Kenya'nın kuzeyindeki Samburu bölgesinde bulunan Umoja, dünyadaki en sıra dışı yerleşimlerden biri olarak öne çıkıyor. Burada erkeklerin yaşamasına izin verilmiyor; köy, hayatlarını şiddet, zorla evlilik ve kadın sünneti gibi uygulamalardan uzaklaştırmak isteyen kadınların kurduğu bir yaşam alanı olarak yıllardır varlığını sürdürüyor.
Haritada sıradan bir köy gibi görünen Umoja'nın arkasında ise oldukça çarpıcı bir hikaye bulunuyor. 1990 yılında Rebecca Lolosoli ve 14 kadın tarafından kurulan yerleşim, zamanla yalnızca bir sığınak olmaktan çıkarak kadınların kendi ekonomilerini kurduğu, çocuklarını büyüttüğü ve geleneksel el sanatlarıyla geçim sağladığı bir topluluğa dönüştü.
BU KÖYDE ERKEKLER NEDEN YAŞAMIYOR?
Umoja'nın kuruluşunun temelinde Samburu toplumundaki kadınların yaşadığı ağır sorunlar bulunuyor. Köy, özellikle aile içi şiddetten, zorla evlilikten ve kadın sünnetinden kaçan kadınlar için güvenli bir alan oluşturmak amacıyla kuruldu.
Kuruculardan Rebecca Lolosoli de kadın hakları konusunda konuştuğu için saldırıya uğramasının ardından kadınların kendi yaşam alanını kurma fikrini geliştirdi.
HER ŞEY 15 KADINLA BAŞLADI
Umoja, 1990 yılında Rebecca Lolosoli öncülüğünde 15 kadın tarafından kuruldu. Başlangıçta amaç, evsiz kalan ve toplum tarafından dışlanan kadınların güvenli bir yerde yaşamalarını sağlamaktı.
Zamanla farklı bölgelerden kadınlar da Umoja'ya gelmeye başladı ve küçük topluluk büyüyerek kendine özgü bir köy düzeni oluşturdu.
KENDİ GEÇİMLERİNİ KENDİLERİ SAĞLIYORLAR
Umoja sakinlerinin en önemli gelir kaynaklarından biri geleneksel Samburu takıları ve el işi ürünleri. Köyde ayrıca ziyaretçilere yönelik kültür merkezi ve kamp alanı bulunuyor. Kadınlar bu faaliyetlerden elde ettikleri gelirle yiyecek, barınma ve çocukların eğitimi gibi ihtiyaçlarını karşılıyor.
KÖYÜN EN BÜYÜK HEDEFİ ÇOCUKLAR
Umoja'da kurulan okul, topluluğun en önemli merkezlerinden biri haline geldi. Kadınlar çocuklarının eğitim almasını sağlarken, özellikle kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmemesi ve kadın sünnetine maruz kalmaması için çevrede de farkındalık çalışmaları yürütüyor.
SADECE BİR KÖY DEĞİL, BİR DAYANIŞMA HİKÂYESİ
Umoja, yıllar içinde erkeklerin egemen olduğu geleneksel bir toplum yapısına karşı kadınların kendi yaşamlarını kurduğu sıra dışı bir topluluğa dönüştü. Köyün hikâyesi, yalnızca erkeklerin bulunmadığı bir yerleşimden ibaret değil; şiddet ve baskıdan kaçan kadınların kendi ayakları üzerinde durabileceği bir hayat kurma mücadelesini anlatıyor.
ERKEK ÇOCUKLARA DA KURAL AYNI
Umoja'daki sıra dışı yaşam kuralları yalnızca yetişkin erkeklerle sınırlı değil. Köyde dünyaya gelen erkek çocuklar da anneleriyle birlikte büyüyor ancak belli bir yaşa geldiklerinde köyün dışında yaşamaları gerekiyor. Böylece Umoja'nın kadınlara ve kız çocuklarına güvenli bir yaşam alanı olma amacı korunuyor.
Bu uygulama, köyün en çok merak edilen özelliklerinden biri olarak öne çıkıyor. Kadınlar çocuklarını büyütürken erkek çocukların ilerleyen yaşlarda köy sınırları dışında yaşamaya başlaması, Umoja'nın kendine özgü toplumsal düzeninin bir parçası olarak anlatılıyor.
