İtalya'da restoran açma hayaliyle aldığı binanın tıkanan tuvalet giderini açmak isteyen adam, zemini kazdıkça 2500 yıllık tarihin kapısını araladı. Birkaç günlük basit tesisat tamiratı, 7 yıllık devasa bir arkeolojik kazıya ve dünyaca ünlü bir müzeye dönüştü.
Sürekli tıkanan kanalizasyon borusunu açmak için kolları sıvayan Luciano Faggiano, zemini kırdığında Roma sarnıçlarından Tapınak Şövalyeleri tünellerine kadar uzanan 5 bin parçalık bir hazineyle karşılaştı.
İtalya'nın güneyindeki tarihi Lecce kentinde yaşayan Luciano Faggiano, geleneksel lezzetler sunacağı şirin bir trattoria (İtalyan restoranı) açmak amacıyla tarihi bir bina satın aldı.
Ancak işletmeyi açmadan önce tek bir küçük pürüz vardı: Sürekli tıkanan ve geri basan tuvalet gideri.
Tesisat masrafından kaçınmak isteyen Faggiano, oğullarını da yanına alarak zemini kazıp boruyu bulmayı planladı. Birkaç günlük basit bir tamirat olarak başlayan bu işlem, tarihin en sıra dışı amatör keşiflerinden birine kapı araladı.
Faggiano ve oğulları zemini kazdıkça sahte bir zeminle, ardından da aşağı doğru uzanan gizemli tünellerle karşılaştı. Kazma kürekle derinlere indikçe ortaya çıkan katmanlar şunları içeriyordu:
Roma egemenliğinden önce bölgede yaşayan yerel Messapi halkına ait temel kalıntıları ve kaya mezarları gün yüzüne çıkarıldı. Yapının altındaki geçitlerde, dönemin gömü geleneklerini yansıtan mezar odaları ve küçük bir çocuğa ait defin alanı tespit edildi.
Antik Roma dönemine inildiğinde, kayalara kusursuzca oyulmuş çan biçimli dev su sarnıçları, yağmur suyunu toplayan pişmiş toprak kanallar ve kentin erzak ihtiyacını karşılayan tahıl ambarları (silolar) bulundu.
1000-1200 yılları arasında yapının Tapınak Şövalyeleri tarafından üs olarak kullanıldığına işaret eden semboller ve duvarlara kazınmış Yaşam Çiçeği motifleri ortaya çıkarıldı.
Sonraki yüzyıllarda Fransisken rahibelerine tahsis edilen alanda ise rahibelerin defnedilmeden önce bedenlerinin kurutulduğu yaklaşık 7 metre derinliğinde bir kurutma kuyusu (Dead Dryer) ile kemiklik (ossuary) keşfedildi.
Şehrin diğer kalelerine bağlanan yer altı kaçış geçitlerinin yanı sıra; İsa figürlü Cizvit yüzükleri, Roma adak şişeleri, 16. yüzyıl duvar freskleri, 18. yüzyıl çinileri ve binlerce parça seramik eşya tek tek belgelenerek koruma altına alındı.
Kazı ilk başlarda o kadar gizli yürütüldü ki Faggiano, çıkan tonlarca molozu eşi ve komşuları fark etmesin diye geceleri çöp poşetleriyle gizlice dışarı taşıdı. Ancak kazı derinliği kontrol edilemez boyuta ulaşıp durum resmi makamlara yansıyınca, İtalyan Kültür Bakanlığı devreye girdi.
Yetkililerin gözetiminde yaklaşık 7 yıl süren titiz kazı çalışmalarının ardından Faggiano, restoran açma hayalinden tamamen vazgeçti.
2008 yılında kapılarını açan ve bugün binlerce turistin ziyaret ettiği Museo Faggiano, ziyaretçilerine tek bir yapının tabanından aşağı inerek 2500 yıllık Avrupa tarihini katman katman izleme fırsatı sunuyor.
