Hayvanlar dünyayı nasıl görüyor? Yapay zeka çizdi! Tüm bildiklerinizi unutun

Şu an etrafınıza baktığınızda gördüğünüz renklerin ve manzaraların 'tek gerçeklik' olduğunu mu sanıyorsunuz? Büyük yanılıyorsunuz. Doğanın kusursuz tasarımında, her canlının kendine ait bambaşka bir evreni var. Bizim asla algılayamadığımız morötesi ışıkları seçebilen arılar, karanlıkta avının ısısını bir termal harita gibi okuyan yılanlar veya dünyayı bambaşka bir renk filtresiyle izleyen evcil dostlarımız... Bilim insanlarının onlarca yıllık araştırmaları, yapay zekanın gücüyle birleşti ve sekiz farklı hayvanın gözünden dünyayı ilk kez bu kadar net canlandırdı. İşte kendi gözlerinize olan güveninizi sorgulatacak o büyüleyici kareler! 34 - KÖPEK: SARI, MAVİ VE GRİ TONLARI... kırmızı-yeşil ayrımını yapamayan dikromatik görüşe sahiptir; dünyayı esasen sarı, mavi ve gri tonlarında görürler ama hareket algıları ve karanlıkta görüşleri insandan çok daha güçlüdür. 33 - KARTAL: İDRAR İZLERİNİ HAVAN FARK EDEBİLİRLER İnsandan 4-5 kat daha keskin görüşe sahiptir ve morötesi ışığı da algılayabilir; bu sayede kemirgenlerin idrar izlerini havadan bile fark edebilirler. 32 - KEDİ: KARANLIKTA İNSANDAN 6 KAT DAHA İYİ GÖRÜRLER Karanlıkta insandan 6 kat daha iyi görür ama renk algıları sınırlıdır; dünyayı loş, mavi-yeşil ağırlıklı tonlarda ama çok daha net hareket detaylarıyla algılarlar. 31 - YILAN: KIZILÖTESİ ISIYI ALGILAYABİLİRLER Çukur engereği türleri, gözlerinin yanındaki özel organlarla kızılötesi ısıyı algılayabilir; karanlıkta bile sıcak kanlı bir avın 'ısı haritasını' görebilirler. 30 - KARİDES: İNSANDAN 4 KAT DAHA CANLI GÖRÜRLER Bu küçük deniz canlısı, insanın sadece 3 tür renk reseptörüne karşı 12-16 farklı fotoreseptöre sahiptir; polarize ışığı da algılayarak bilim insanlarının bile tam olarak simüle edemediği bir renk zenginliği görür. 29 - KÖPEKBALIĞI: SADECE GRİ OLARAK GÖREBİLİRLER Çoğu köpekbalığı türü renkleri ayırt edemez, dünyayı gri tonlarında görür; ancak bu monokromatik görüş, kontrastı ve hareketi algılamada onlara büyük avantaj sağlar. 28 - AT: 350 DERECELİK GÖRÜŞ AÇISI Atların gözleri başlarının yanında konumlandığı için neredeyse 350 derecelik bir görüş açısına sahiptir; ancak önlerindeki dar bir alanda ve tam arkalarında kör noktaları vardır. 27 - BUKALEMUN: AYNI ANDA İKİ FARKLI YÖNE BAKABİLİRLER Bukalemunun gözleri birbirinden bağımsız hareket edebilir; aynı anda iki farklı yöne bakabilir ve beyni bu iki görüntüyü ayrı ayrı işleyebilir. 26 - BAYKUŞ: KARANLIKTA İNSANDAN 100 KAT DAHA İYİ GÖRÜRLER Baykuşlar karanlıkta insandan 100 kat daha iyi görebilir; devasa gözleri ve özel ışık toplama hücreleri sayesinde ay ışığının bile yeterli olduğu bir karanlıkta net avlanabilirler. 25 - AHTAPOT: IŞIĞI HİSSEDEBİLİRLER Ahtapotlar renk körüdür ama derilerindeki özel hücrelerle ışığı 'hissedebilir'; buna rağmen kontrast ve polarize ışığı algılamada olağanüstü hassastırlar. 24 - PEYGAMBER DEVESİ: 3D DERİNLİK ALGISINA SAHİPTİRLER Peygamber devesi, hayvanlar aleminde bilinen tek 3D derinlik algısına sahip böcektir; iki gözünü birlikte kullanarak avını milimetrik hassasiyetle hedefler. 