Çekya'da bir evin ahır temelinde yıllarca sıradan bir taş gibi kullanılan nesnenin, yaklaşık 3 bin 300 yıl öncesine ait olduğu ortaya çıktı. Arkeologların incelemesiyle taşın, Bronz Çağı'nda mızrak uçları üretmek için kullanılan özel bir kalıp olduğu belirlendi.
Çekya'nın Güney Moravya bölgesindeki Morkůvky köyünde yıllardır bir ahırın temelini destekleyen sıradan görünümlü taş, arkeologların incelemesiyle şaşırtıcı bir hikayenin kapısını araladı.
2007 yılında bahçesinde bulunan taşı uzun süre temel malzemesi olarak kullanan ev sahibi, nesnenin tarihi değerinden habersizdi. Yapılan incelemelerde ise taşın yaklaşık MÖ 1350 yılına tarihlenen, Bronz Çağı'nda bronz mızrak uçları dökmek için kullanılan nadir bir kalıp olduğu ortaya çıktı.
AHIRIN TEMELİNDEKİ TAŞIN SIRRI ÇÖZÜLDÜ
Çekya'nın Güney Moravya bölgesindeki Morkůvky köyünde bulunan taş, ilk bakışta diğer taşlardan farksız görünüyordu. Ancak arkeologlar tarafından incelendiğinde, bunun sıradan bir kaya parçası olmadığı anlaşıldı.
Araştırmacılar, nesnenin Geç Tunç Çağı'na ait bir döküm kalıbının bir parçası olduğunu belirledi. Kalıbın, bronz mızrak uçlarının üretiminde kullanıldığı tespit edildi.
YAKLAŞIK 3 BİN 300 YILLIK
Yapılan incelemelere göre kalıp yaklaşık MÖ 1350 yılına tarihleniyor. Bu dönem, Orta Avrupa'da metal işçiliğinin geliştiği dönemlerden biri olarak biliniyor.
Kalıbın yalnızca bir yarısının günümüze ulaşmış olması, keşfi daha da dikkat çekici hale getiriyor. Araştırmacılar, kalıbın yüksek sıcaklıklara tekrar tekrar maruz kaldığını ve bu nedenle birden fazla mızrak ucunun üretiminde kullanılmış olabileceğini düşünüyor.
TAŞIN KÖKENİ DE ARAŞTIRILDI
Arkeologların yaptığı analizler, kalıbın yapımında kullanılan taşın bölgedeki sıradan kayalardan farklı olduğunu gösterdi.
Malzemenin, günümüzde Slovakya ve Macaristan'ın kuzey kesimlerine denk gelen bölgelerden getirilmiş olabileceği değerlendiriliyor.
YILLARCA DEĞERİ ANLAŞILMADI
En dikkat çekici ayrıntılardan biri ise nesnenin keşfedildikten sonra yıllarca ahırın temelinde kullanılması oldu. Ev sahibi, 2007 yılında bahçesinde bulduğu taşın arkeolojik önemini bilmiyordu.
1500 YILLIK AYAKKABILAR DA ÇOK DİKKAT ÇEKMİŞTİ
Kazakistan'ın batısında, yaklaşık 1500 yıl öncesine tarihlenen seçkin bir kadına ait mezarda, altın parçalarla süslenmiş bir çift ayakkabı bulundu.
Hazar Denizi kıyısındaki Mangışlak Yarımadası'nda yer alan Aktau şehri yakınlarındaki Karavak mezarlığında gün yüzüne çıkarılan ayakkabılar, araştırmacılar tarafından detaylı bir incelemeye alındı.
Araştırmalar, ayakkabıların tamamen altından imal edilmediğini, ince altın levhalarla kaplandığını ortaya koydu. Bu yöntem, ayakkabılara tamamen altından yapıldığı izlenimini kazandırmak amacıyla kullanılmıştı.
Mezarın genç bir kadına ait olduğunu tespit eden araştırmacılar, merhumun ölümünün ardından oldukça gösterişli bir tören kıyafetiyle defnedildiğini değerlendiriyor.
KIYAFETİN BİRÇOK BÖLÜMÜ ALTINLA SÜSLENMİŞ
Altın süslemeler yalnızca ayakkabılarla sınırlı değildi; genç kadının başlığında da yuvarlak altın plakalar, kırmızı kumaştan hazırlanmış bir taç ve maske formunda detaylar yer alıyordu.
Alın bölgesine yerleştirilen merkezi süslemenin ise Helenistik dönemde kullanılan Gorgoneion tasvirini taklit ettiği tespit edildi. Kemer tokaları da kanatlarını açmış yırtıcı kuşları andıracak şekilde hazırlanmıştı.
Ancak ayakkabı ve kemerdeki bazı tokalar günlük kullanım için uygun olmaması araştırmacıların dikkatini çeken bir başka ayrıntı oldu.
Parçaların işlevsel olması için gereken bağlantıların bulunmaması, bunların kadının hayattayken kullandığı eşyalardan ziyade özellikle cenaze töreni ve defin için hazırlanmış olabileceğini ortaya koydu.
Mezar, MS 5.yüzyılın ikinci yarısı ile 6. yüzyılın ilk yarısı arasında tarihleniyor.
ALTIN SÜSLEMELER UZAKTAN GETİRİLMEMİŞ OLABİLİR
Araştırmacı Andrei Astafyev ve Evgeny Bogdanov'a göre gösterişli parçaların uzak bir imparatorluk merkezinden getirilmesi yerine Karakabak'Taki yerel atölyelerde üretilmiş olmasının mümkün olduğu belirtildi.
Bölgede daha önce yapılan kazılarda metal işleme, mücevher üretimi, cam yapımı ve çömlekçiliğe ilişkin izler ortaya çıkarılmıştı.
Karakabak'ın o dönemde sıradan bir yerleşim yeri olmadığına işaret eden bulgular da bulunuyor. Bölgede yapılan çalışmalarda 150'den fazla antik sikke ortaya çıkarıldı.
Part, Harezm, Soğd, Sasani, Bizans ve Çin gibi oldukça geniş coğrafyayla bağlantılı sikkelerin aynı noktada bulunması, yerleşimin Hazar çevresindeki önemli ticaret güzergahlarından biri üzerinde bulunduğunu gözler önüne seriyor.
Arkeologlar, Karakabak'ın Orta Asya'yı Kuzey Kafkasya, Volga bölgesi ve Güney Urallarla bağlayan eski Azak-Hazar ticaret koridorunun önemli bulgularından biri olabileceğini değerlendirdi.
Bu nedenle mezardan çıkan altın kaplamalı ayakkabılar yalnızca kadının yüksek statüsünü değil, aynı zamanda yaklaşık 1500 yıl önce Hazar kıyısındaki toplulukların sahip olduğu zanaatkârlığı ve uzak bölgelerle kurduğu ticari bağlantıları da ortaya koyuyor.
Pasifik Okyanusu'nun binlerce metre altında, küresel teknoloji üretimini baştan aşağı değiştirecek bir keşif yapıldı.
