Askeri insansız hava araçları (İHA ve SİHA'lar) artık modern savaşların destekleyici unsuru değil, doğrudan cephenin kaderini belirleyen başrol oyuncuları. Ancak dünyada bu gücü büyük ölçekte üretebilip ihraç edebilen ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor. Listede Türkiye devleri bir bir solladı. İşte gurur veren sıralamamız...
SIPRI'nin 2022-2025 dönemi Silah Transferleri Veritabanı'na göre, küresel askeri drone pazarında ABD ve İran hacim olarak zirveyi paylaşırken, Türkiye tamamen farklı bir stratejiyle rakiplerini ezici bir farkla geride bıraktı.
İHRACATIN %86'SI ABD VE İRAN'DAN (ANCAK BİR DETAY VAR)
Küresel askeri drone ihracatının %86'sını ABD ve İran tek başına sırtlıyor. Bu devasa rakamların arkasında yatan temel neden ise tek kullanımlık "kamikaze" dronlar.
ABD: 7.593 adet drone ihraç etti. Bu dronların %95'i tek kullanımlık vurucu mühimmat olarak doğrudan Ukrayna'ya gönderildi.
İran: Büyük kısmı Rusya'nın lisans altında ürettiği Şahed-136'lardan oluşan 6.800 adet drone ihraç etti ve bunun %99'u Rusya'ya gitti.
Dünya genelinde ihraç edilen dronların %97'si tek yönlü saldırı ve havada asılı kalabilen mühimmatlardan oluşuyor. Sadece Rusya-Ukrayna savaşı, küresel istatistikleri binlerce birim yukarı çekmeye yetti.
2025'TE DENGE DEĞİŞTİ
ABD'nin Ukrayna'ya yardımları durdurmasıyla 2024'te 3.219 olan ABD ihracatı, 2025'te 402 adede çakıldı (bu sevkiyatın çoğu Tayvan'a yapıldı). İran ise yılda ortalama 2.000 adetlik sevkiyatla 2025'in açık ara en büyük ihracatçısı oldu. Avrupa'nın bıraktığı boşluğu ise 1.000 adetlik kamikaze drone teslimatıyla Almanya doldurmaya çalıştı.
TÜRKİYE'NİN RAKİPSİZ OLDUĞU ALAN: GERÇEK KAPASİTE VE KÜRESEL AĞ
Toplam gönderilen "adet" bakımından Türkiye beşinci sırada görünse de, söz konusu kalıcı askeri kapasite ve teknoloji diplomasisi olduğunda tablo tamamen Türkiye'nin lehine dönüyor:
En Fazla Ülkeye Ulaşan Güç: 2022-2025 yılları arasında tam 28 farklı ülkeye tedarik sağladı. Bu, dünyada askeri drone ithal eden 54 ülkenin yarısından fazlası demek. ABD veya Çin'in (10'ar ülke) ulaştığı pazarın neredeyse üç katı büyüklüğünde bir ağa sahip.
Geniş Coğrafi Dağılım: Müşterilerin 12'si Afrika kıtasında yer alırken; ağ, Polonya ve Romanya gibi NATO üyelerinden Pakistan, Kuveyt ve Ukrayna'ya kadar çok geniş bir jeopolitik yelpazeye yayılıyor.
Tek kullanımlık değil, Kalıcı Filolar: ABD ve İran binlerce "tek atımlık" mühimmat satarken; Türkiye'nin ihracatının %75'ini, defalarca görev yapabilen, üsse geri dönen Bayraktar TB2 gibi yüksek teknolojili büyük platformlar oluşturuyor. Dünya çapında ihraç edilen, gelişmiş sensör ve mühimmat taşıma kapasitesine sahip "büyük" askeri insansız hava araçlarının %58'ini tek başına Türkiye tedarik etti.
