Kuzey Denizi'nin 700 metre altındaki tortu katmanlarının arasına gizlenmiş olan 3,2 kilometre çapındaki Silverpit Krateri hakkında yıllardır süren tartışmalar son buldu. Bilim insanları, 43 milyon yıl önce gerçekleşen ve 100 metrelik dev tsunamiler oluşturan asteroit çarpmasının kanıtlarını ortaya çıkardı.
İngiltere'nin Yorkshire kıyılarından yaklaşık 130 kilometre uzakta, Kuzey Denizi'nin 700 metre derinliğindeki tortu tabakalarının altında saklanan Silverpit Krateri, bilim dünyasını heyecanlandıran yeni gelişmelerle tekrar gündemde.
3,2 kilometre çapındaki bu devasa yapı ilk kez 2002 yılında sismik verilerle tespit edilmiş, ancak oluşumuyla ilgili tartışmalar başlatmıştı.
Bir kısım yer bilimci yapının yeraltındaki tuz katmanlarının hareketinden kaynaklandığını savunurken, diğer bir kesim dev bir asteroit çarpmasını işaret ediyordu. Yıllar süren araştırmalar nihayet noktayı koydu.
ŞOK GEÇİRMİŞ MİNERALLER DEV ÇARPMAYI DOĞRULADI
Bilim insanları 3D sismik görüntüler, kayaç örnekleri ve bilgisayar simülasyonlarını bir araya getirerek kraterin kökenini kesinleştirdi. Yapılan laboratuvar incelemelerinde, kayaçlardaki kuvars ve feldispat minerallerinde yalnızca aşırı yüksek basınç ve çarpma hızlarında oluşan özel deformasyon izleri tespit edildi.
Sıradan jeolojik süreçlerle açıklanamayan bu izler, uzaydan gelen dev bir kayanın varlığını kanıtladı.
Biyostratigrafik analizler, bu felaketin günümüzden 43 ila 46 milyon yıl önce gerçekleştiğini ortaya koydu.
160 METRELİK ASTEROİT VE 100 METRELİK TSUNAMİ DALGALARI
Simülasyon modellerine göre, yaklaşık 160 metre çapındaki dev asteroit, saniyede 15 ila 20 kilometre gibi bir hızla Kuzey Denizi'ne çarptı.
Çarpmanın etkisiyle yaşanan felaketin boyutları ise şöyle sıralandı:
1,5 Kilometrelik Su ve Kaya Sütunu: Çarpma anında deniz tabanında dev bir çukur açıldı; tonlarca su, tortu ve kaya parçası gökyüzüne doğru 1,5 kilometre yüksekliğe fırladı.
100 Metreyi Aşan Tsunami Dalgaları: Gökyüzüne yükselen bu kütlenin deniz yüzeyine geri çökmesiyle devasa tsunamiler oluştu.
Tüm Avrupa Etkilendi: Özellikle İngiltere'nin Yorkshire bölgesi kıyıları 100 metreyi aşan dalgalarla sarsılırken; günümüzdeki Hollanda, Danimarka, Almanya ve Fransa kıyılarının da yıkıcı dalgalara maruz kaldığı hesaplandı.
OKYANUS TABANINDA NADİR BİR KORUMA
Okyanus tabanları; aşınma, sürekli biriken tortular ve tektonik hareketler nedeniyle asteroit kraterlerini koruma konusunda oldukça elverişsizdir. Ancak Silverpit Krateri'ni örten yoğun tortu katmanları, 43 milyon yıllık bu dev yapının günümüze kadar neredeyse hiç bozulmadan korunmasını sağladı.