23 - GÜVERCİN: NEREDEYSE ARKALARINI BİLE GÖREBİLİRLER Güvercinler insanın göremediği manyetik alan çizgilerini 'görebilir' olabileceğine dair kanıtlar var; ayrıca 300 dereceye yakın geniş görüş açılarıyla neredeyse arkalarını bile görebilirler. 22 - KURBAĞA: HAREKETSİZ CİSMİ GÖREMEZLER Kurbağalar hareketli nesneleri fark etmekte ustadır ama tamamen hareketsiz duran bir cismi neredeyse hiç algılayamaz; görüşleri harekete aşırı duyarlıdır. 21 - GEKO: TAM KARANLIKTA BİLE RENKLERİ AYIRT EDEBİLİRLER Gekolar, insanın gece görüşünden 350 kat daha hassas bir görüşe sahiptir; tam karanlıkta bile renkleri ayırt edebilen tek bilinen omurgalı türüdür. 20 - YUSUFCUK: 30 BİNE YAKIN MERCEĞE SAHİPTİLER Yusufçukların 30 bine yakın mercekten oluşan gözleri vardır ve saniyede 200 kareyi algılayabilirler — bu da hareketi insana göre 'yavaş çekim' gibi görmelerini sağlar. 19 - KEÇİLER: 340 DERECELİK PANORAMİK GÖRÜŞE SAHİPTİRLER Keçilerin dikdörtgen şeklindeki göz bebekleri, neredeyse 320-340 derecelik bir panoramik görüş sağlar ve bu da otlarken bile yırtıcıları her yönden fark etmelerine yardımcı olur. 18 - REN GEYİKLERİ: KIŞIN VE YAZIN GÖZ YAPILARINI DEĞİŞTİREBİLİRLER Ren geyikleri kışın morötesi ışığı görebilecek şekilde göz yapılarını değiştirebilir; bu da karın üzerindeki UV yansıtan kurt izlerini ve likenleri fark etmelerini sağlar. 17 - SIÇRAYAN ÖRÜMCEKLER: HEM TELESKOP HEM GENİŞ AÇI KAMERASI... Sıçrayan örümceklerin sekiz gözü vardır; ikisi büyük ve keskin ön odaklı, altısı ise geniş açılı hareket algısı için kullanılır — adeta hem teleskop hem geniş açı kamerası gibi çalışırlar. Karasinekler saniyede 250 kareye kadar görüntü işleyebilir, bu da onların bir sinek tokadını bile 'yavaş çekim' gibi algılamasını sağlar; ayrıca 360 dereceye yakın bir görüş alanına sahiptirler. 16 - KARASİNEK: 250 KAREYE KADAR GÖRÜNTÜ İŞLEYEBİLİRLER Karasinekler saniyede 250 kareye kadar görüntü işleyebilir — bu da onların bir sinek tokadını bile bizim gördüğümüzden çok daha 'yavaş çekim' gibi algılamasını sağlar. Ayrıca binlerce mercekten oluşan gözleriyle neredeyse 360 dereceye yakın bir görüş alanına sahiptirler. 15 - FİL: İKİ RENK RESEPTÖRÜ İLE GÖRÜRLER... Filler aslında oldukça zayıf görüşe sahiptir ve iki renk reseptörlü (dikromatik) görürler; buna karşın işitme ve koku duyularıyla bu eksikliği fazlasıyla telafi ederler. 14 - TAVŞAN: TAM ÖNLERİNDE KÖR NOKTA İLE GÖRÜRLER Tavşanların gözleri baş yanlarında konumlanır ve neredeyse 360 dereceye yakın bir görüş alanı sağlar; ancak tam önlerinde küçük bir kör nokta bulunur. 13 - TARSİYER: GÖZLERİ KENDİ BEYİNLERİNDEN BÜYÜKTÜR Tarsiyerlerin gözleri vücutlarına oranla hayvanlar aleminin en büyüklerindendir; her biri kendi beyinlerinden bile büyüktür ve karanlıkta olağanüstü net görüş sağlar. 12 - FLAMİNGO: TERS POZİSYONDA BİLE NET GÖRÜRLER Flamingolar başlarını aşağı çevirip ters pozisyonda beslenirken bile net görebilir; gözlerindeki özel adaptasyonlar bu tuhaf açıda bile keskin görüş sağlar. 