, en yüksek emekli aylığımız 138 bin lira düzeyinde bulunuyor. Yaklaşık yüzde 11'lik enflasyon farkı yansıtıldığında, 138 bin liralık en yüksek maaşa yaklaşık 13 bin 800 ila 15 bin lira arasında bir fark eklenecek ve bu tutar 150 bin ila 160 bin lira bandına yaklaşacak. Vatandaşlarımız e-Devlet üzerinden kendi kök maaşlarına bu yüzdelik dilimleri uygulayarak yeni dönemde alacakları taban rakamları rahatlıkla görebilirler."
EMEKLİYE EK ÖDEMEDE REFAH PAYI VE SEYYANEN ZAM FORMÜLÜ
Emeklilere yönelik ilave ödeme çalışmalarında iki farklı formül üzerinde duruluyor. Bunlar seyyanen zam ve refah payı olarak öne çıkıyor.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının teknik çalışmalarını sürdürdüğü belirtilirken, hazırlanan etki analizinde emeklilere yapılacak ilave ödemenin bütçeye maliyeti de hesaplanıyor.
Çalışmada mevcut ödeneklere ilave 1,1 trilyon liralık kaynak öngörülüyor. Emeklilere yapılacak ek ödemenin belirlenmesinde prim ödemesi, prim gün sayısı ve yaş kriterlerinin dikkate alınması üzerinde duruluyor.
EK ÖDEMEDE ÜÇ TEMEL KRİTER DİKKATE ALINACAK
Emeklilere verilecek ilave tutarın belirlenmesinde üç temel kriter öne çıkıyor. Bunlar emeklinin ödediği prim miktarı, toplam prim gün sayısı ve yaşı olacak.
Yaklaşık 17 milyon 860 bin emekliyi kapsadığı belirtilen çalışmada, emeklilerin hangi statüden aylık aldığı ve çalışma durumları da değerlendirilecek.
Bu kapsamda Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur ve yurt dışı emeklilerinin yanı sıra çalışmaya devam eden emeklilerin durumunun da dikkate alınması planlanıyor.
PRİM GÜNÜNE GÖRE 3 VEYA 4 AYRI KADEME OLUŞTURULACAK
Refah payı hesaplamasında prim gün sayısına göre farklı basamakların oluşturulması gündemde.
İlk basamağın 3 bin 600 prim gününden başlaması, devamında ise 4 bin 700 gün ile 9 bin gün ve üzerini kapsayan üç veya dört ayrı kademenin belirlenmesi üzerinde duruluyor.
Her kademe için farklı bir ilave ödeme tutarının hesaplanması planlanıyor. Böylece emeklilerin toplam prim ödeme miktarı ve prim gün sayısına göre alacakları ek ödemenin değişmesi hedefleniyor.
EK ÖDEME İÇİN BÜTÇE ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR
Daha önce vazgeçilen eşel mobil destek uygulaması sayesinde yaklaşık 500 milyar liralık kaynak alanı açıldığı belirtiliyor.
Çalışmada emeklilere yapılacak ilave ödeme için ortalama en az yüzde 15'lik artış hesaplanıyor. Ancak nihai oran henüz kesinleşmiş değil.
Emeklilere yansıtılacak ek ödemenin miktarı; ayrılacak toplam kaynak, düzenlemenin kapsamı, yaş kriteri ve prim gün sayısına göre şekillenecek.
AK Parti kaynaklarının konuya ilişkin değerlendirmesinde, emeklilere yönelik ek ödeme için bütçe imkanlarının belirlendiği ve ayrılabilecek kaynağın hesaplandığı aktarıldı.
Kaynakların açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
"Bütçe imkânları ayarlanıyor. Ek ödeme için ne kadar yedek akçe çıkacak çalışılıyor. Önce normal zamlar yapılacak. Rakamlar en düşük emekli aylığının 26 bin TL civarında olması öngörüyor. Sonrasında ek ödemeler belirlenecek. Prim, prim gün sayısı, yaş gibi temel kriterler, çalışıp çalışmama gibi ek faktörleri de dikkat alıyoruz. Ek ödeme için 3-4 farklı aralıkta basamakla oluşturulacak. Her basamak için bir ödeme miktarı belirlenecek."
VATANDAŞLIK MAAŞI AYRI BİR PAKET OLARAK HAZIRLANIYOR
Emeklilere yönelik ek ödeme çalışmasıyla kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin (GETAD) birbirinden ayrı programlar olduğu belirtiliyor.
GETAD, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sosyal destek programı kapsamında yürütülüyor. Emeklilere yönelik ek ödeme çalışmasının dışında tutulan sistem için bölgesel ve hane bazlı gelir seviyesi haritası çıkarılıyor.
