İŞKUR Danışman Bilgi Sistemi, öğrenci ve velilerin erişimine açıldı. Uygulama mesleki alanlar ile üniversite bölümlerine ilişkin iş gücü piyasası göstergelerini içeriyor. Mezunların iş bulma süreleri, çalışma devamlılıkları ve ücret dağılımları karşılaştırılabiliyor. İşte detaylar...
İŞKUR, zorlu tercih sürecinde LGS'de 1 milyon, YKS de ise yaklaşık 2.5 milyon genç ve ailelerine saha verileriyle destek veriyor. Öğrenciler ve veliler artık İş Gücü Piyasası verilerine bakarak kariyer tercihi yapıp işi şansa bırakmayacak. İŞKUR Danışman Bilgi Sistemi (DABİS), İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden öğrenci ve velilerin erişimine açıldı.
DABİS'in İŞKUR Mobil uygulamasına taşınmasıyla birlikte öğrenciler, veliler ve mezunlar mesleki alanlar ile üniversite bölümlerine ilişkin iş gücü piyasası göstergelerine doğrudan erişebilecek. Lise ve üniversite tercih döneminde gençlerin eğitim ve kariyerlerine ilişkin daha bilinçli kararlar verebilecek.
DABİS NASIL KATKI VERECEK?
İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı rehber öğretmenler aracılığıyla sunulan DABİS sayesinde kullanıcılar, mesleki alanlar ve üniversite bölümleri hakkında kapsamlı bilgi edinebilecek. Sistem, eğitim tercihlerini yalnızca mevcut eğitim seçenekleri üzerinden değil, mezuniyet sonrasında karşılaşılabilecek iş gücü piyasası koşulları dikkate alınarak değerlendirmeye imkân sağlayan güvenilir bir kariyer rehberliği altyapısı sunuyor.
KAÇ GÖSTERGE GÖRÜLEBİLİYOR?
Mesleki alanlar ile ön lisans ve lisans programlarından mezun kişilerin eğitimden çalışma hayatına geçiş süreçlerini farklı yönleriyle ortaya koyan DABİS, kapsamlı bir kariyer bilgi sistemi niteliği taşıyor. Sistemde; İş bulma süresi, ücret dağılımı, ortalama çalışılan işyeri sayısı, istihdam oranı, girişimcilik oranı, girişim yaşam süresi, akademide çalışma oranı, sektör bazında dağılım gibi mesleki alanı tercih edecekler için 14 gösterge, üniversite bölümü tercih edecekler için 15 gösterge var.
VERİ TABANI NASIL OLUŞTURULDU?
DABİS'te sunulan göstergeler; Yükseköğretim Kurulu'ndan (YÖK) ve Millî Eğitim Bakanlığı'ndan (MEB) alınan lise ve üniversite mezun bilgileri ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) alınan 2010-2024 arası çalışan bilgilerinin anonimleştirilerek eşleştirilmesiyle oluşturulan mikro veri setlerinin analizine dayanıyor.
İŞE GİRİŞLER İZLENEBİLİYOR MU?
Meslek lisesi ve yükseköğretim mezunlarına ilişkin göstergeler, mezunların yalnızca bir işe girip girmediğini değil, çalışma hayatındaki devamlılıklarını ve mesleki hareketliliklerini de ortaya koyuyor. Mesleki alan ve üniversite bölüm bazında hesaplanan istihdam oranı göstergesiyle mezunların güncel yılda istihdam oranları görülebilirken, mesleki alan bazındaki bölgesel istihdam oranı göstergesiyle de mezunların eğitim aldıkları ilde istihdam edilme durumları incelenebiliyor.
İŞ BULMA SÜRESİ ÖĞRENİLİYOR MU?
İlk iş bulma süresi de tercih sürecinde gençlerin en fazla merak ettiği başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. DABİS'te mezunların ilk işlerine ne kadar sürede yerleştikleri ayrıntılı biçimde gösteriliyor. Bu kapsamda, mezuniyetten önceki altı ay içinde çalışmaya başlayanlar ile mezuniyet sonrasındaki ilk altı ayda, altı-on iki ay arasında ve on iki aydan daha uzun sürede iş bulanlar ayrı ayrı değerlendiriliyor. Böylece öğrenciler, tercih etmeyi planladıkları mesleki alan veya üniversite bölümünden mezun olan kişilerin çalışma hayatına ne kadar sürede geçiş yaptığını inceleyebiliyor.