11 - YUNUS: 'SESLE GÖRME' YETENEĞİNE SAHİPTİRLER Yunuslar suyun altında görebilir ama esas olarak ekolokasyona (ses yansımasına) güvenirler; bu da onlara adeta 'sesle görme' yeteneği kazandırır. 10 - SIĞIRCIK: MORÖTESİ IŞIĞI GÖREBİLİRLER Sığırcıklar morötesi ışığı görebilir ve bu sayede sürü halinde uçarken birbirlerinin hareketlerini inanılmaz hassasiyetle takip edebilirler. 9 - GÖKDOĞAN: 300 KM HIZLA GİDERKEN BİLE NET GÖRÜRLER Dünyanın en hızlı canlısı olan gökdoğan, saatte 300 km'yi aşan dalışlar sırasında bile av hedefini net şekilde görebilecek özel göz adaptasyonlarına sahiptir. 8 - TARANTULA: 8 GÖZÜ OLMASINA RAĞMEN GÖRÜŞLERİ ÇOK ZAYIFTIR Tarantulaların sekiz gözü olmasına rağmen görüşleri oldukça zayıftır; asıl olarak bacaklarındaki hassas kıllarla titreşimleri 'hissederek' çevrelerini algılarlar. 7 - DENİZ ATI: İKİ GÖZÜNÜ AYRI ŞEKİLDE YÖNETEREK GÖREBİLİRLER Deniz atları da tıpkı bukalemunlar gibi gözlerini birbirinden bağımsız hareket ettirebilir; bir gözüyle avını izlerken diğeriyle aynı anda yırtıcıları kontrol edebilirler. 6 - KUTUP AYISI: İNSANA YAKIN GÖRME YETİLERİ VARDIR Kutup ayıları renkli görebilir ve insana yakın bir görme keskinliğine sahiptir; kar ve buzun parlaklığına adapte olmuş özel göz yapıları vardır. 5 - SIÇAN: ÇOK BULANIK GÖRÜRLER AMA MORÖTESİ IŞIĞI ALGILAYABİLİRLER Sıçanlar dikromatik ve oldukça bulanık görür, ancak morötesi ışığı algılayabilirler; bu da karanlıkta idrar izlerini takip ederek yön bulmalarını sağlar. 4 - KANGURU: İKİ GÖZÜ AYRI ÇALIŞIR VE İKİ AYRI GÖRÜNTÜ GÖRÜRLER Kangurular monoküler görüşe sahiptir, yani her göz bağımsız çalışır ve beyinlerinde iki ayrı görüntü işlenir; bu da onlara neredeyse tam çevresel farkındalık sağlar. 3 - ZÜRAFA: MÜKEMMEL RENKLİ GÖRÜŞE SAHİPTİRLER Zürafalar hem mükemmel renkli görüşe hem de boyları sayesinde geniş bir görüş alanına sahiptir; savanadaki tehlikeleri uzaktan fark edebilirler. 2 - TAVUS KUŞU: 4 TÜR RENK RESEPTÖRÜNE SAHİPTİRLER Tavus kuşları dört tür renk reseptörüne sahiptir (insanlarda üç vardır) ve morötesi ışığı da görebilirler; bu da tüylerindeki desenleri bizim göremediğimiz kadar zengin görmelerini sağlar. 1 - KELEBEK: MORÖTESİ IŞIĞI GÖREBİLİRLER Kelebekler morötesi ışığı görebilir ve kanatlarındaki UV desenler eşlerini tanımalarını sağlar; insan gözünün algılayamadığı bu 'gizli' desenler onlar için son derece belirgindir. İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR! İŞTE DÜNYANIN EN TEHLİKELİ CANLILARI! NE ASLAN NE DE KÖPEK BALIĞI! Filmlerde gördüğümüz keskin dişli, devasa boyutlu yırtıcılar sanıldığı kadar ölümcül değil. Örneğin, köpekbalıkları yılda sadece 70 kişinin ölümüne neden oluyor. Peki ya gerçekte hangi hayvanlar daha fazla can alıyor? Şaşırtıcı bir şekilde, Dünya'daki en ölümcül yaratıklar genellikle çok daha küçüktür ve jilet gibi keskin dişlerle öldürmektense hastalık, zehir ve diğer yollarla öldürme olasılıkları daha yüksektir. Ancak, dünyanın en tehlikeli hayvanı için cevap şaşırtıcı. 10. ASLANLAR - YILDA 200 İNSANI ÖLDÜRÜR Ormanın kralının dünyanın en tehlikeli hayvanları listesinde daha üst sıralarda yer alacağını tahmin etmiş olabilirsiniz, ancak aslan yine de uğraşmak istemeyeceğiniz vahşi bir avcıdır. 