Denizin altında göz alabildiğine uzanan boş bir zemin düşünün… Batı Avustralya'da yıllar önce tam da böyle bir bölgeye 10 ton ağırlığındaki dev beton yapılar bırakıldı. Amaç, deniz canlılarına yeni yaşam alanları oluşturmaktı. Aradan yalnızca birkaç yıl geçti ve sonuçlar şaşırttı.
Başlangıçta yaklaşık 12 balık türünün bulunduğu bölgede, 3 yıl sonra 60'tan fazla balık türü tespit edildi.
DENİZİN DİBİNE 60 DEV BETON YAPI BIRAKILDI
Batı Avustralya'nın güneybatı kıyısındaki Bunbury ve Dunsborough açıklarında 2013 yılında yapay resif projesi başlatıldı. Her iki bölgeye 30'ar adet olmak üzere toplam 60 beton yerleştirildi.
Her bir yapı yaklaşık 3 metre uzunluğunda ve tam 10 ton ağırlığındaydı. Ancak bunlar denizin dibine rastgele bırakılmış beton bloklar değildi. İçi boş ve farklı bölmelere sahip olacak şekilde tasarlanan yapılar, balıkların saklanabileceği alanlar oluştururken su hareketini de değiştirecek şekilde planlandı.
AMAÇ DENİZİN ALTINDA YENİ BİR YAŞAM ALANI OLUŞTURMAKTI
Yapay resiflerin temel amacı, doğal yapının az olduğu deniz tabanında canlıların kullanabileceği karmaşık alanlar oluşturmaktı. Beton yapıların şekli, suyun hareketini değiştirerek deniz tabanından besin açısından zengin suyun yukarı taşınmasına da yardımcı oluyordu. Bu durum, besin zincirinin temelini oluşturan planktonların gelişimini destekleyebiliyor ve zamanla daha büyük canlıları bölgeye çekebiliyordu.
İLK AYLARDAN İTİBAREN CANLILAR GELMEYE BAŞLADI
Değişim uzun yıllar beklenmeden başladı. Yapıların denize bırakılmasından yaklaşık iki ay sonra yeni balık türlerinin bölgede görülmeye başladığı, küçük yem balıklarının ise beton yapıların arasındaki boşluklarda toplandığı kaydedildi.
Yaklaşık altı ay sonra beton yüzeylerin önemli bölümünde algler oluşmaya başladı. Bunun ardından dipte yaşayan balık türleri de resif çevresinde görülmeye başladı. Bir yıldan biraz fazla zaman geçtiğinde ise mercan benzeri algler ve süngerler gibi çeşitli deniz canlıları beton yapıların yüzeylerini kaplamaya başladı.
12 TÜRDEN 60'TAN FAZLA TÜRÜN YAŞAM ALANINA DÖNÜŞTÜ
Projenin en dikkat çekici sonucu ise canlı çeşitliliğinde ortaya çıktı. Yapay resifler yerleştirilmeden önce bölgede yaklaşık 12 balık türü tespit edilmişti. Ancak aradan üç yıl geçtiğinde resifleri kullanan 60'tan fazla balık türü kayıtlara geçti.
Böylece başlangıçta deniz tabanında yalnızca birkaç beton yapıdan oluşan alan, zaman içerisinde çok daha karmaşık bir su altı ekosistemine dönüştü.
ÇİN'DE DE BETON BLOKLAR YERLEŞTİRİLMİŞTİ AMA BAKIN NE İÇİN...
Çin, Qingdao kıyılarında deniz ve enerji altyapısını güçlendirmek amacıyla eşi benzeri görülmemiş bir mühendislik projesine imza atıyor. Bölgede kurulacak yeni dev enerji kompleksini korumak için denizin altına 675 metre uzunluğunda hassas bir dalgakıran duvarı inşa ediliyor. Ancak projeyi benzerlerinden ayıran en büyük detay, kullanılan devasa yapı blokları.
3 BiN 500 TONLUK DEV BLOKLAR DENİZE İNDİRİLİYOR
Her biri 3 bin 500 ton ağırlığında ve 5 katlı bir bina yüksekliğinde (12 ila 15 metre) olan 34 adet dev beton blok, yüzer dubalar ve römorkörler vasıtasıyla denize taşınıyor. İlk dev blok, Qingdao'nun Tianheng deniz sahasında başarıyla deniz tabanına yerleştirildi.
Kıyıdan sadece 1 kilometre uzaklıktaki noktaya taşınması bile yüksek güvenlik önlemleri ve hassas denge hesaplamaları nedeniyle yaklaşık 1 saat sürdü.
GPS VE AKILLI SİSTEMLERLE MİLİMETRİK YERLEŞTİRME
Dev beton blokların 17 metre derinlikteki deniz tabanına indirilmesi sırasında en kritik aşama yaşanıyor. Rüzgar, dalga ve akıntıların olumsuz etkisini sıfıra indirmek için mühendisler özel GPS takip ve akıllı izleme sistemlerinden yararlanıyor.
Blokların eğimi ve batma açısı anlık olarak elektronik sistemlerle takip edilerek santimetre seviyesinde milimetrik bir hassasiyetle tabana oturtuluyor. Yapı yerine yerleştikten sonra içi su ve dolgu malzemesiyle doldurularak sabitleniyor.
TEMİZ ENERJİ ÜSSÜ OLABİLMEK İÇİN İNŞA EDİLİYOR
Toplamda 34 adet dev blok yan yana dizilerek 675 metrelik devasa bir dalgakıran oluşturacak. Projenin ana amacı ise liman koruması sağlamak. Tamamlandığında bu dev altyapı; deniz üstü rüzgar enerjisi, yüzer güneş enerjisi ve hidrojen enerjisi üretim merkezlerine ev sahipliği yapacak.
