Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un 8 gündür ortadan kaybolması dünya gündemine bomba gibi düştü. Beyin kanaması geçirdiği ve öldüğü iddiaları kulaktan kulağa yayılırken, Pyongyang yönetimi sessizliğini servis ettiği fotoğraflarla bozdu. Peki, paylaşılan o kareler şüpheleri bitirmeye yetti mi? İşte devrim niteliğindeki iddiaların ve perde arkasının tüm detayları...
Uluslararası kamuoyu, günlerdir Kapalı Kutu Ülke'den gelen iddialarla çalkalanıyor. Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un 8 gündür kamuoyu önüne çıkmaması üzerine başlayan tartışmalar, kısa sürede ağır bir sağlık krizi geçirdiği, komaya girdiği ve hatta yaşamını yitirdiği yönündeki iddialarla dünya gündemine bomba gibi düştü. Günlerdir süren derin sessizlik ve uluslararası basında çığ gibi büyüyen spekülasyonların ardından Pyongyang'dan gelen son hamle, bölgedeki tüm dengeleri yeniden hareketlendirdi.
SOSYAL MEDYAYI SALLAYAN ŞOK İDDİA: PEKİN'DE GİZLİ MÜDAHALE Mİ YAPILDI?
Dünya basınının ve sosyal medya platformlarının odağı haline gelen iddialar, ABD'de yaşayan ve Çin Demokrasi Partisi ile bağlantılı olan muhalif Wanjun Xie'nin sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımlarla tırmandı. Söz konusu iddialara göre, 42 yaşındaki Kuzey Kore lideri ağır bir beyin kanaması geçirdi ve komaya girdi. Pyongyang'daki sağlık altyapısının ve tıbbi imkânların yetersiz kalması üzerine Kim Jong-un'un acil tedavi amacıyla Çin'in başkenti Pekin'e götürüldüğü öne sürüldü.
İddiaların devamında, Pekin Birlik Tıp Fakültesi Hastanesi'nden (Peking Union Medical College) uzman doktorların olaya müdahale ettiği ancak tüm çabalara rağmen liderin hayatını kaybettiği ve cenazesinin gizlice Kuzey Kore'ye gönderildiği ileri sürüldü.
Bununla da kalmayan muhalif kaynaklar, Çin'in Pyongyang'da olası bir iktidar krizini ve siyasi çalkantıyı önlemek adına Kuzey Kore'ye 9 bin asker sevk ettiğini öne sürdü. Ancak bu iddiaları doğrulayabilecek herhangi bir tıbbi kayıt, tanık ifadesi veya bağımsız istihbarat kanıtı ortaya konulmadı.
KRİTİK DETAY: SERGİ ZİYARETİ FOTOĞRAFLARI ŞÜPHELERİ SİLDİ Mİ?
Uluslararası basında geniş yer bulan haberlerin ardından Kuzey Kore devlet medya ajansı Korean Central News Agency (KCNA), sessizliğini bozarak pazartesi günü Kim Jong-un'un bir sergi ziyaretine ait fotoğraflarını yayımladı. Paylaşılan resmi karelerde Kim Jong-un'un, kızı Kim Ju-ae ile birlikte bir giyim ve ayakkabı fuarını gezdiği görüldü. Fotoğrafların detaylarında; Kim'in pembe çocuk ayakkabılarını incelemek için öne eğildiği, kollarını iki yana açarak yetkililere talimatlar verdiği ve manken üzerinde sergilenen pas rengi bir kadın paltosunun kumaşını detaylıca kontrol ettiği dikkat çekti.
Görüntüler rejim tarafından "lider görevinin başında" mesajı olarak servis edilse de uluslararası gözlemciler temkinli duruşunu koruyor. Fotoğrafların tam olarak hangi tarihte çekildiğinin bağımsız kaynaklarca doğrulanamaması, servis edilen karelerin de bir dezenformasyon hamlesi olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor. Pyongyang yönetimi ise ölüm iddialarına ilişkin doğrudan veya resmi bir sözlü açıklama yapmaktan kaçınıyor.