114 dB'lik kükremesi yeterince uyarıcı olmalıdır. Genellikle geceleri keskin pençeleriyle derin yaralar açan ve kemiklerinizi çatlatabilecek bir ısırma gücüne sahip olan aslan, korkutucu bir hayvandır. Bu büyük kediler avlarını küçük gruplar halinde takip eder, şanssız canlıyı çevreler ve sonra öldürmek için hamle yapar. Bir sürüye çok yaklaşırsanız, size de saldırabilirler. Özellikle kur yapma sırasında veya yavrularla birlikteyken. Bu görkemli büyük kediler açlıktan ve yavrularını korumak için saldırırlar. 9. SU AYGIRLARI - YILDA 500 İNSANI ÖLDÜRÜYOR Su aygırı, otçul bir hayvan olması nedeniyle bu listede sürpriz bir isim olarak görülebilir; ancak etkileyici dişleri ve saldırgan yapısı nedeniyle en tehlikeli hayvanlardan biridir. Su aygırları dövüşmek için uzun (yarım metreye kadar) keskin köpek dişlerini kullanır ve bu yaratıktan gelen tek bir ısırık bir insan vücudunu ikiye bölebilir. Bir su aygırı ısırığı 1.800 psi kuvvetindedir, bir aslanın neredeyse üç katıdır. Şiddetle bölgeci olan su aygırları, yaşam alanlarına yaklaşan bir insana saldırabilir ve savunma amaçlı teknelere saldırdıkları ve onları avcı sanarak devirdikleri bilinmektedir. 8. FİLLER - YILDA 600 İNSANI ÖLDÜRÜR Fil, devasa boyutu sayesinde dünyanın en tehlikeli hayvanlarından biridir ve insanlara çeşitli şekillerde saldırabilir. Filler genellikle insanları çiğneyerek öldürürler. Afrika fili sekiz tona kadar (Asya fili beş buçuk tona kadar) ağırlığında olabileceğinden, birinin onu geriye itip üzerine basması onu öldürmek için yeterli bir güç. Bir fil ayrıca hortumunu kullanarak insanları kaldırıp fırlatabilir ve yere çarpabilir. Fillerin insanları dişlerini kullanarak boynuzladığı da bilinmektedir. 7. TİMSAHLAR - YILDA 1.000 İNSANI ÖLDÜRÜR Timsah, yılda 1.000'e kadar ölüme neden olan meşhur vahşi bir hayvandır. Bu dişlere bir bakış bile bu sürüngenlerin neden bu kadar tehlikeli olduğunu anlamanıza yeter. Nil timsahı, dünyadaki tüm hayvanlar arasında en güçlüsü olan 5.000 psi'ye kadar bir ısırma kuvvetine sahiptir ; tuzlu su timsahının ise sadece 3.700 psi'lik yetersiz bir ısırma kuvveti vardır (ikinci en güçlü hayvan ısırığı). Timsahlar saldırgan ve son derece bölgeci hayvanlardır ve yaşam alanlarına giren her şeye saldırırlar, genellikle avlarını suda pusuya düşürürler. 6. AKREPLER - YILDA 3.300 İNSANI ÖLDÜRÜR Bu sürüngenler kuyruklarıyla sokar ve avlarına zehir enjekte ederler. 2.600'den fazla eklembacaklılar türü olmasına rağmen, sadece 25 tanesi insanları öldürebilecek kadar güçlü bir toksin taşır. En tehlikelilerinden biri ölüm avcısıdır. Bu sarı renkli hayvanlar Kuzey Afrika ve Orta Doğu'nun kurak ve çorak arazilerinde ve çöllerinde bulunabilir. Taşıdığı zehir, gençleri, yaşlıları ve kalp rahatsızlıkları gibi devam eden tıbbi sorunları olanları öldürmeye yeter. Sağlıklı yetişkin insanlar da bir ölüm takipçisinin sokmasıyla öldürülebilir, ancak bu daha az olasıdır. 