Özel ve kamuda çalışan herkesin emeklilik döneminde ek bir gelir elde etmelerini hedefleyen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için geri sayım sürüyor. Bu yıl başlaması beklenen TES için hem çalışanlardan hem de işverenlerden belli oranda kesinti yapılacak. Aynı zamanda devlet yüzde 30 destek sağlayacak. Cayma hakkının olmayacağı sistem için detaylar belli oldu. İşte örnek hesaplama...
Mevcut emeklilerin gelir düzeylerinin artması için maaş düzenlemesi için kolları sıvayan hükümet, özel ve kamudaki tüm çalışanlar için de emeklilikte yüksek gelir elde etmesi için düğmeye bastı.
Emeklilikte ikinci maaş niteliğinde olacak, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için hazırlıklarda sona yaklaşıldı. Peki TES'ten çıkmak mümkün mü? Maaşlardan ne kadar kesinti olacak? İşte sistemin tüm ayrıntıları ve kalem kalem örnek hesaplama...
TES NEDİR?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), çalışanların emeklilik sürecinde ek bir gelir elde etmelerini amaçlayan; çalışan, işveren ve devletin katkı sunduğu, fon temelli bir birikim ve tasarruf modeli olarak tanımlanıyor.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların maaşlarından yapılan düzenli kesintilerle emeklilik dönemine yönelik ek bir gelir kaynağı oluşturmayı hedefliyor. Uzun vadeli birikimi teşvik eden bu yapı, tasarruf alışkanlığını güçlendirirken Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile entegre şekilde çalışarak emeklilik sisteminin daha sağlam ve sürdürülebilir hale gelmesini amaçlıyor.
TES NASIL İŞLER?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanın brüt maaşından belirlenen oranda yapılan otomatik kesintinin TES fonuna aktarılmasıyla işler. İşveren de aynı oranda katkı sağlar, devlet ise vergi avantajları ve ek destekler sunar. Birikimler profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilir ve emeklilik döneminde toplu ya da taksitli ödeme olarak katılımcıya ek gelir sağlar.
TES NE ZAMAN HAYATA GEÇECEK?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin 2026 yılı içinde devreye alınması planlanıyor. Orta Vadeli Program'da, sistemin 1 Nisan–30 Haziran döneminde uygulanmaya başlaması hedefleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, altyapı hazırlıkları ile gerekli düzenleme ve yasal çerçeve çalışmalarını sürdürüyor. Meclis'e sunulmasının ardından TES'in yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin 2026 yılı içinde devreye alınması planlanıyor. Orta Vadeli Program'da, sistemin 1 Nisan–30 Haziran döneminde uygulanmaya başlaması hedefleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, altyapı hazırlıkları ile gerekli düzenleme ve yasal çerçeve çalışmalarını sürdürüyor. Meclis'e sunulmasının ardından TES'in yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
KATILIM ZORUNLU MU OLACAK?
BES'te otomatik katılım yalnızca 45 yaş altı çalışanlarla sınırlıyken, TES kapsamında tüm çalışanlar için zorunlu katılım öngörülüyor.
BES'te katılımcılara ilk iki ay içinde cayma hakkı tanınırken, TES'te en az 10 yıl sistemde kalma zorunluluğu bulunacak ve erken çıkış büyük ölçüde sınırlandırılacak.
ÇALIŞAN, İŞVEREN VE DEVLET KATKI SUNACAK
BES ve TES'te maaştan yüzde 3 kesinti yapılırken, BES'te işveren katkısı bulunmazken TES'te işverenin de yüzde 3 pay vermesi zorunlu olacak; ayrıca devlet katkısı BES'te yüzde 20, TES'te ise yüzde 30 olarak uygulanacak.
BES'te fonlar bireysel emeklilik şirketleri tarafından yönetilirken, TES'te fonların daha merkezi bir yapıda ve devlet denetimi altında işletilmesi öngörülüyor.
EMEKLİLİKTE İKİNCİ MAAŞ OLACAK
BES'te katılımcılar istedikleri zaman sistemden çıkıp 10 yıl ve 56 yaş şartıyla emeklilik geliri elde edebilirken, TES'te birikimlere erişim SGK emeklilik yaşına bağlanacak ve bu yaşlar sigorta başlangıç tarihine göre kadınlarda 58–65, erkeklerde ise 60–65 arasında kademeli olarak uygulanacak.
BES'te birikimler toplu ödeme ya da emekli maaşı şeklinde alınabilirken, TES'te SGK'dan alınan emekli aylığına ek olarak tamamlayıcı bir maaş ödenmesi öngörülüyor.
BES VE TES AYNI ANDA MI KESİLECEK?
TES devreye girdiğinde otomatik BES sisteme entegre edilecek, maaşlardan ayrı ayrı kesinti yapılmayacak ve yalnızca TES kapsamında yüzde 3 oranında kesinti uygulanacak.
AYNI İŞ YERİNDE ÇALIŞANLAR DAHA AVANTAJLI OLACAK
Kıdemle bağlantı ihtimali: Sistemin, uzun süre aynı işyerinde çalışanları daha avantajlı kılacak şekilde kurgulanması seçeneği de değerlendiriliyor.
İŞ DEĞİŞTİREN ÇALIŞANIN BİRİKİMLERİ KORUNACAK
İş değiştirmede birikim korunacak. Çalışan iş değiştirirse TES birikimi yeni işyerine taşınabilecek, sistem sıfırlanmayacak.
MEMURLAR DA SİSTEME DAHİL EDİLECEK Mİ?
TES'te özel sektör–kamu ayrımı olmaması bekleniyor. TES'in hem özel sektör hem de kamu çalışanları için tek ve ortak bir çerçevede uygulanması planlanıyor. Bu çerçevede kamuda çalışan polis, öğretmen doktor vs. de sisteme dahil edilecek.
MEMURLAR İÇİN HEM İŞ VEREN HEM DE DEVLET KATKISI NASIL OLACAK?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile ilgili memurlar açısından en çok merak edilen konuların başında hem işveren kesintisinin hem de devlet katkısının nasıl uygulanacağı yönünde.
Şu an için TES henüz yürürlüğe girmiş netleşmiş bir sistem olmadığı için oranlar kesinleşmiş değil. Ancak, kamunun hem işveren olarak aylık yüzde 3 sisteme katkı yapması, ayrıca ise çalışan katkısının yüzde 30'u kadar ek destek vermesi bekleniyor.
MAAŞLARDAN NE KADAR KESİNTİ YAPILACAK?
TES'te çalışanın brüt maaşından yüzde 3, işverenin de yüzde 3 katkısı kesiliyor. Devlet ise toplam katkı üzerinden yüzde 30 ek destek sağlayacak.
Bu doğrultuda özel sektörde asgari ücretle çalışan bir işçinin maaşından yaklaşık 1.000 TL kesinti yapılması beklenirken, ortalama brüt 40 bin TL alan bir işçinin maaşından 1.200 TL kesinti olacak. Memur maaşlarından ise yaklaşık 2 bin TL kesinti yapılacak.
Asgari ücretle çalışan bir işçi için hesaplama şu şekilde olacak:
Bu hesaplamaya göre 10 yıl sonunda toplam nominal birikim 309 bin 240 TL, 20 yıl sonunda ise 618 bin 480 TL olacak.
Ortalama olarak özel sektörde maaş alan bir işçi için hesaplama şu şekilde:
Brüt maaş: 45.000 TL
En düşük memur maaşı üzerinden yapılan hesaplamaya göre ise memurların maaşından şu şekilde kesinti olacak:
İşte örnek hesaplama tablosu...