KOLTUĞA KİM GEÇECEK? İKİ GÜÇLÜ HALEF ADAYI
Sağlık iddiaları, Kuzey Kore'nin nükleer silahlara sahip yönetim yapısında olası bir iktidar değişiminin nasıl gerçekleşeceği sorularını da beraberinde getirdi. Uzmanlar, olası bir kriz anında öne çıkabilecek iki kritik isme dikkat çekiyor: Kim Yo-jong (Kız Kardeş): Rejim içerisindeki büyük nüfuzuyla tanınan Kim Yo-jong, ülkenin en etkili figürlerinden biri. Babaları Kim Jong-il'in en sert danışmanları tarafından yetiştirildiği belirtilen Kim Yo-jong'un, ağabeyinden bile daha acımasız politikalar izleyebileceği değerlendiriliyor. Nitekim haberlerin tırmandığı dönemde yaptığı sert açıklamalarla Güney Kore sınırına ilave taktik silahlar konuşlandıracaklarını duyurarak askeri gücünü bir kez daha gösterdi.
Kim Ju-ae (Kızı): İlk olarak Kasım 2022'de bir füze denemesinde babasıyla el ele görüntülenen yaklaşık 13 yaşındaki Ju-ae, son yıllarda ordunun kuruluş yıl dönümü gibi hayati etkinliklerde boy gösteriyor. Babasına benzeyen kıyafet tercihleri ve Çin'e yapılan devlet ziyaretinde yer alması, genç kızın geleceğin lideri olarak eğitildiğini doğruluyor. Analistler, Ju-ae reşit olana kadar hala Kim Yo-jong'un geçici liderlik görevini üstlenebileceğini belirtiyor.
İstihbarat kaynakları, Kuzey Kore'deki kanlı tasfiye geçmişine dikkat çekiyor. Kim Jong-un'un 2013 yılında kendi amcası Jang Song-thaek'i idam mangasına vererek infaz ettirmesi, olası bir haleflik mücadelesinin rejim içinde son derece sert geçeceğinin kanıtı olarak gösteriliyor.
YA MİLYONLARCA KİŞİLİK YAS YA DA KESİN KANIT!
Kuzey Kore uzmanı Benedict Rogers, İngiliz basınına verdiği değerlendirmelerde, ülkedeki kapalı sistemin mantığına vurgu yaptı. Rogers, yüce liderin gerçekten ölmesi durumunda Kuzey Kore halkının sokaklarda feryat ederek ağladığı, haber sunucularının gözyaşlarına boğulduğu organize bir toplu yas dalgasının başlaması gerektiğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: "Henüz ülkede böyle bir kitlesel yas tablosu görmedik. Eğer lider gerçekten hayatını kaybettiyse yakında bu organize yas sahnelerini izleriz; hayattaysa da rejimin bunu tartışmaya yer bırakmayacak biçimde kanıtlaması gerekecek."
140 KİLO VE YOĞUN SİGARA KULLANIMI: KALP KRİZİ RİSKİ TAVAN YAPTI
Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi'nin (NIS) verilerine göre 1,70 metre boyundaki Kim Jong-un, yaklaşık 140 kilogram ağırlığında ve "aşırı obez" kategorisinde yer alıyor. Lüks beslenme alışkanlıkları, yoğun biftek ve ıstakoz tüketiminin yanı sıra ağır sigara kullanımı, liderin kalp-damar hastalıkları riskini en üst seviyeye çıkarıyor. Bununla birlikte NIS yetkilileri, Kim'in yakın zamanda bir savaş gemisindeki merdivenleri koşarak çıktığını tespit ettiklerini, bu durumun anlık bir kriz yaşanmadığı sürece sağlık durumunun işlevsel olduğunu gösterdiğini aktarıyor.
2020'DEKİ "ÖLDÜ" YALANI YENİDEN GÜNDEMDE
Yaşanan bu son gelişmeler, 2020 yılında yaşanan benzer bir dezenformasyon dalgasını da hatırlattı. O dönemde Kuzey Kore'den kaçan eski bir diplomat ve Güney Koreli bir milletvekili olan Ji Seong-ho, Kim Jong-un'un geçirdiği bir kalp ameliyatı sonrası öldüğünden %99 emin olduğunu iddia etmiş, hatta montajlı cenaze fotoğrafları internete sızdırılmıştı.
Ancak Kim Jong-un haftalar sonra sağlıklı bir şekilde bir tesis açılışında ortaya çıkmış ve iddia sahipleri özür dilemek zorunda kalmıştı. 6 yıl önce yaşanan bu olayın hafızalardaki tazeliğini korumasına rağmen, servis edilen son sergi görüntülerinin tarih belirsizliği, Pyongyang üzerindeki şüphe bulutlarını tam olarak dağıtmaya yetmedi.