Pasifik Okyanusu'nda başlayan ve küresel hava dolaşımını etkileyebilen El Niñn olayı yeniden güçleniyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), El Nino'nun önümüzdeki aylarda çok güçlü seviyeye ulaşmasının beklendiğini ve etkilerinin 2027'ye kadar devam edebileceğini açıkladı. Tahminlere göre olayın yıl sonuna doğru zirve yapması bekleniyor.
El Niño'nun güçlenmesiyle birlikte sıcaklık ve yağış düzenlerinde değişiklik, aşırı sıcaklar, kuraklık ve sel risklerinde artış gibi sonuçlar dünya genelinde daha fazla gündeme gelebilir. Türkiye açısından ise tablo biraz daha farklı.
EL NİÑO NEDİR, NEDEN DÜNYAYI ETKİLİYOR?
El Niño, tropikal Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden belirgin şekilde yükselmesiyle ortaya çıkan doğal bir iklim olayıdır. Okyanustaki bu ısınma, atmosferik dolaşımda değişikliklere yol açarak dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ve yağış düzenlerini etkileyebilir.
Bu nedenle El Niño yalnızca Pasifik çevresindeki ülkelerin hava durumunu ilgilendiren bir olay değildir. Geçmişteki güçlü El Niño dönemlerinde dünyanın farklı bölgelerinde kuraklık, aşırı yağış, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi olayların görülme sıklığında değişimler yaşandı. Ancak etkiler her El Niño döneminde ve her bölgede aynı şekilde ortaya çıkmıyor.
EL NİÑO DÜNYADA HANGİ BÖLGELERİ ETKİLEYECEK?
El Niño'nun etkileri bölgeden bölgeye değişiyor. Güçlü bir El Niño döneminde bazı bölgelerde normalden daha sıcak ve kurak, bazı bölgelerde ise daha yağışlı koşullar ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle tek başına El Niño'ya bakarak dünyanın tamamı için aynı hava senaryosunu söylemek mümkün değil.
2026-2027 döneminde özellikle sıcaklıkların küresel ölçekte yüksek seyretmesi ve yağış düzenlerindeki değişimlerin aşırı hava olayları riskini artırması bekleniyor. WMO; aşırı sıcak, kuraklık ve sel risklerinin El Niño'nun güçlenmesiyle birlikte daha fazla önem kazanabileceğine dikkat çekiyor.
EL NİÑO TÜRKİYE'YE GELECEK Mİ?
El Niño Türkiye'ye doğrudan gelen bir hava sistemi değil. Türkiye'nin hava koşullarını Pasifik'teki El Niño'nun kendisinden ziyade, bunun atmosferik dolaşımda oluşturduğu değişiklikler etkileyebilir. Bu nedenle "El Niño Türkiye'yi vuracak" şeklinde kesin bir ifade kullanmak doğru olmaz.
Türkiye'deki olası etkiler daha çok sıcaklıkların yüksek seyretmesi, sıcak hava dalgalarının artması ve yağış düzenindeki değişiklikler üzerinden değerlendiriliyor. Özellikle Akdeniz havzasında sıcak hava dalgalarının daha sık görülmesi konusunda uzman değerlendirmeleri bulunuyor.
TÜRKİYE'DE HANGİ BÖLGELER DAHA FAZLA ETKİLENEBİLİR?
El Niño'nun Türkiye üzerindeki etkisini şimdiden kesin biçimde bölgelere ayırmak mümkün değil. Bunun nedeni Türkiye'nin hava koşullarında El Niño'nun yanı sıra Kuzey Atlantik Salınımı (NAO), Akdeniz'deki atmosferik sistemler ve diğer okyanus-atmosfer etkileşimlerinin de rol oynaması.
Bununla birlikte bazı değerlendirmelerde özellikle Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu için sıcak hava dalgalarının, yüksek gece sıcaklıklarının ve uzun süren yangın riskinin öne çıkabileceği belirtiliyor. Bu değerlendirmeler kesin hava tahmini değil, El Niño'nun olası iklimsel etkilerine yönelik projeksiyonlar olarak ele alınmalı.