Yıllardır mutfaklarda sıkça karşılaşılan dondurma kutularını gıda saklama kabı olarak kullanma alışkanlığı sanıldığı kadar masum olmayabilir.
Birçoğumuz dondurma veya yoğurt bittikten sonra kaplarını yıkayıp artık yemekleri saklamak için buzdolabına koyarız. Mutfaklarda oldukça yaygın olan bu alışkanlık, gıda güvenliği açısından bazı soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
Peki, dondurma kutularını tekrar tekrar gıda kabı olarak kullanmak sağlık açısından risk taşıyor mu? Gıda güvenliği uzmanlarına göre yanıt oldukça net: Tek kullanımlık olarak üretilen bu ambalajları sürekli gıda kabı haline getirmek doğru değil.
TEK KULLANIMLIK KAPLAR NEDEN TEKRAR KULLANILMAMALI?
Gıda ambalajları, üretim aşamasında yalnızca belirli şartlar ve gıda türleri için test edilir. Örneğin; bir dondurma ambalajı dondurulmuş ürünü korumak üzere tasarlanmıştır.
Dondurma kutuları; sıcak çorbayla doldurulmak, bulaşık makinesinde yüksek ısıda yıkanmak veya mikrodalgada ısıtılmak üzere test edilmez. Asıl problem plastiğin kendisinden ziyade, ambalajın üretim amacı dışındaki sıcaklık ve kullanım koşullarına maruz kalmasıdır.
PLASTİK YIPRANDIĞINDA NE OLUR?
Plastik ambalajlar zamanla çizilir, deforme olur ve yüksek sıcaklıktaki yıkamalara maruz kaldığında yapısı bozulur. Sıcak yemeklerle temas eden ya da mikrodalgaya giren yıpranmış plastikler, gıdaya mikroplastik ve çeşitli kimyasal maddelerin geçiş yapma riskini artırır.
NE ZAMAN GÜVENLİ, NE ZAMAN TEHLİKELİ?
Eğer kap tamamen sağlamsa, çizilmemişse ve sadece soğuk gıdaları kısa süreliğine buzdolabında saklamak için kullanılıyorsa, anlık bir sağlık riski oluşturmaz. Ancak şu durumlardan kesinlikle kaçınılmalıdır:
Sıcak gıdaları (çorba, sos vb.) bu kaplara kesinlikle sıcakken koymayın.
Üzerinde özel bir mikrodalga işareti yoksa kapla birlikte ısıtma yapmayın.
Bulaşık makinesinde yüksek sıcaklıkta yıkamayın.
Kapları çok yağlı, asidik veya tuzlu gıdalarla uzun süre temas ettirmeyin.
Yüzeyi çizilmiş, matlaşmış veya çatlamış kapları gıdayla temas ettirmeyin.
DONDURMA KUTUSU YERİNE NE KULLANILMALI?
Yiyeceklerinizi güvenle muhafaza etmek için tek kullanımlık ambalajlar yerine doğrudan tekrar kullanım amacıyla üretilmiş şu alternatifler tercih edilmelidir:
Temperli Cam Kaplar: Isı değişimlerine dayanıklıdır, gıdaya madde sızdırmaz.
Paslanmaz Çelik Saklama Kapları: Uzun ömürlüdür, koku ve bakteri üretmez.
BPA'sız, Gıdaya Uygun Sertifikalı Plastikler: Tekrar kullanılabilir olarak tasarlanan özel mutfak kapları.
