İspanya'da yaşanan şiddetli kuraklık, on yıllardır baraj suları altında kalan antik bir yapıyı ortaya çıkardı. "Guadalperal Dolmeni" olarak adlandırılan ve binlerce yıl öncesine dayanan bu devasa taş dizilimi, su seviyesinin düşmesiyle birlikte tüm görkemiyle yeniden belirdi.
İber Yarımadası'ndaki aşırı sıcaklar ve azalan yağışlar, arkeoloji dünyası için hüzünlü ama bir o kadar da heyecan verici bir manzaraya sahne oldu. İspanya'nın Cáceres eyaletindeki Valdecañas Barajı'nın suları rekor seviyede çekilince, halk arasında "İspanya'nın Stonehenge'i" olarak bilinen 7 bin yıllık anıtsal yapı tam 60 yıl sonra ilk kez bütünüyle görüldü. İşte binlerce yıldır ayakta kalmayı başaran o gizemli dev taşların hikayesi:
BARAJIN DİBİNDE SAKLI BİR TARİH
1963 yılında, dönemin yönetiminin tarım politikaları kapsamında inşa edilen Valdecañas Barajı, arkasındaki geniş vadiyi sular altında bırakmıştı. Bu suların altında kalan sadece toprak değil, Avrupa'nın en önemli megalitik yapılarından biriydi. Yarım asrı aşkın süredir sadece uçları görülebilen bu dev taşlar, son büyük kuraklıkla birlikte ilk kez tamamen suyun üstünde kaldı.
STONEHENGE İLE BENZERLİKLERİ ŞAŞIRTIYOR
Guadalperal Dolmeni, İngiltere'deki ünlü Stonehenge'e olan benzerliğiyle dikkat çekiyor. Dikili büyük taşlardan (menhirler) oluşan bu dairesel yapı, yaklaşık 150 devasa granit taştan meydana geliyor. M.Ö. 5.000 ile 4.000 yılları arasına tarihlendirilen yapı, antik toplumların mühendislik becerilerini gözler önüne seriyor.
ANTİK BİR TAPINAK MI, YOKSA BİR MEZARLIK MI?
Arkeologlar, bu yapının binlerce yıl önce hem bir dini ritüel alanı hem de bir toplu mezar olarak kullanıldığını tahmin ediyor. Yapının merkezine doğru giden dar bir koridor ve dairesel ana oda, güneşin hareketlerine göre konumlandırılmış. Bu da antik insanların astronomi bilgisinin ne kadar gelişmiş olduğunu kanıtlıyor.
ALMAN ARKEOLOĞUN 1920'LERDEKİ KEŞFİ
Anıt aslında modern dünya tarafından ilk kez 1920'lerde Alman arkeolog Hugo Obermaier tarafından keşfedilmişti. Obermaier, bölgede yıllarca çalışmış ve taşların dizilimini kayıt altına almıştı. Ancak barajın inşasıyla birlikte bu veriler kütüphane raflarına, anıt ise suların derinliklerine hapsolmuştu.
SULARIN AŞINDIRICI ETKİSİ KORKUTUYOR
Granit taşların su altında geçen 60 yıl boyunca yumuşadığı ve suyun çekilmesiyle birlikte hava ile temas edince çatlamaya başladığı gözlemlendi. Arkeologlar, anıtın bir kez daha sulara gömülmeden önce acil koruma önlemleri alınması gerektiğini belirtiyor.
TURİST AKINI VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
İnsanlar, binlerce yıllık bu antik yolu kendi gözleriyle görmek için kurumuş balçıkların arasından yürüyerek anıta ulaşıyor. Yerel yetkililer, taşlara zarar verilmemesi için bölgedeki güvenlik önlemlerini artırmak zorunda kaldı.