ASIL LİDERLİK TÜRKİYE'NİN
SIPRI, silahları sadece adet olarak değil, üretim maliyetine ve transfer edilen askeri yeteneğe dayalı Trend Gösterge Değeri (TIV) ile ölçüyor. Basit bir kamikaze drone ile gelişmiş bir SİHA'nın yarattığı kapasite farkını ortaya koyan bu TIV ölçütüne göre, Türkiye 2022-2025 döneminin tartışmasız en büyük askeri insansız hava aracı ihracatçısı oldu.
İŞTE 2022–2025 DÜNYANIN EN BÜYÜK ASKERİ DRONE İHRACATÇILARI! 14 ÜLKE LİSTEDE
1. ABD — 7.593 ADET (%45,1 PAY)
Küresel listenin zirvesinde yer alan ABD, ihraç ettiği 7 bin 593 drone ile pazarın neredeyse yarısını tek başına domine ediyor. Bu teslimatların ezici çoğunluğunu Ukrayna'ya gönderilen tek kullanımlık gezici mühimmatlar oluşturuyor.
2. İRAN — 6.800 ADET (%40,4 PAY)
Listenin ikinci sırasında yer alan İran, Rusya'ya yaptığı binlerce adetlik Şahed serisi kamikaze drone sevkiyatıyla toplam ihracatta 6 bin 800 adede ulaşarak %40,4'lük küresel pay elde etti.
3. ALMANYA — 1.000 ADET (%5,9 PAY)
Avrupa'nın en büyük drone tedarikçisi konumundaki Almanya, tamamı Ukrayna'ya yardım amacıyla gönderilen 1.000 adetlik havada asılı kalabilen mühimmat teslimatıyla üçüncü sırada yer alıyor.
4. POLONYA — 690 ADET (%4,1 PAY)
Bölgesel savunma sanayii hamleleriyle dikkat çeken Polonya, 690 adetlik askeri İHA ihracatı ile küresel pazardan %4,1 pay alarak 4. sıraya yerleşti.
5. TÜRKİYE — 381 ADET (%2,3 PAY)
Listede 381 adetlik teslimatla 5. sırada yer alan Türkiye, "adet" sayısından ziyade Bayraktar TB2 ve Akıncı gibi yüksek teknolojiye sahip, tekrar kullanılabilir ağır SİHA platformları ihraç ediyor. Türkiye, 28 farklı ülke ile dünyada en geniş müşteri ağına ve askeri değer (TIV) bakımından en yüksek ihracat hacmine sahip ülke konumunda.
6. İSRAİL — 205 ADET (%1,2 PAY)
Geleneksel savunma sanayii üreticilerinden İsrail, dönem boyunca 205 adet askeri İHA ihraç ederek %1,2'lik pazar payına ulaştı.
7. ÇİN — 64 ADET (%0,4 PAY)
Asya'nın dev savunma üreticisi Çin, doğrudan askeri İHA transferinde 64 adetle sınırlı kalarak %0,4'lük pay aldı.
8. ÇEKYA — 32 ADET (%0,2 PAY)
Çekya, 32 adetlik teslimatla listenin 8. sırasında kendine yer buldu.
9. BELARUS — 20 ADET (%0,1 PAY)
Belarus, 20 adetlik ihracat rakamıyla %0,1'lik küresel payı paylaşıyor.
10. BİRLEŞİK KRALLIK — 20 ADET (%0,1 PAY)
Birleşik Krallık da Belarus ile eşit miktarda (20 adet) ihracat gerçekleştirerek 9. sırayı paylaştı.
11. PORTEKİZ — 7 ADET (<%0,1 PAY)
Portekiz, 7 adetlik küçük ölçekli askeri İHA transferiyle 11. sırada.
12. AVUSTURYA — 5 ADET (<%0,1 PAY)
Avusturya, dönem boyunca 5 adet İHA teslimatı gerçekleştirdi.
13. İTALYA — 3 ADET (<%0,1 PAY)
İtalya, 3 adetlik ihracatla listenin alt sıralarında yer aldı.
14. İSVEÇ — 2 ADET (<%0,1 PAY)
Sıralamanın son basamağında yer alan İsveç, 2 adet askeri İHA ihraç etti.