5. KATİL BÖCEKLER (CHAGAS HASTALIĞI) - YILDA 10.000 İNSANI ÖLDÜRÜR Katil böcekler ölümcül Chagas hastalığının birincil yayıcısıdır. Bu kan emen yırtıcı böcekler bu sayede Orta ve Güney Amerika'da gerçek bir tehdittir. Chagas hastalığı potansiyel olarak ölümcüldür ve katil böceğin ısırması veya böceğin ve/veya protozoan Trypanosoma cruzi ( T. cruzi ) taşıyan dışkısının enfekte ettiği soğuk yiyecek veya içeceklerin tüketilmesi yoluyla bulaşır. Pan Amerikan Sağlık Örgütü'ne (PAHO) göre kalbe, sindirim sistemine ve sinir sistemine saldıran korkunç bir hastalık. Daha da kötüsü, hastalık hamilelik sırasında plasenta yoluyla anneden bebeğe bulaşabilir. 4. KÖPEKLER (KUDUZ) - YILDA 59.000 KİŞİYİ ÖLDÜRÜYOR Kuduz söz konusu olduğunda insanın en iyi arkadaşı insanın en kötü düşmanı olabilir. Köpekler sahiplerini olası davetsiz misafirlere karşı korumayı severler ve ısırarak saldırırlar. Köpek saldırılarından kaynaklanan ölümler nadir olsa da, köpek ısırıklarıyla bulaşan kuduzdan kaynaklanan insan ölümleri görülmektedir ve çoğunlukla Afrika ve Asya gibi bölgelerde gerçekleşir. Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, 'köpekler, kuduzdan kaynaklanan insan ölümlerinin başlıca kaynağıdır ve insanlara olan tüm kuduz bulaşmalarının yüzde 99'una kadarını oluşturmaktadır.' Hastalık, ısırıklar, çizikler ve köpeğin enfekte bölgeleriyle doğrudan temas yoluyla tükürük yoluyla bulaşır. 3. YILANLAR - YILDA 138.000 İNSANI ÖLDÜRÜR Tehlikeli yılanlar dünyanın her yerinde bulunabilir ve insanları çeşitli farklı ve vahşi yollarla öldürebilir. Örneğin kara mamba, bir insanı ısırdığında iki damla zehirle öldürebilirken, pitonlar yetişkin bir insanı bütün olarak yutabilir. Yılanlardan kaynaklanan insan ölümlerinin çoğu zehirli ısırıklardan kaynaklanıyor, ancak Dünya Sağlık Örgütü'ne göre şanslı olanlar uzuv kaybı ve 'diğer kalıcı sakatlıklarla' baş başa kalıyor. 2. DENİZANASI - YILDA 235.000 İNSANI ÖLDÜRÜYOR Özellikle Avustralya sularında bulunan kutu denizanası türleri, son derece güçlü nörotoksinler içeriyor. Tek bir temasla dakikalar içinde ölüme neden olabiliyorlar. Her yıl dünya genelinde yüzücüler ve su sporlarıyla uğraşanlar arasında ciddi kayıplara yol açıyorlar. 1. SİVRİSİNEKLER - YILDA 725.000 KİŞİYİ ÖLDÜRÜYOR Sivrisinekler dünyadaki en tehlikeli hayvandır ve sıtma gibi hastalıkları yayarak yılda 725.000 insanı öldürür. Sadece dişi sivrisinekler ısırır ve bu da en tehlikelilerin onlar olduğu anlamına gelir. Yüksek öldürme kapasiteleri sayesinde bu minik uçan böcek, insanlık tarihinin gidişatına birçok kez yön vermiştir. Sıtma enfeksiyonunun özellikle Afrika'da ciddi boyutlarda olduğu belirtiliyor. Bu bölge, dünya genelinde vakaların yüzde 95'ine ve ölümlerin yüzde 96'sına ev sahipliği yapıyor. Böceklerin sorun olduğu bölgelere seyahat etmeyi planlıyorsanız, sivrisineklerden mümkün olduğunca uzak durmak için önlem almanız önerilir.

Hayvanlar dünyayı nasıl görüyor? Yapay zeka çizdi! Tüm bildiklerinizi unutun

İnsan gözünün algıladığı renkler, koca bir evrenin sadece küçücük bir kısmı! Bilimsel verilerle eğitilen yapay zeka; arı, yılan ve köpek gibi canlıların dünyayı nasıl gördüğünü modelledi. Ortaya çıkan kareler ezber bozuyor.