Masum bir hediye olarak başlayan olay, yıllar içinde Japonya'nın en büyük çevre sorunlarından birine dönüştü. Sayıları milyonlara ulaşan istilacı balıklar, göldeki doğal yaşamı tehdit ederken geride onlarca yıl süren zorlu bir mücadele bıraktı.
1960 yılında ABD ziyareti sırasında dönemin Japonya Veliaht Prensi (sonraki İmparator) Akihito'ya dostluk simgesi olarak hediye edilen 18 adet "bluegill" (mavi solungaçlı) balığı, ilerleyen yıllarda ülkenin en büyük tatlı su gölü olan Biwa Gölü'nü istila etti.
Yolculuktan yalnızca 15 tanesinin sağ kurtulduğu bu Kuzey Amerika kökenli tür, yıllar içinde çoğalarak 25 milyonluk devasa bir nüfusa ulaştı ve yerli ekosisteme büyük zarar verdi. Yıllar sonra İmparator Akihito'nun açıkça pişmanlığını dile getirdiği bu çevresel felaket, yürütülen yoğun temizleme çalışmaları sayesinde ancak 60 yıl sonra kontrol altına alınabildi.
Japonya'nın yakın geçmişinde yaşanan en büyük doğa krizlerinden biri, son derece masum bir hediye ile başladı. Ekim 1960'ta Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret eden dönemin Veliaht Prensi Akihito'ya, Şikago Belediye Başkanı Richard J. Daley tarafından 18 adet Lepomis macrochirus (bluegill) türü küçük balık hediye edildi.
Balıkçılığa ve deniz biyolojisine merakıyla bilinen prens, bu türü Japonya'da yeni bir besin kaynağı olarak yetiştirmeyi hedefliyordu.
ABD gezisinin ardından Pasifik aşırı yolculuktan yalnızca 15 balık canlı olarak Japonya'ya ulaşabildi. Deney istasyonlarında yetiştirilmeye başlanan ve 1966 yılından itibaren farklı su kaynaklarına bırakılan bu tür, kaza eseri Şiga eyaletinde bulunan ve ülkenin en büyük tatlı su kaynağı olan Biwa Gölü'ne kaçtı.
YERLİ TÜRLER YOK OLMA EŞİĞİNE GELDİ
Biwa Gölü'nün zengin ekosistemi, avcı bir tür olan bluegill için mükemmel bir üreme alanı sundu. Küçük balıkları, kabukluları ve diğer türlerin yumurtalarını yiyerek beslenen bu istilacı balık, göldeki yerli türlerin hızla azalmasına neden oldu.
Ekolojik krizin boyutları yıllar içinde şu rakamlarla tarihe geçti:
Araştırmalara göre, 2007 yılına gelindiğinde göldeki bluegill sayısı 25 milyon bireye, biyokütlesi ise 1.689 tona ulaştı.
İstilacı balıkların yumurta ve yavruları tüketmesi nedeniyle göle özgü nigorobuna, honmoroko ve yerli karides türlerinin popülasyonu kritik seviyelere geriledi.
2007 yılında İmparator unvanıyla açıklama yapan Akihito, yaşananlardan dolayı derin bir pişmanlık duyduğunu belirterek, "Böyle bir sonuca yol açacağını tahmin edemedim" ifadeleriyle üzüntüsünü dile getirdi.
60 YILLIK MÜCADELE SONUCUNU VERDİ
Japonya yönetimi ve Şiga eyaleti, 1985 yılından bu yana istilacı türle mücadele etmek ve yakalanan balıkların göle geri bırakılmasını engellemek için katı yasaları yürürlüğe koydu.
Yıllar süren avlama ve temizlik çalışmaları neticesinde, 2007 yılında 1.689 ton olan göldeki bluegill ağırlığı 2024 yılı itibarıyla 83 tona kadar geriletildi.
Şikago'da teslim edilen 18 adet balıkla başlayan bu olay; yabancı bir türün doğal ekosisteme kontrolsüzce sokulmasının onlarca yıl süren, geri döndürülmesi son derece zor felaketlere yol açabileceğinin en somut örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