MEZUNLAR TAKİP EDİLEBİLİR Mİ?
Yükseköğretim mezunlarına ilişkin göstergeler üniversite ve bölüm bazında hesaplanıyor. Sistem, ön lisans ve lisans programlarından mezun olanların iş gücü piyasasındaki durumunu çok boyutlu olarak ortaya koyuyor. Üniversite mezunlarının girişimcilik durumu da sistemde ayrı bir gösterge olarak yer alıyor. Mezuniyetten önceki altı ay ile mezuniyet sonrasındaki çalışma yaşamında kendi girişimini kuran mezunların oranları bölüm ve üniversite bazında hesaplanıyor.
YENİ İŞE GEÇİŞ SÜRESİ DE VAR MI?
DABİS üzerinden üniversite mezunlarının bir işten ayrıldıktan sonra yeni bir işe geçiş süreleri, kurdukları girişimlerin faaliyetlerini ne kadar süre devam ettirdiği, çalıştıkları sektörler ve işletme büyüklükleri de incelenebiliyor. Böylece bir bölümün mezunlarının yalnızca işe girme oranı değil, çalışma hayatında hangi sektörlerde ve hangi ölçeklerdeki işletmelerde yoğunlaştığı da görülebiliyor.
ÇALIŞMA İÇİN ÖNGÖRÜ SUNUYOR MU?
DABİS, gençlerin yerine tercih yapan bir sistem olma özelliği taşımıyor. Sistemde yer alan göstergeler tek başına kesin bir iş veya ücret garantisi sunmuyor. Geçmiş dönemlerde mezun olan kişilere ait toplulaştırılmış veriler üzerinden genel bir iş gücü piyasası görünümü sunuyor.
ÖĞRENCİ VE VELİLER SİSTEME NASIL ERİŞEBİLECEK?
Kullanıcıların sisteme erişim için öncelikle IOS ve Android marketlerden İŞKUR Mobil uygulamasını indirmeleri ve profil oluşturduktan sonra Danışman Bilgi Sistemi'ne girerek mesleki alanlar için "Ortaöğretim", üniversite bölümleri için "Yükseköğretim" sekmelerini seçmeleri gerekiyor. Böylece DABİS'le LGS ve YKS tercihleri yapacaklar gerçek saha verileriyle doğru tercih yapabiliyor.
MEZUN OLUNCA NASIL BİR ÇALIŞMA HAYATI BEKLİYOR?
DABİS, öğrencilerin yalnızca "Hangi bölümü kazanabilirim?" sorusuna değil, "Bu alandan mezun olduğumda beni nasıl bir çalışma hayatı bekleyebilir?" sorusuna da cevap buluyor. Kullanıcılar, tercih etmeyi düşündükleri mesleki alan veya üniversite bölümüne ilişkin mezunların iş bulma sürelerini, çalışma devamlılıklarını, ücret dağılımlarını, girişimcilik eğilimlerini ve yoğun olarak çalıştıkları sektörleri karşılaştırabiliyor. Böylece eğitim tercihleri daha fazla veriye dayalı ve daha bilinçli şekilde yapılabiliyor.
İŞKUR'A DEVİR NE ZAMAN YAPILDI? HERKES ERİŞEBİLİR Mİ?
DABİS platformu, 2025 yılı temmuz ayında Cumhurbaşkanlığı tarafından İŞKUR'a devredildi. Devir sürecinin ardından sistem, 81 ilde görev yapan İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı rehber öğretmenler tarafından aktif olarak kullanılmaya başlandı. İŞKUR Mobil uygulamasıyla birlikte bu hizmet artık yalnızca danışmanlar ve rehber öğretmenler aracılığıyla değil, öğrenciler, veliler ve mezunlar tarafından da doğrudan erişilebilir hâle geldi.
TÜM GENÇLERİ DESTEKLEMEYİ Mİ AMAÇLIYOR?
DABİS ile veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması, tercih süreçlerinde doğru ve güvenilir bilgiye erişimin artırılması ve gençlerin eğitim ile çalışma hayatına ilişkin kararlarını iş gücü piyasası verileri ışığında desteklemeleri amaçlanıyor.