İlk belirlemelere göre 2,5 milyon haneye toplam 1,35 trilyon TL destek ödemesi planlanıyor.
EMEKLİLER DE VATANDAŞLIK MAAŞI KAPSAMINDA OLACAK
Vatandaşlık maaşı kapsamında en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 TL ve altında maaş alan emekliler ile asgari ücretlilerin de desteklerden yararlanabilmesi öngörülüyor.
Yardım miktarının aylık asgari ücretin üçte biri, yani 9 bin 358 TL seviyesinde olması planlanıyor.
Desteklerin elektrik, doğal gaz, barınma ve yakacak yardımlarını içeren konut desteği, çocuk yardımı, kira ve abonelik faturaları desteği ile gıda yardımı şeklinde verilmesi gündemde.
Öte yandan Mali Müşavir Mustafa Genç de A Haber yayınında en düşük emekli aylığından memur maaşlarına, refah payından seyyanen zamma kadar merak edilen başlıklara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Kasım ve aralık ayı enflasyonunun açıklanmasıyla birlikte ocak zammının daha yüksek seviyelere ulaşabileceğini belirten Genç, farklı kurum ve ekonomistlerin tahminlerine göre oluşan hesaplamaları anlattı.
Genç, bu hesaplamalara ilişkin şöyle konuştu:
"Peki 3 Ocak'ta açıklanacak Kasım ve Aralık 2 aylık ilavesi ile birlikte enflasyon farkı ne olacak diye baktığımızda; Merkez Bankası açıklamaları var, Orta Vadeli Program'a göre bir değerlendirme var, ekonomistlerin oluşturduğu değerlendirme var."
Bu değerlendirmeler doğrultusunda yüzde 10,8 ve yüzde 11 olmak üzere iki farklı zam senaryosunu paylaşan Genç, en düşük SSK ve Bağ-Kur emekli aylığı için şu hesaplamayı yaptı:
"Ortak olarak yüzde 10,8 zam oranı ile SSK ve Bağ-Kur en düşük emekli aylığı 23.552 liradan 25.926 liraya çıkacak. Yüzde 11 artışla baktığımızda 26.142 liraya çıkacak."
Memur ve memur emeklilerine ilişkin hesaplamalarını da paylaşan Genç, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Memur emeklisi ise yüzde 8 artışla 31.528 liradan 34.050 liraya çıkacak. Yüzde 8 artışla çalışan memur en düşük aylığı 70.224 liradan 75.842 liraya çıkacak."
REFAH PAYI VE SEYYANEN ZAM BEKLENTİSİ
Emeklilerin beklentisinin yalnızca enflasyon zammıyla sınırlı olmadığını belirten Mustafa Genç, refah payı ve seyyanen artış ihtimalinin de gündemde olduğunu söyledi.
Genç, bu konuda yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Peki senaryolardan bahsettik, bu enflasyon artışı kesin. Artı buna ilave olarak konuşulan şey ne? Sayın Bakanın ve hükümet tarafının açıkladığı refah payı ve seyyanen bir artış beklentisi oluştu emeklilerimizde."
Emekli maaşlarında prim gün sayısına göre farklılaştırılmış artışların da gündeme gelebileceğini belirten Genç, mevcut sistemde farklı prim günlerine sahip emeklilerin maaşları arasındaki farkın tartışıldığını ifade etti.
Genç, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Bunlara yönelik prim farkına yönelik değişken artışlar söz konusu. Yani 3.600 prim ödeyenle 10.000 prim ödemiş olan hemen hemen birbirine yakın." dedi.
65 YAŞ ÜSTÜ EMEKLİLER VE ÇALIŞMAYA DEVAM EDENLER DE GÜNDEMDE
Maaş düzenlemesinde farklı emekli gruplarına yönelik beklentilerin de bulunduğunu belirten Genç, 65 yaş üstü vatandaşlar ve çalışmaya devam eden emeklilerin durumuna dikkat çekti.
Genç, "Dolayısıyla 65 yaş üstü iyileştirmeler devam etmekte, çalışmaya devam eden emeklilerin pozisyonu var. Bunlarla ilgili de beklentiler had safhada." ifadelerini kullandı.
Hükümetin hazırlayacağı taslağın Meclise sunulacağını belirten Genç, düzenlemenin yürürlük dönemine ilişkin de şu değerlendirmeyi yaptı:
"Hükümet bir taslak hazırlayıp bunu Meclise sunacak. Ocak ayından itibaren ilk 6 aylık dönem için geçerli olacak."
