Yaklaşık 1700 yıl öncesine uzanan arkeolojik keşif, dönemin yaşamına dair dikkat çeken ayrıntıları gün yüzüne çıkardı. Bir imparatorluk yerleşkesinde ortaya çıkarılan yapının konumu ve içerisinde bulunan izler, araştırmacıları şaşırtırken kazıların devam etmesiyle yeni ayrıntıların ortaya çıkması bekleniyor.
Sırbistan'ın doğusundaki Negotin şehri yakınlarında yer alan Vrelo–Šarkamen arkeolojik alanında yürütülen kazı çalışmalarında, yaklaşık 1700 yıllık görkemli bir Roma hamamı ortaya çıkarıldı.
Arkeologlar, dairesel mimariyle tasarlanan bu hamamın anıtsal bir imparatorluk sarayının dev köşe kulesinin alt bölümüne yerleştirildiğini tespit etti.
Yapılan araştırmalar, Roma İmparatorluğu sınırları içerisinde dev bir kulenin içine bu şekilde hamam inşa edilmesinin bilinen doğrudan başka bir örneği olmadığını ve mimari açıdan eşsiz bir keşif olduğunu gösteriyor.
MS 4. yüzyılın başlarında inşa edildiği belirlenen Vrelo–Šarkamen yerleşkesinin, Roma İmparatorluğu'nun Tetrarşi dönemindeki yöneticilerinden Maximinus Daia ile doğrudan bağlantılı olduğu düşünülüyor.
Surlar ve dev kulelerle korunan alanın yüksek statülü bir imparatorluk yerleşkesi olduğunu belirten uzmanlar, kulenin formuna uygun olarak dairesel biçimde inşa edilen hamamın üzerinin kubbeyle kapatıldığını ve bu kubbede altı pencereli bir aydınlatma açıklığı bulunduğunu kaydetti.
Hamamın içerisinde üç ayrı yıkanma alanı, bir buhar odası ve su ısıtma sistemleri yer alırken; yapının planlamasında saray mensupları ile hamam çalışanlarının girişlerinin birbirinden tamamen ayrıldığı görüldü.
YERDEN ISITMASI BİLE VARMIŞ
Kazılarda Romalıların "hipokaust" adı verilen gelişmiş yerden ısıtma sisteminin izleri de günümüze kadar ulaşmayı başardı.
Ocakta ısıtılan sıcak havanın zeminin altındaki boşluklarda dolaştırılarak tüm yapıyı ısıttığı sistemin yanı sıra, suyun ısıtılmasında kullanılan dev bakır kazanın oturtulduğu kaide de gün yüzüne çıkarıldı.
Bakır kazan günümüze ulaşamamış olsa da korunan kaide sayesinde sistemin çalışma prensibi net bir şekilde anlaşıldı.
SARAYDAN KULENİN ALTINA GEÇİŞ YOLLARI ARALANIYOR
Yaklaşık 30 yıl önce aynı bölgedeki imparatorluk mozolesinde değerli altın takıların bulunması ve mezarın Maximinus Daia'nın ailesiyle ilişkilendirilmesi yerleşkenin önemini artırmıştı.
Arkeologlar şimdi sarayın ana yapısından kulenin alt seviyesindeki bu lüks hamama tam olarak nasıl geçildiğini çözmeye çalışıyor.
Devam eden kazılarla birlikte 1700 yıllık bu sıra dışı yapının işleyişine dair yeni sırların aydınlatılması bekleniyor.
ABD'nin Louisiana eyaletindeki bataklık alanın içerisine gizlenmiş Watson Brake höyük kompleksinin MÖ 3400 yıllarına uzandığı kesinleşti.
Mısır'daki ilk piramitlerden bile yaklaşık 2 bin yıl, İngiltere'deki Stonehenge yapısından ise bin yıl eski olan bu alan, insanlık tarihine ilişkin temel kabulleri sarsmasıyla gündem oldu.
Söz konusu bilimsel keşif, devasa mimarinin yalnızca yerleşik tarım toplumlarınca inşa edilebileceğine dair tarihsel teorileri çürütmüş oldu.
Amatör arkeolog Reca Boughton tarafından keşfedilen detaylı araştırmalarla netleşen çalışmalar, alanın doğal bir yapı olmadığını doğruluyor.
Yürütülen radyokarbon analizleri sonucunda, 11 höyükten ve bunları bağlayan yükseltilerden oluşan yapının inşasına MÖ 3400 civarında başlandığı ortaya çıktı.
Görsel temsilidir.
Yaklaşık 400 yıl boyunca kademeli şekilde genişletilen mimari için 100 bin saatten fazla iş gücü harcandığı hesaplanıyor.
Yüksekliği 7 metreye ulaşan höyüklerin altındaki zeminin özel tekniklerle sıkıştırılmış olması, yapının aşınmadan günümüze kadar ulaşmasını sağlıyor.
Görsel temsilidir.
GÖÇEBE TOPLULUKLAR BÖLGEYİ MEVSİMSEL MERKEZ OLARAK KULLANMIŞ
Kazılarda ulaşılan ev aletleri, balık kalıntıları ve bölgenin en eski çömlek parçaları, kompleksin kalıcı bir yerleşim yeri olmadığını belgeliyor.
Arkeologlar, yapının göçebe avcı-toplayıcı grupların belirli dönemlerde sosyal dayanışma, ticaret ve ritüeller için bir araya geldiği mevsimsel bir merkez işlevi gördüğünü belirtiyor.
Görsel temsilidir.
Mimaride merkezi bir otoritein ya da tek bir hükümdarın izine rastlanmamış olması, devasa bir organizasyonun toplumsal iş birliğiyle yürütüldüğünü gözler önüne seriyor.
Watson Brake, tarım öncesi dönemde de ileri düzey sosyal organizasyonların kurulabileceğini kanıtlayan en eski mimari eserler arasında yer alıyor.
