Yere atıldığında kaldırımlara yapışıp kalan sakızlar, bu kez şaşırtıcı bir araştırmanın merkezine oturdu. Bilim insanları, sakızları asfalt bağlayıcıya karıştırarak yol yapımında değerlendirmenin mümkün olup olmadığını araştırdı.
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneylerde ise sakız eklenen asfaltın, tekrarlanan trafik yüklerinin neden olduğu yorulma çatlaklarına karşı daha dirençli olduğu görüldü.
SAKIZLARI ASFALTA KARIŞTIRDILAR
Güney Kore'deki Korea University of Technology and Education'da yapılan çalışmada, kullanılmış sakızlar asfalt bağlayıcıya eklendi. Araştırmacılar asfaltın ağırlığına göre yüzde 3, 6 ve 9 oranında sakız kullanarak farklı karışımlar hazırladı.
Sakızlar kurutulduktan sonra yaklaşık 180 derece sıcaklıktaki asfalta eklendi. Daha sonra hazırlanan karışımların dayanıklılığı çeşitli laboratuvar testleriyle incelendi.
ÇATLAKLARA KARŞI DAHA DAYANIKLI OLDU
Testlerde sakız eklenen asfaltın, araçların sürekli geçişi nedeniyle oluşan yorulma çatlaklarına karşı daha dirençli olduğu belirlendi. Araştırmacılar, sakızın içerisinde bulunan bazı polimer ve reçinemsi maddelerin asfaltın özelliklerini değiştirdiğini düşünüyor. İncelemelerde sakızın asfaltın içerisinde çözündüğü görüldü.
HENÜZ YOLLARDA KULLANILMADI
Ancak bu yöntem şimdilik sadece laboratuvarda test edildi. Sakız eklenen asfaltla gerçek bir yol döşenmedi.
Üstelik fazla miktarda sakızın, asfaltın sıcak havalarda tekerlek izlerine karşı direncini azaltabileceği belirtildi. Bu nedenle yöntemin gerçek yol koşullarında kullanılabilmesi için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.
FARKLI BİR UYGULAMA DA BREZİLYA'DAN
Brezilya'da hayata geçirilen yeni uygulama, asfalt üretiminde dikkat çeken bir değişimi ortaya çıkardı. Mısırdan elde edilen özel bir yağı asfalt üretiminde kullanılmaya başlandı.
Haziran 2026'da başlayan uygulamayla kısa sürede 95 bin ton asfalt üretildi. Yenilikçi yöntem, asfalt üretiminde kullanılan fosil kaynaklı girdilerden birinin yenilenebilir bir ham maddeyle değiştirilmesini sağlıyor.
MISIRDAN ELDE EDİLEN YAĞ ASFALTIN PARÇASI OLDU
Uygulamayla mısırdan elde edilen teknik yağı asfalt üretiminde kullanıyor. Kullanılan yağ, asfaltın üretiminde daha önce kullanılan fosil kaynaklı seyrelticinin bir bölümünün yerine geçiyor. Böylece yenilenebilir kaynaklı bir ham madde, doğrudan yol yapımında kullanılan asfaltın üretim sürecine dahil ediliyor.
95 BİN TON ASFALT ÜRETİLDİ
Uygulamanın ölçeği de dikkat çekiyor. Verilere göre haziran ayından eylül ayındaki duyuruya kadar 95 bin ton asfalt üretildi.
ASFALT ÜRETİMİNDE ÖNEMLİ BİR ÖZELLİK
Mısırdan elde edilen teknik yağın asfalt üretiminde kullanılmasını sağlayan en önemli özelliklerinden biri yüksek asitlik oranı. Bu özelliğin, yağın fosil kaynaklı seyrelticinin yerine kullanılmasına imkan verdiği belirtiliyor.
PLASTİKLERDEN DE YOL YAPILMIŞTI
Şangay'da sürdürülebilirlik odaklı proje kapsamında, çevreye atılan plastik atıkların miktarını azaltmak amacıyla dönüştürülen ilk "plastik yol" hayata geçirildi.
Zor geri dönüştürülen plastiklere yeniden kullanım alanı sunan bu çalışma, atıkların çevreye zarar vermesini önlemeyi hedefliyor.
İLK ASFALT DÖKÜLDÜ
Uygulama kapsamında 6.000'den fazla kullanılmış süt şişesi ve diğer plastik atıklar toplanarak polimer modifiye asfalt yol yapımında kullanıldı. Özel bir asfalt teknolojisiyle desteklenen bu yöntem sayesinde elde edilen yollar, geleneksel asfalt kaplamalara kıyasla çok daha yüksek performans ve dayanıklılık sergiliyor.
Süt şişeleri normalde geri dönüştürülebilir malzeme sınıfında yer alsa da, içerlerindeki süt kalıntıları nedeniyle geri dönüşüm firmaları tarafından çoğunlukla yüksek kirlilik oranı taşıdığı gerekçesiyle kabul edilmiyor. Malzeme bilimi ve teknolojisinden faydalanılarak geliştirilen bu yöntem ise atık plastiklerin yollarda ve kaldırımlarda asfalt katkı maddesi olarak değerlendirilmesini sağlıyor.
Atık plastiklerin geri dönüştürülmesiyle:
Plastiklerin çöp sahalarına, akarsulara veya okyanuslara karışması engelleniyor.
Yol yapımında kullanılan katran tüketimi azalıyor.
Yolların kullanım ömrü uzayarak sera gazı emisyonları ve enerji tüketimi düşürülüyor.
BEBEK BEZLERİ DE YOL YAPIMINDA KULLANILMIŞTI
Galler'de yürütülen bir geri dönüşüm projesi kapsamında, yaklaşık 80.000 kullanılmış bebek bezinden elde edilen elyaflar yol yapımında kullanıldı. Bu yöntem sayesinde 4 ton atık depolama alanlarına gitmekten kurtarılırken, ek bir malzemeye de gerek duyulmadı.
Döngüsel ekonominin başarılı bir örneği olarak öne çıkan proje, hayata geçirildi. B4336 karayolunun Pontweli mevkiinde gerçekleştirilen çalışmada, toplanan bebek bezleri özel bir tesiste işlenerek elyaf paletlerine dönüştürüldü.
Elde edilen geri dönüştürülmüş elyaflar, Taş Mastik Asfalt (SMA) adı verilen yol kaplama malzemesiyle karıştırılarak yola serildi.
Yapılan incelemelerde geri dönüştürülmüş bez elyaflarının, geleneksel yol malzemeleri kadar dayanıklı ve etkili olduğu tespit edildi.
Bölgede yalnızca 2023 yılında yaklaşık 6 milyon bebek bezinin toplandığı dikkate alındığında, projenin çevreye ve altyapı çalışmalarına büyük katkı sağlaması hedefleniyor.
Yetkililer, deneme sürecinin başarısına bağlı olarak uygulamayı genişletmeyi planlıyor.
KULLANILMIŞ 2 BİN LASTİK DE YOLLARA SERİLDİ!
ABD'nin Michigan eyaletine bağlı Ann Arbor kentinde hayata geçirilen pilot proje, çevre ve altyapı çalışmalarında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Kent yönetimi, kullanım ömrünü tamamlamış yaklaşık 2 bin eski otomobil lastiğini özel yöntemlerle öğüterek asfalt karışımına dahil etti.
Geri dönüştürülmüş lastiklerden elde edilen kauçuk katkılı asfalt, kentin belirli noktalarındaki yollara serildi.
